Agta
Central Cagayan Agta
Austronesian
Central Cagayan Agta is one of the small Negrito-associated Austronesian languages of Northern Luzon, Philippines, spoken by ~600 hunter-gatherer Agta people in the Cagayan Valley and Isabela Province. Despite the Negrito physical phenotype (Australo-Melanesian descent) of its speakers, the language itself is fully Austronesian — the result of centuries of language shift after contact with Austronesian-speaking lowlanders, while genetically the Agta represent one of the oldest human lineages in the Philippines (~30,000-50,000 years). Linguistically, Central Cagayan Agta shares Northern Philippine features with neighbouring Ibanag and Itawit, but with distinctive lexical retentions and Negrito-traditional vocabulary. SIL fieldwork by Mayfield (1972) is the major linguistic documentation. UNESCO classifies it as severely endangered due to small speaker numbers, ongoing language shift to Ilocano and Tagalog, and the marginalization of Negrito communities.
Dónde se habla
20 palabras esenciales en Central Cagayan Agta
Agua
danum
/danum/
Fuego
apuy
/ʔaˈpuj/
Sol
agew
/ˈʔaɡew/
Luna
bulan
/bulan/
Madre
ina
/ʔiˈna/
Padre
ama
/ʔaˈma/
Comer
mangan
/maŋan/
Beber
uminom
/ʔumiˈnom/
Amor
ayat
/ʔaˈjat/
Corazón
poso
/poso/
Árbol
kayo
/kajo/
Casa
balay
/balaj/
Perro
atu
/ˈʔatu/
Gato
kuti
/kuti/
Mano
lima
/lima/
Ojo
mata
/mata/
Hola
kumusta
/kumusta/
Gracias
salamat
/salamat/
Uno
isa
/ʔiˈsa/
Bueno
napya
/napja/
Fuentes
Palabras comparadas
Comparado con lenguas Austronesian relacionadas
| Significado | Central Cagayan Agta | Ilocano | Tagalo | maranao | maguindanao | hiligaynon | tausug |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Agua | danum /danum/ | danum /danum/ | tubig /tubiɡ/ | ig /iɡ/ | ig /ʔiɡ/ | tubig /tubiɡ/ | tubig /tubiɡ/ |
| Fuego | apuy /ʔaˈpuj/ | apoy /ʔaˈpoj/ | apoy /ʔaˈpoj/ | apoy /apoj/ | apoy /ʔaˈpoj/ | kalayo /kalajɔ/ | kayu /kaju/ |
| Sol | agew /ˈʔaɡew/ | init /ʔinit/ | araw /ˈʔaɾaw/ | alongan /aloŋan/ | senang /seˈnaŋ/ | adlaw /ʔadlaw/ | adlaw /adlaw/ |
| Luna | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | buwan /buwan/ | bolan /bolan/ | bulan /buˈlan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ |
| Madre | ina /ʔiˈna/ | ina /ʔiˈna/ | ina /ʔiˈna/ | ina /ina/ | ina /ˈʔina/ | nanay /nanaj/ | inaꞌ /inaʔ/ |
| Padre | ama /ʔaˈma/ | ama /ʔaˈma/ | ama /ʔaˈma/ | ama /ama/ | ama /ˈʔama/ | tatay /tataj/ | amaꞌ /amaʔ/ |
| Comer | mangan /maŋan/ | mangan /maŋan/ | kumain /kumaˈʔin/ | mangan /maŋan/ | kakan /kaˈkan/ | kaon /kaʔɔn/ | kaun /kaʔun/ |
| Beber | uminom /ʔumiˈnom/ | uminom /ʔumiˈnom/ | uminom /ʔumiˈnom/ | minom /minom/ | inum /ʔiˈnum/ | inom /ʔinɔm/ | minum /minum/ |
| Amor | ayat /ʔaˈjat/ | ayat /ʔaˈjat/ | pag-ibig /paɡʔibiɡ/ | kalimo /kalimo/ | kalini /kaˈlini/ | gugma /ɡuɡma/ | lasa /lasa/ |
| Corazón | poso /poso/ | puso /puso/ | puso /puˈsoʔ/ | pusoʔ /pusoʔ/ | pusong /puˈsoŋ/ | tagipusoon /taɡipusɔʔɔn/ | pusuꞌ /pusuʔ/ |
| Árbol | kayo /kajo/ | kayo /kajo/ | puno /puno/ | kayo /kajo/ | kayu /kaˈju/ | kahoy /kahɔj/ | kahuy /kahuj/ |
| Casa | balay /balaj/ | balay /balaj/ | bahay /bahaj/ | walay /walaj/ | walay /waˈlaj/ | balay /balaj/ | bāy /baːj/ |
| Perro | atu /ˈʔatu/ | aso /ˈʔaso/ | aso /ˈʔaso/ | aso /aso/ | aso /ˈʔaso/ | ido /ʔidɔ/ | iruꞌ /iruʔ/ |
| Gato | kuti /kuti/ | pusa /pusa/ | pusa /pusa/ | pusa /pusa/ | kuting /kuˈtiŋ/ | kuting /kutiŋ/ | kuting /kutiŋ/ |
| Mano | lima /lima/ | ima /ʔima/ | kamay /kamaj/ | lima /lima/ | lima /liˈma/ | kamot /kamɔt/ | lima /lima/ |
| Ojo | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /maˈta/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Hola | kumusta /kumusta/ | kablaaw /kablaʔaw/ | kamusta /kamusta/ | kapian /kapijan/ | assalamu alaikum /assaˈlamu ʔaˈlajkum/ | kamusta /kamusta/ | kumusta /kumusta/ |
| Gracias | salamat /salamat/ | agyamanak /ʔaɡjamanak/ | salamat /salamat/ | salamat /salamat/ | sukran /ˈsukɾan/ | salamat /salamat/ | magsukul /maɡsukul/ |
| Uno | isa /ʔiˈsa/ | maysa /majsa/ | isa /ʔiˈsa/ | isa /isa/ | isa /ˈʔisa/ | isa /ʔisa/ | isa /isa/ |
| Bueno | napya /napja/ | nasayaat /nasajaʔat/ | mabuti /mabuti/ | mapia /mapija/ | mapiya /maˈpija/ | maayo /maʔajɔ/ | marayaw /marajaw/ |
Parte de LangMap — un proyecto de visualización lingüística. Este es un resumen estático y rastreable; los mapas interactivos ofrecen audio de pronunciación, filtros y una vista de globo.