Pinuyumayan
Puyuma
Austronesian
Puyuma (Pinuyumayan) is one of the smallest and most divergent of the Formosan Austronesian languages, the primary branch of Austronesian within the indigenous languages of Taiwan. Puyumic stands separately from other Formosan branches (Atayalic, Tsouic, Paiwanic, Rukaic, etc.), making Puyuma significant for Austronesian historical linguistics — it preserves features lost elsewhere. Spoken by ~3,000 Puyuma people in eight villages of the Beinan area near Taitung in southeast Taiwan. Cultural traditions include the Mangmahut hunting ritual and the Mangayaw plain-dwelling community structure, which is matrilineal — distinctive among Taiwanese aboriginal groups (most are patrilineal).
Dónde se habla
20 palabras esenciales en Puyuma
Agua
enay
/enai/
Fuego
apuy
/apui/
Sol
kadaw
/kadaw/
Luna
kuwalan
/kuwalan/
Madre
ina
/ina/
Padre
ama
/ama/
Comer
kuman
/kuman/
Beber
enpa
/enpa/
Amor
ulaw
/ulaw/
Corazón
kalumetan
/kalumetan/
Árbol
kawi
/kawi/
Casa
ruma
/ɾuma/
Perro
suwan
/suwan/
Gato
kating
/katiŋ/
Mano
lima
/lima/
Ojo
mata
/mata/
Hola
marayas
/maɾajas/
Gracias
kasapakan
/kasapakan/
Uno
sa
/sa/
Bueno
mauruway
/mauɾuwai/
Fuentes
Palabras comparadas
Comparado con lenguas Austronesian relacionadas
| Significado | Puyuma | tao/yami | Tagalo antiguo | paiwán | tausug | maranao | Mandar |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Agua | enay /enai/ | ranom /ranom/ | ᜆᜓᜊᜒᜄ᜔ /tubiɡ/ | zaljum /zaɭum/ | tubig /tubiɡ/ | ig /iɡ/ | uai /uai/ |
| Fuego | apuy /apui/ | apuy /apuj/ | ᜀᜉᜓᜌ᜔ /apuj/ | sapuy /sapui/ | kayu /kaju/ | apoy /apoj/ | api /api/ |
| Sol | kadaw /kadaw/ | araw /araw/ | ᜀᜇᜏ᜔ /araw/ | qadaw /qadaw/ | adlaw /adlaw/ | alongan /aloŋan/ | mata allo /mata alːo/ |
| Luna | kuwalan /kuwalan/ | vehan /vehan/ | ᜊᜓᜏᜈ᜔ /buwan/ | qiljas /qiɭas/ | bulan /bulan/ | bolan /bolan/ | bulang /bulaŋ/ |
| Madre | ina /ina/ | ina /ina/ | ᜁᜈ /ina/ | kina /kina/ | inaꞌ /inaʔ/ | ina /ina/ | indo /indo/ |
| Padre | ama /ama/ | ama /ama/ | ᜀᜋ /ama/ | kama /kama/ | amaꞌ /amaʔ/ | ama /ama/ | ama /ama/ |
| Comer | kuman /kuman/ | kuman /kuman/ | ᜃᜁᜈ᜔ /kain/ | keman /kəman/ | kaun /kaʔun/ | mangan /maŋan/ | ma'ande /maʔande/ |
| Beber | enpa /enpa/ | minum /minum/ | ᜁᜈᜓᜋ᜔ /inom/ | temekel /təməkəl/ | minum /minum/ | minom /minom/ | minung /minuŋ/ |
| Amor | ulaw /ulaw/ | makakdeng /makakdəŋ/ | ᜁᜊᜒᜄ᜔ /ibiɡ/ | nasaqaqa /nasaqaqa/ | lasa /lasa/ | kalimo /kalimo/ | mappinawa /mapːinawa/ |
| Corazón | kalumetan /kalumetan/ | paso /paso/ | ᜉᜓᜐᜓ /puso/ | varung /vaɾuŋ/ | pusuꞌ /pusuʔ/ | pusoʔ /pusoʔ/ | ate /ate/ |
| Árbol | kawi /kawi/ | kayo /kajo/ | ᜃᜑᜓᜌ᜔ /kahoj/ | kasiw /kasiw/ | kahuy /kahuj/ | kayo /kajo/ | kaju /kaju/ |
| Casa | ruma /ɾuma/ | vahay /vahaj/ | ᜊᜑᜌ᜔ /bahaj/ | umaq /umaq/ | bāy /baːj/ | walay /walaj/ | boyang /bojaŋ/ |
| Perro | suwan /suwan/ | ino /ino/ | ᜀᜐᜓ /aso/ | vatu /vatu/ | iruꞌ /iruʔ/ | aso /aso/ | asu /asu/ |
| Gato | kating /katiŋ/ | koving /koviŋ/ | ᜉᜓᜐ /pusa/ | ngiaw /ŋiaw/ | kuting /kutiŋ/ | pusa /pusa/ | mio /mio/ |
| Mano | lima /lima/ | kamay /kamaj/ | ᜃᜋᜌ᜔ /kamaj/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ |
| Ojo | mata /mata/ | mata /mata/ | ᜋᜆ /mata/ | maca /matsa/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Hola | marayas /maɾajas/ | akokay /akokaj/ | ᜋᜊᜓᜑᜌ᜔ /mabuhaj/ | masalu /masalu/ | kumusta /kumusta/ | kapian /kapijan/ | salama' ma'ondong /salamaʔ maʔondoŋ/ |
| Gracias | kasapakan /kasapakan/ | ayoy /ajoj/ | ᜐᜎᜋᜆ᜔ /salamat/ | masalu /masalu/ | magsukul /maɡsukul/ | salamat /salamat/ | kuru' sumanga' /kuɾuʔ sumaŋaʔ/ |
| Uno | sa /sa/ | asa /asa/ | ᜁᜐ /isa/ | ita /ita/ | isa /isa/ | isa /isa/ | mesa /mesa/ |
| Bueno | mauruway /mauɾuwai/ | mapia /mapia/ | ᜋᜊᜓᜆᜒ /mabuti/ | nguanguaq /ŋuaŋuaq/ | marayaw /marajaw/ | mapia /mapija/ | macoa /matʃoa/ |
Parte de LangMap — un proyecto de visualización lingüística. Este es un resumen estático y rastreable; los mapas interactivos ofrecen audio de pronunciación, filtros y una vista de globo.