Nahuatl
Nahuatl huastéca central
Uto-aztèque
Le nahuatl de la Huasteca centrale est l'une des trois principales variétés du nahuatl de la Huasteca (oriental nhe, central nch, occidental nhw), parlée par ~210 000 personnes dans la région centrale de la Huasteca, centrée sur l'État d'Hidalgo. Sur le plan linguistique, le nahuatl de la Huasteca centrale partage des traits du nahuatl classique avec ses variétés sœurs, avec des différences phonologiques mineures qui reflètent le continuum dialectal à travers la région de la Huasteca.
Où elle est parlée
31 mots essentiels en Nahuatl huastéca central
Eau
atl
/atɬ/
Feu
tlitl
/tɬitɬ/
Soleil
tonati
/tonati/
Lune
metztli
/metstɬi/
Étoile
sitlalij
/siˈtlalih/
Mère
nana
/nana/
Père
tata
/tata/
Je
na
/na/
Tu
ta
/ta/
Nom
tocaxtli
/toˈkaʃtli/
Œil
ixtli
/iʃtli/
Main
maitl
/maitl/
Cœur
yollotl
/jolːotɬ/
Amour
tlazohtla
/tɬasoʔtɬa/
Arbre
cuahuitl
/kʷawitl/
Maison
calli
/kalːi/
Chien
itzcuintli
/itskʷintli/
Chat
mizton
/miston/
Manger
tlacua
/tɬakʷa/
Boire
atli
/atɬi/
Un
ce
/se/
Deux
ome
/ˈome/
Bonjour
niltze
/niltse/
Merci
tlazohcamati
/tɬasoʔkamati/
Bon
cualli
/kʷalːi/
Sources
Mots comparés
Comparé aux langues Uto-Aztecan apparentées
| Sens | Nahuatl huastéca central | Nahuatl huastéca occidental | Nahuatl huastéca oriental | Nahuatl du Guerrero | Nahuatl de l'isthme | Nahuatl classique | Pipil |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | ahtli /aʔtli/ | ātl /aːtɬ/ | at /at/ |
| Feu | tlitl /tɬitɬ/ | tlitl /tɬitɬ/ | tlitl /tɬitɬ/ | tletl /tɬetɬ/ | tit /tit/ | tlētl /tɬeːtɬ/ | tit /tit/ |
| Soleil | tonati /tonati/ | tonati /tonati/ | tonatih /tonatih/ | tonatih /tonatih/ | tonal /tonal/ | tōnatiuh /toːnatiw/ | tunal /tunal/ |
| Lune | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | metz /mets/ | mētztli /meːtstɬi/ | metsti /metsti/ |
| Étoile | sitlalij /siˈtlalih/ | sitlalij /siˈtlalih/ | sitlalij /siˈtlalih/ | sitlalin /siˈtlalin/ | sitlalin /siˈtlalin/ | cītlālin /siːˈtlaːlin/ | sital /ˈsital/ |
| Mère | nana /nana/ | nana /nana/ | mama /mama/ | nanan /nanan/ | nan /nan/ | nāntli /naːntɬi/ | nan /nan/ |
| Père | tata /tata/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tatah /tatah/ | tat /tat/ | tahtli /tahtɬi/ | tat /tat/ |
| Je | na /na/ | na /na/ | na /na/ | nejua /neˈwa/ | naja /ˈnaha/ | nehhuātl /neʔˈwaːtɬ/ | naja /ˈnaha/ |
| Tu | ta /ta/ | ta /ta/ | ta /ta/ | tejua /teˈwa/ | taja /ˈtaha/ | tehhuātl /teʔˈwaːtɬ/ | taja /ˈtaha/ |
| Nom | tocaxtli /toˈkaʃtli/ | tocaxtli /toˈkaʃtli/ | tocaxtli /toˈkaʃtli/ | tocaitl /toˈkaitɬ/ | tocayotl /tokaˈjotɬ/ | tōcāitl /toːˈkaːitɬ/ | tukay /ˈtukaj/ |
| Œil | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | ix /iʃ/ | īxtli /iːʃtɬi/ | ish /iʃ/ |
| Main | maitl /maitl/ | maitl /maitl/ | maitl /maitl/ | maitl /maitɬ/ | mahuit /mawit/ | māitl /maːitɬ/ | mey /mei/ |
| Cœur | yollotl /jolːotɬ/ | yollotl /jolːotɬ/ | yollotl /jolːotɬ/ | yolotl /jolotɬ/ | yolio /jolio/ | yōllōtl /joːlːoːtɬ/ | yulu /julu/ |
| Amour | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | nequi /neki/ | tlazōhtla /tɬasoːhtɬa/ | tasujta /tasuhta/ |
| Arbre | cuahuitl /kʷawitl/ | cuahuitl /kʷawitl/ | cuahuitl /kʷawitɬ/ | kuauitl /kʷawitl/ | cuahuit /kʷawit/ | cuahuitl /kʷawitɬ/ | kwawit /kʷawit/ |
| Maison | calli /kalːi/ | calli /kalːi/ | calli /kalːi/ | kalli /kalːi/ | cali /kali/ | calli /kalːi/ | kal /kal/ |
| Chien | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuīntli /itskʷiːntɬi/ | chichi /tʃitʃi/ |
| Chat | mizton /miston/ | mizton /miston/ | mizton /miston/ | miston /miston/ | miston /miston/ | mīztōn /miːstoːn/ | mishin /miʃin/ |
| Manger | tlacua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlakua /tɬakʷa/ | tacua /takʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | takwa /takwa/ |
| Boire | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | ati /ati/ | ātli /aːtɬi/ | ati /ati/ |
| Un | ce /se/ | ce /se/ | ce /se/ | ce /se/ | ce /se/ | cē /seː/ | se /se/ |
| Deux | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | ōme /ˈoːme/ | ume /ˈume/ |
| Bonjour | niltze /niltse/ | niltze /niltse/ | nimitzpaca /nimitspaka/ | niltze /niltse/ | niltze /niltse/ | niltze /niltse/ | ne pakua /ne pakwa/ |
| Merci | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tlasoʔkamati/ | tlazōhcāmati /tɬasoːhkaːmati/ | padiush /padjuʃ/ |
| Bon | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ | kuajli /kʷahli/ | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ | kwahli /kʷahli/ |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.