Nhanda
pama-nyungan
Le nhanda (aussi appelé nanda ou nhanta) est une langue aborigène pama-nyungane en danger critique d'extinction de la côte centrale Murchison-Gascoyne d'Australie-Occidentale, près de Geraldton et de Kalbarri. La langue compte environ 30 locuteurs âgés parlant couramment, ainsi qu'environ 60 locuteurs partiels, au sein de la population ethnique nhanda plus large d'environ 750 personnes. Le nhanda conserve des traits pama-nyungans classiques, notamment l'alignement ergatif-absolutif, une morphologie nominale suffixale et une terminologie de parenté riche. La grammaire de référence de Blevins de 2001 (Nhanda Aboriginal Language) a rendu la langue accessible à la linguistique universitaire, et le Nhanda Aboriginal Language Centre, dirigé par la communauté, soutient une revitalisation continue à travers des programmes scolaires, des projets d'histoire orale et le Wajarri-Nhanda Cultural Centre.
Où elle est parlée
31 mots essentiels en Nhanda
Eau
kapi
/kapi/
Feu
warla
/waɻla/
Soleil
wurʼa
/wuɾʔa/
Lune
kanyala
/kaɲala/
Étoile
indiya
/indija/
Mère
ngamaji
/ŋamadʒi/
Père
kuthurra
/kutʰuɻa/
Je
ngayi
/ŋaji/
Tu
nyini
/ɲini/
Nom
yini
/jini/
Œil
kuru
/kuɻu/
Main
mara
/maɻa/
Cœur
pulpara
/pulpaɻa/
Amour
kanyji
/kaɲdʒi/
Arbre
parntany
/paɳʈaɲ/
Maison
nhurra
/ɳuɻa/
Chien
kuwiyarl
/kuwijaɻl/
Chat
paka
/paka/
Manger
ngarna
/ŋaɻna/
Boire
nyuna
/ɲuna/
Un
kuyu
/kuju/
Deux
wuthada
/wut̪aɖa/
Bonjour
—
/—/
Merci
—
/—/
Bon
walykumarra
/waʎkumaɻa/
Sources
Mots comparés
Comparé aux langues Pama-Nyungan apparentées
| Sens | Nhanda | Warnman | Olkol | Martu wangka | Pintupi-Luritja | Pitjantjatjara | Warlpiri |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kupa /kupa/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | ngapa /ŋapa/ |
| Feu | warla /waɻla/ | waru /waɻu/ | paral /paɻal/ | waru /waɾu/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | warlu /waɭu/ |
| Soleil | wurʼa /wuɾʔa/ | tjirntu /cinʈu/ | naŋkari /naŋkaɻi/ | tjirntu /cɪɳʈu/ | tjintu /cintu/ | tjintu /cintu/ | wanta /wanta/ |
| Lune | kanyala /kaɲala/ | kintirriny /kinʈiriɲ/ | kakal /kakal/ | kayalany /kajalaɲ/ | pira /piɻa/ | pira /piɻa/ | pira /piɻa/ |
| Étoile | indiya /indija/ | biyi /biji/ | el idnban /el ˈidnban/ | piriny /piriɲ/ | kililpi /kiˈlilpi/ | kililpil /kiˈlilpil/ | wanjirlpirri /waɲɟiɭpiri/ |
| Mère | ngamaji /ŋamadʒi/ | ngama /ŋama/ | ngangi /ŋaŋi/ | yakaji /jakaɟi/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngati /ŋati/ |
| Père | kuthurra /kutʰuɻa/ | kirrki /kiɻki/ | kaba /kaba/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | kirda /kiɖa/ |
| Je | ngayi /ŋaji/ | ngayu /ŋaju/ | ay /aj/ | ngayu /ŋaju/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngaju /ŋaɟu/ |
| Tu | nyini /ɲini/ | nyuntu /ɲuntu/ | inag /inaɡ/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ |
| Nom | yini /jini/ | yini /jini/ | ukal /ukal/ | yini /jini/ | yini /jini/ | ini /ini/ | yirdi /jiɖi/ |
| Œil | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | mil /mil/ | kuru /kuɾu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | milpa /milpa/ |
| Main | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɾa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | rdaka /ɖaka/ |
| Cœur | pulpara /pulpaɻa/ | kurda /kuɖa/ | piku /piku/ | kurtu /kʊɻʈu/ | kurunpa /kuɻunpa/ | kurunpa /kuɻunpa/ | wankaru /waŋkaɻu/ |
| Amour | kanyji /kaɲdʒi/ | kanyji /kaɲɟi/ | kanyji /kaɲɟi/ | mukulyu /mukuʎu/ | mukulya /mukuʎa/ | mukulya /mukuʎa/ | nyangu /ɲaŋu/ |
| Arbre | parntany /paɳʈaɲ/ | watiya /watija/ | warray /waɾaj/ | watarrka /wataɻka/ | punu /punu/ | punu /punu/ | watiya /watija/ |
| Maison | nhurra /ɳuɻa/ | ngurra /ŋuɻa/ | mariŋ /maɻiŋ/ | ngurra /ŋura/ | ngura /ŋuɻa/ | ngura /ŋuɻa/ | ngurra /ŋura/ |
| Chien | kuwiyarl /kuwijaɻl/ | walyamarra /waʎamaɻa/ | kunpa /kunpa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | jarntu /caɳʈu/ |
| Chat | paka /paka/ | ngarda /ŋaɖa/ | paka /paka/ | — /—/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | mungalpa /muŋalpa/ |
| Manger | ngarna /ŋaɻna/ | ngarra /ŋaɻa/ | ngarinya /ŋaɻiɲa/ | ngalku- /ŋalku/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngarni /ŋaɳi/ |
| Boire | nyuna /ɲuna/ | nyaa /ɲaː/ | kupa nyaa /kupa ɲaː/ | tjiki- /cɪki/ | tjikini /cikini/ | tjikini /cikini/ | purrami /purami/ |
| Un | kuyu /kuju/ | kuyu /kuju/ | kuyu /kuju/ | kutjarra-wangu /kucara waŋu/ | kutju /kucu/ | kutju /kucu/ | jinta /cinta/ |
| Deux | wuthada /wut̪aɖa/ | kujarra /kuɟara/ | uchir /utʃir/ | kujarra /kucara/ | kutjarra /kucaɾa/ | kutjara /kucaɻa/ | jirrama /ɟiɾama/ |
| Bonjour | — /—/ | palya /paʎa/ | — /—/ | — /—/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | — /—/ |
| Merci | — /—/ | walytjarra /waʎcaɻa/ | — /—/ | — /—/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | — /—/ |
| Bon | walykumarra /waʎkumaɻa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | ngurrju /ŋurcu/ |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.