Náhuatl
Nahuatl du Guerrero
Uto-aztèque
Le nahuatl de Guerrero est une langue nahuane centrale de la famille uto-aztèque, parlée par environ 150 000 personnes dans la région de la Sierra Norte/La Montaña de l'État de Guerrero, au Mexique. Sur le plan linguistique, c'est l'une des principales variétés du nahuatl moderne, aux côtés des variétés de la Huasteca (nch/nhw/nhe), avec des traits phonologiques distincts comme le coup de glotte « saltillo » là où le nahuatl classique avait un /h/ ou un /ʔ/. Le nahuatl de Guerrero fait partie du continuum dialectal plus large du nahuatl moderne, issu de la lingua franca aztèque postclassique, mais avec une divergence importante par rapport aux variétés du centre du Mexique. La région de Guerrero était une grande zone frontalière aztèque où la Triple Alliance rencontra les peuples mixtèque, tlapanèque et amuzgo, contribuant à la diversité lexicale et phonologique du nahuatl de Guerrero moderne.
Où elle est parlée
31 mots essentiels en Nahuatl du Guerrero
Eau
atl
/atɬ/
Feu
tletl
/tɬetɬ/
Soleil
tonatih
/tonatih/
Lune
metztli
/metstɬi/
Étoile
sitlalin
/siˈtlalin/
Mère
nanan
/nanan/
Père
tatah
/tatah/
Je
nejua
/neˈwa/
Tu
tejua
/teˈwa/
Nom
tocaitl
/toˈkaitɬ/
Œil
ixtli
/iʃtli/
Main
maitl
/maitɬ/
Cœur
yolotl
/jolotɬ/
Amour
tlazohtla
/tɬasoʔtɬa/
Arbre
kuauitl
/kʷawitl/
Maison
kalli
/kalːi/
Chien
itzcuintli
/itskʷintli/
Chat
miston
/miston/
Manger
tlakua
/tɬakʷa/
Boire
atli
/atɬi/
Un
ce
/se/
Deux
ome
/ˈome/
Bonjour
niltze
/niltse/
Merci
tlazohcamati
/tɬasoʔkamati/
Bon
kuajli
/kʷahli/
Sources
Mots comparés
Comparé aux langues Uto-Aztecan apparentées
| Sens | Nahuatl du Guerrero | Nahuatl huastéca central | Nahuatl huastéca occidental | Nahuatl huastéca oriental | Nahuatl classique | Nahuatl de l'isthme | Pipil |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | ātl /aːtɬ/ | ahtli /aʔtli/ | at /at/ |
| Feu | tletl /tɬetɬ/ | tlitl /tɬitɬ/ | tlitl /tɬitɬ/ | tlitl /tɬitɬ/ | tlētl /tɬeːtɬ/ | tit /tit/ | tit /tit/ |
| Soleil | tonatih /tonatih/ | tonati /tonati/ | tonati /tonati/ | tonatih /tonatih/ | tōnatiuh /toːnatiw/ | tonal /tonal/ | tunal /tunal/ |
| Lune | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | mētztli /meːtstɬi/ | metz /mets/ | metsti /metsti/ |
| Étoile | sitlalin /siˈtlalin/ | sitlalij /siˈtlalih/ | sitlalij /siˈtlalih/ | sitlalij /siˈtlalih/ | cītlālin /siːˈtlaːlin/ | sitlalin /siˈtlalin/ | sital /ˈsital/ |
| Mère | nanan /nanan/ | nana /nana/ | nana /nana/ | mama /mama/ | nāntli /naːntɬi/ | nan /nan/ | nan /nan/ |
| Père | tatah /tatah/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tahtli /tahtɬi/ | tat /tat/ | tat /tat/ |
| Je | nejua /neˈwa/ | na /na/ | na /na/ | na /na/ | nehhuātl /neʔˈwaːtɬ/ | naja /ˈnaha/ | naja /ˈnaha/ |
| Tu | tejua /teˈwa/ | ta /ta/ | ta /ta/ | ta /ta/ | tehhuātl /teʔˈwaːtɬ/ | taja /ˈtaha/ | taja /ˈtaha/ |
| Nom | tocaitl /toˈkaitɬ/ | tocaxtli /toˈkaʃtli/ | tocaxtli /toˈkaʃtli/ | tocaxtli /toˈkaʃtli/ | tōcāitl /toːˈkaːitɬ/ | tocayotl /tokaˈjotɬ/ | tukay /ˈtukaj/ |
| Œil | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | īxtli /iːʃtɬi/ | ix /iʃ/ | ish /iʃ/ |
| Main | maitl /maitɬ/ | maitl /maitl/ | maitl /maitl/ | maitl /maitl/ | māitl /maːitɬ/ | mahuit /mawit/ | mey /mei/ |
| Cœur | yolotl /jolotɬ/ | yollotl /jolːotɬ/ | yollotl /jolːotɬ/ | yollotl /jolːotɬ/ | yōllōtl /joːlːoːtɬ/ | yolio /jolio/ | yulu /julu/ |
| Amour | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazōhtla /tɬasoːhtɬa/ | nequi /neki/ | tasujta /tasuhta/ |
| Arbre | kuauitl /kʷawitl/ | cuahuitl /kʷawitl/ | cuahuitl /kʷawitl/ | cuahuitl /kʷawitɬ/ | cuahuitl /kʷawitɬ/ | cuahuit /kʷawit/ | kwawit /kʷawit/ |
| Maison | kalli /kalːi/ | calli /kalːi/ | calli /kalːi/ | calli /kalːi/ | calli /kalːi/ | cali /kali/ | kal /kal/ |
| Chien | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuīntli /itskʷiːntɬi/ | itzcuintli /itskʷintli/ | chichi /tʃitʃi/ |
| Chat | miston /miston/ | mizton /miston/ | mizton /miston/ | mizton /miston/ | mīztōn /miːstoːn/ | miston /miston/ | mishin /miʃin/ |
| Manger | tlakua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tacua /takʷa/ | takwa /takwa/ |
| Boire | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | ātli /aːtɬi/ | ati /ati/ | ati /ati/ |
| Un | ce /se/ | ce /se/ | ce /se/ | ce /se/ | cē /seː/ | ce /se/ | se /se/ |
| Deux | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | ōme /ˈoːme/ | ome /ˈome/ | ume /ˈume/ |
| Bonjour | niltze /niltse/ | niltze /niltse/ | niltze /niltse/ | nimitzpaca /nimitspaka/ | niltze /niltse/ | niltze /niltse/ | ne pakua /ne pakwa/ |
| Merci | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazōhcāmati /tɬasoːhkaːmati/ | tlazohcamati /tlasoʔkamati/ | padiush /padjuʃ/ |
| Bon | kuajli /kʷahli/ | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ | kwahli /kʷahli/ |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.