Af kawooti
Konso
Afro-asiatique
Le konso (Af kawooti, « parler konso ») est une langue couchitique orientale du sud de l'Éthiopie, étroitement apparentée à l'oromo (om) et aux autres membres du groupe konso-diraytata. Les Konso sont célèbres pour leur agriculture en terrasses élaborées à flanc de colline et leurs tours-stèles de pierre (waka), que l'UNESCO a inscrites au patrimoine mondial en 2011. Sur le plan linguistique, le konso possède les traits couchitiques orientaux : un système à deux tons, des marqueurs de focus, un accord sujet-verbe fondé sur le genre et un système casuel complexe. La communauté konso possède une forte tradition orale, comprenant des concours de devinettes et le genre narratif autobiographique « Pakawati ». Travail important de traduction de la Bible depuis les années 1990.
Où elle est parlée
31 mots essentiels en Konso
Eau
pishaa
/piʃaː/
Feu
apitta
/apitːa/
Soleil
piirtuta
/piːrtuta/
Lune
leya
/leja/
Étoile
hikkitta
/hikːitːa/
Mère
aayyaa
/aːjːaː/
Père
aappaa
/aːpːaː/
Je
anti
/anti/
Tu
atti
/atti/
Nom
maχχa
/maχːa/
Œil
ilta
/ilta/
Main
harka
/harka/
Cœur
sataʔta
/sataʔta/
Amour
ʄaalaɗiyaa
/ʄaːlaɗijaː/
Arbre
ʛoyra
/ʛojra/
Maison
tika
/tika/
Chien
kuta
/kuta/
Chat
aturraata
/aturːaːta/
Manger
ɗamiyaa
/ɗamijaː/
Boire
ikiyaa
/ikijaː/
Un
takka
/takːa/
Deux
lakki
/lakːi/
Bonjour
nakaytaa
/nakajtaː/
Merci
—
/—/
Bon
paʛaari
/paʛaːri/
Sources
Mots comparés
Comparé aux langues Afro-Asiatic apparentées
| Sens | Konso | Oromo | Sidamo | Gedeo | Maharashtri prakrit | Tharou | Hindi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | pishaa /piʃaː/ | bishaan /biʃaːn/ | waayyo /waːjːo/ | woyye /wojːe/ | उदग /udaɡa/ | पानी /paːniː/ | पानी /paːniː/ |
| Feu | apitta /apitːa/ | ibidda /ibidːa/ | giiraa /ɡiːraː/ | gira /ɡiɾa/ | अग्गि /aɡɡi/ | आग /aːɡ/ | आग /aːɡ/ |
| Soleil | piirtuta /piːrtuta/ | aduu /aduː/ | arrishshe /arːiʃːe/ | ayyaʼne /ajːaʔne/ | सूर /suːɾa/ | सूरज /suːrədʒ/ | सूरज /suːɾədʒ/ |
| Lune | leya /leja/ | jiʼa /dʒiʔa/ | agana /aɡana/ | agina /aɡina/ | चंद /tʃanda/ | चांद /tʃãːd/ | चाँद /tʃãːd/ |
| Étoile | hikkitta /hikːitːa/ | urjii /urdʒiː/ | beeddakko /beːdːakko/ | urje /urdʒe/ | तारा /taːɾaː/ | तारा /taːraː/ | तारा /taːɾaː/ |
| Mère | aayyaa /aːjːaː/ | haadha /haːɗa/ | ama /ama/ | aaki /aːki/ | माय /maːja/ | माई /maːiː/ | माँ /mãː/ |
| Père | aappaa /aːpːaː/ | abbaa /abːaː/ | anna /anːa/ | eke /eke/ | पिअ /piaː/ | बबा /bəbaː/ | पिता /pitaː/ |
| Je | anti /anti/ | ani /ani/ | ani /ani/ | ani /ani/ | अहं /ahan/ | हम /ɦəm/ | मैं /mɛ̃ː/ |
| Tu | atti /atti/ | ati /ati/ | ati /ati/ | ati /ati/ | तुमं /tuman/ | तैं /tɛ̃ː/ | तुम /tʊm/ |
| Nom | maχχa /maχːa/ | maqaa /makʼaː/ | suʼma /suʔma/ | su'ma /suʔma/ | णाम /ɳaːma/ | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ |
| Œil | ilta /ilta/ | ija /idʒa/ | ille /ilːe/ | ille /ilːe/ | अच्छि /atʃːʰi/ | आंख /ãːkʰ/ | आँख /ãːkʰ/ |
| Main | harka /harka/ | harka /haɾka/ | anga /anɡa/ | anga /aŋɡa/ | हत्थ /hatːʰa/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ |
| Cœur | sataʔta /sataʔta/ | onnee /onːeː/ | wodanaa /wodanaː/ | wodana /wodana/ | हिअ /hiaː/ | मन /man/ | दिल /dil/ |
| Amour | ʄaalaɗiyaa /ʄaːlaɗijaː/ | jaalala /dʒaːlala/ | baxa /batʼa/ | baxxa /baxːa/ | पेम /peːma/ | माया /maːjaː/ | प्यार /pjaːɾ/ |
| Arbre | ʛoyra /ʛojra/ | muka /muka/ | haqqe /haqːe/ | haqqa /haqːa/ | रुक्ख /rukːʰa/ | पेड़ /peːɽ/ | पेड़ /peːɽ/ |
| Maison | tika /tika/ | mana /mana/ | mine /mine/ | mine /mine/ | घर /ɡʱaɾa/ | घर /ɡʱəɾ/ | घर /ɡʱəɾ/ |
| Chien | kuta /kuta/ | saree /saɾeː/ | minceeti /mintʃeːti/ | kaneessa /kaneːsːa/ | सुणग /suɳaɡa/ | कुकुर /kukur/ | कुत्ता /kutːaː/ |
| Chat | aturraata /aturːaːta/ | adurree /aduɾːeː/ | adurree /adurːeː/ | adurre /aduɾːe/ | मज्जार /madʒːaːra/ | बिलार /bilaːɾ/ | बिल्ली /bilːiː/ |
| Manger | ɗamiyaa /ɗamijaː/ | nyaachuu /ɲaːtʃuː/ | itaa /itaː/ | ittu /itːu/ | खा /kʰaː/ | खाना /kʰaːnaː/ | खाना /kʰaːnaː/ |
| Boire | ikiyaa /ikijaː/ | dhuguu /ɗuɡuː/ | aguraa /aɡuraː/ | agittu /aɡitːu/ | पिब /piba/ | पीना /piːnaː/ | पीना /piːnaː/ |
| Un | takka /takːa/ | tokko /tokːo/ | mitto /mitːo/ | mitto /mitːo/ | एग /eɡa/ | एक /eːk/ | एक /eːk/ |
| Deux | lakki /lakːi/ | lama /lama/ | lame /lame/ | lame /lame/ | दो /do/ | दुइ /dui/ | दो /d̪oː/ |
| Bonjour | nakaytaa /nakajtaː/ | akkam /akːam/ | nagaa yi'ne /naɡaː jiʔne/ | mooye /moːje/ | — /—/ | राम राम /raːm raːm/ | नमस्ते /namasteː/ |
| Merci | — /—/ | galatoomi /ɡalatoːmi/ | gali'ne /ɡaliʔne/ | galaata /ɡalaːta/ | — /—/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱanjaʋaːd/ |
| Bon | paʛaari /paʛaːri/ | gaarii /ɡaːriː/ | danchu /dantʃu/ | danee /daneː/ | साहु /saːhu/ | नीक /niːk/ | अच्छा /atʃːʰaː/ |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.