Noongar wangkiny
Noongar
Pama-Nyungan
Noongar (also Nyungar, Whadjuk, Wadjak) is the language of the Noongar people, the traditional owners of the south-west corner of Western Australia (from Geraldton south to Esperance and Albany). The Noongar nation comprises 14 sub-groups (Whadjuk, Yued, Ballardong, Wilman, Kaneang, Wardandi, Nyaki Nyaki, Bibbulmun, Pibelmen, Pinjareb, Wudjari, Mineng, Goreng, Njungar) speaking mutually-intelligible Noongar varieties. Heavily impacted by colonization (Noongar communities in Perth had European contact from 1829), the language nearly went extinct, but the Noongar Boodjar Language Centre and the South West Aboriginal Land and Sea Council have led an active revitalization since the 1990s. Today ~370 fluent speakers + ~3,000 partial learners; Noongar is taught in some Perth schools.
Où elle est parlée
20 mots essentiels en Noongar
Eau
kep
/kep/
Feu
kaarl
/kaːɻl/
Soleil
ngangk
/ŋaŋk/
Lune
miyak
/mijak/
Mère
ngangk
/ŋaŋk/
Père
maam
/maːm/
Manger
ngarn
/ŋaɻn/
Boire
ngarn
/ŋaɻn/
Amour
djaadjam
/dʒaːdʒam/
Cœur
kortang
/koɻtaŋ/
Arbre
boorn
/boːɻn/
Maison
mia
/maja/
Chien
dwert
/dweɻt/
Chat
nguni
/ŋuni/
Main
mar
/maɻ/
Œil
mel
/mel/
Bonjour
kaya
/kaja/
Merci
boordawan
/boːɻdawan/
Un
keny
/keɲ/
Bon
kwobidak
/kwobidak/
Sources
Mots comparés
Comparé aux langues Pama-Nyungan apparentées
| Sens | Noongar | Olkol | Nhanda | Warnman | pitjantjatjara | Pintupi-Luritja | Adnyamathanha |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | kep /kep/ | kupa /kupa/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | awi /awi/ |
| Feu | kaarl /kaːɻl/ | paral /paɻal/ | warla /waɻla/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | warlu /waɻlu/ |
| Soleil | ngangk /ŋaŋk/ | naŋkari /naŋkaɻi/ | ngama /ŋama/ | tjirntu /cinʈu/ | tjintu /cintu/ | tjintu /cintu/ | yidnu /jidnu/ |
| Lune | miyak /mijak/ | kakal /kakal/ | kanyala /kaɲala/ | kintirriny /kinʈiriɲ/ | pira /piɻa/ | pira /piɻa/ | vuyu /vuju/ |
| Mère | ngangk /ŋaŋk/ | ngangi /ŋaŋi/ | ngamaji /ŋamadʒi/ | ngurra /ŋuɻa/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | nyangka /ɲaŋka/ |
| Père | maam /maːm/ | kaba /kaba/ | kuthurra /kutʰuɻa/ | kirrki /kiɻki/ | mama /mama/ | mama /mama/ | arndu /aɳɖu/ |
| Manger | ngarn /ŋaɻn/ | ngarinya /ŋaɻiɲa/ | ngarna /ŋaɻna/ | ngarra /ŋaɻa/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngalkanha /ŋalkan̪a/ |
| Boire | ngarn /ŋaɻn/ | kupa nyaa /kupa ɲaː/ | nyuna /ɲuna/ | nyaa /ɲaː/ | tjikini /cikini/ | tjikini /cikini/ | ulpanha /ulpan̪a/ |
| Amour | djaadjam /dʒaːdʒam/ | kanyji /kaɲɟi/ | kanyji /kaɲdʒi/ | kanyji /kaɲɟi/ | mukulya /mukuʎa/ | mukulya /mukuʎa/ | mukunha /mukun̪a/ |
| Cœur | kortang /koɻtaŋ/ | piku /piku/ | pulpara /pulpaɻa/ | kurda /kuɖa/ | kurunpa /kuɻunpa/ | kurunpa /kuɻunpa/ | kurda /kuɖa/ |
| Arbre | boorn /boːɻn/ | warray /waɾaj/ | parntany /paɳʈaɲ/ | watiya /watija/ | punu /punu/ | punu /punu/ | urtu /uʈu/ |
| Maison | mia /maja/ | mariŋ /maɻiŋ/ | nhurra /ɳuɻa/ | ngurra /ŋuɻa/ | ngura /ŋuɻa/ | ngura /ŋuɻa/ | vakali /vakali/ |
| Chien | dwert /dweɻt/ | kunpa /kunpa/ | kuwiyarl /kuwijaɻl/ | walyamarra /waʎamaɻa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | vurlpu /vuɻlpu/ |
| Chat | nguni /ŋuni/ | paka /paka/ | paka /paka/ | ngarda /ŋaɖa/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | vunmara /vunmaɻa/ |
| Main | mar /maɻ/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ |
| Œil | mel /mel/ | mil /mil/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | mina /mina/ |
| Bonjour | kaya /kaja/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ |
| Merci | boordawan /boːɻdawan/ | marlu /maɻlu/ | marlu /maɻlu/ | walytjarra /waʎcaɻa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | mukunha /mukun̪a/ |
| Un | keny /keɲ/ | kuyu /kuju/ | kuyu /kuju/ | kuyu /kuju/ | kutju /kucu/ | kutju /kucu/ | mukuna /mukuna/ |
| Bon | kwobidak /kwobidak/ | palya /paʎa/ | walykumarra /waʎkumaɻa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | ngarrkanha /ŋaɻkan̪a/ |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.