Adnyamathanha-na yarta
Adnyamathanha
pama-nyungan
L'adnyamathanha (Adnyamathanha-na yarta, « langue du pays adnyamathanha », ou « peuple des collines ») est une langue aborigène pama-nyungane en danger critique d'extinction des Flinders Ranges, en Australie-Méridionale. Le peuple adnyamathanha est profondément lié à la géologie spectaculaire des Flinders, qui figure dans ses récits Yura Muda (Temps du Rêve). Le Wilpena Pound (Ikara) et les parcours environnants sont des sites culturels centraux. L'adnyamathanha partage des traits de la famille thura-yura avec le kaurna (plaines d'Adélaïde, également presque éteint), mieux documenté, et le wirangu. La grammaire de référence de Schebeck de 1973 a rendu l'adnyamathanha accessible à la linguistique universitaire, et l'Adnyamathanha Traditional Lands Association soutient une revitalisation continue à travers des programmes scolaires et des enregistrements Yura Muda.
Où elle est parlée
31 mots essentiels en Adnyamathanha
Eau
awi
/awi/
Feu
warlu
/waɻlu/
Soleil
yidnu
/jidnu/
Lune
vuyu
/vuju/
Étoile
vurdli
/ˈvuɖli/
Mère
nyangka
/ɲaŋka/
Père
arndu
/aɳɖu/
Je
ngai
/ŋai/
Tu
nhina
/n̪ina/
Nom
mityi
/mici/
Œil
mina
/mina/
Main
mara
/maɻa/
Cœur
kurda
/kuɖa/
Amour
mukunha
/mukun̪a/
Arbre
urtu
/uʈu/
Maison
vakali
/vakali/
Chien
vurlpu
/vuɻlpu/
Chat
vunmara
/vunmaɻa/
Manger
ngalkanha
/ŋalkan̪a/
Boire
ulpanha
/ulpan̪a/
Un
mukuna
/mukuna/
Deux
arlpili
/aɭpili/
Bonjour
—
/—/
Merci
mukunha
/mukun̪a/
Bon
ngarrkanha
/ŋaɻkan̪a/
Sources
Mots comparés
Comparé aux langues Pama-Nyungan apparentées
| Sens | Adnyamathanha | Nhanda | Pintupi-Luritja | Pitjantjatjara | Warnman | Martu wangka | Olkol |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | awi /awi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kupa /kupa/ |
| Feu | warlu /waɻlu/ | warla /waɻla/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | waru /waɾu/ | paral /paɻal/ |
| Soleil | yidnu /jidnu/ | wurʼa /wuɾʔa/ | tjintu /cintu/ | tjintu /cintu/ | tjirntu /cinʈu/ | tjirntu /cɪɳʈu/ | naŋkari /naŋkaɻi/ |
| Lune | vuyu /vuju/ | kanyala /kaɲala/ | pira /piɻa/ | pira /piɻa/ | kintirriny /kinʈiriɲ/ | kayalany /kajalaɲ/ | kakal /kakal/ |
| Étoile | vurdli /ˈvuɖli/ | indiya /indija/ | kililpi /kiˈlilpi/ | kililpil /kiˈlilpil/ | biyi /biji/ | piriny /piriɲ/ | el idnban /el ˈidnban/ |
| Mère | nyangka /ɲaŋka/ | ngamaji /ŋamadʒi/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngama /ŋama/ | yakaji /jakaɟi/ | ngangi /ŋaŋi/ |
| Père | arndu /aɳɖu/ | kuthurra /kutʰuɻa/ | mama /mama/ | mama /mama/ | kirrki /kiɻki/ | mama /mama/ | kaba /kaba/ |
| Je | ngai /ŋai/ | ngayi /ŋaji/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngayu /ŋaju/ | ngayu /ŋaju/ | ay /aj/ |
| Tu | nhina /n̪ina/ | nyini /ɲini/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | inag /inaɡ/ |
| Nom | mityi /mici/ | yini /jini/ | yini /jini/ | ini /ini/ | yini /jini/ | yini /jini/ | ukal /ukal/ |
| Œil | mina /mina/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɾu/ | mil /mil/ |
| Main | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɾa/ | mara /maɻa/ |
| Cœur | kurda /kuɖa/ | pulpara /pulpaɻa/ | kurunpa /kuɻunpa/ | kurunpa /kuɻunpa/ | kurda /kuɖa/ | kurtu /kʊɻʈu/ | piku /piku/ |
| Amour | mukunha /mukun̪a/ | kanyji /kaɲdʒi/ | mukulya /mukuʎa/ | mukulya /mukuʎa/ | kanyji /kaɲɟi/ | mukulyu /mukuʎu/ | kanyji /kaɲɟi/ |
| Arbre | urtu /uʈu/ | parntany /paɳʈaɲ/ | punu /punu/ | punu /punu/ | watiya /watija/ | watarrka /wataɻka/ | warray /waɾaj/ |
| Maison | vakali /vakali/ | nhurra /ɳuɻa/ | ngura /ŋuɻa/ | ngura /ŋuɻa/ | ngurra /ŋuɻa/ | ngurra /ŋura/ | mariŋ /maɻiŋ/ |
| Chien | vurlpu /vuɻlpu/ | kuwiyarl /kuwijaɻl/ | papa /papa/ | papa /papa/ | walyamarra /waʎamaɻa/ | papa /papa/ | kunpa /kunpa/ |
| Chat | vunmara /vunmaɻa/ | paka /paka/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | ngarda /ŋaɖa/ | — /—/ | paka /paka/ |
| Manger | ngalkanha /ŋalkan̪a/ | ngarna /ŋaɻna/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngarra /ŋaɻa/ | ngalku- /ŋalku/ | ngarinya /ŋaɻiɲa/ |
| Boire | ulpanha /ulpan̪a/ | nyuna /ɲuna/ | tjikini /cikini/ | tjikini /cikini/ | nyaa /ɲaː/ | tjiki- /cɪki/ | kupa nyaa /kupa ɲaː/ |
| Un | mukuna /mukuna/ | kuyu /kuju/ | kutju /kucu/ | kutju /kucu/ | kuyu /kuju/ | kutjarra-wangu /kucara waŋu/ | kuyu /kuju/ |
| Deux | arlpili /aɭpili/ | wuthada /wut̪aɖa/ | kutjarra /kucaɾa/ | kutjara /kucaɻa/ | kujarra /kuɟara/ | kujarra /kucara/ | uchir /utʃir/ |
| Bonjour | — /—/ | — /—/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | — /—/ | — /—/ |
| Merci | mukunha /mukun̪a/ | — /—/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | walytjarra /waʎcaɻa/ | — /—/ | — /—/ |
| Bon | ngarrkanha /ŋaɻkan̪a/ | walykumarra /waʎkumaɻa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.