Hiri Motu
Austronesian
Hiri Motu (Police Motu) is a simplified contact variety of the Motu language of Papua New Guinea, originally developed as a trade lingua franca for the Hiri trading expeditions between the Motu people of Port Moresby and the Gulf Province peoples. The variety was further simplified and standardized by the Royal Papuan Constabulary (Police Motu) and Australian colonial administration in the 19th-early 20th centuries to serve as a regional lingua franca. Hiri Motu became one of three official languages of Papua New Guinea under the 1975 Independence Constitution, alongside English and Tok Pisin. However, since independence Hiri Motu has been steadily losing ground to Tok Pisin (tpi), which has emerged as the dominant pan-PNG lingua franca, particularly in younger generations. Linguistically, Hiri Motu uses simplified Motu phonology and grammar with Australian English-derived loanwords for modern technology.
Dónde se habla
20 palabras esenciales en Hiri Motu
Agua
ranu
/ɾanu/
Fuego
lahi
/lahi/
Sol
dina
/dina/
Luna
hua
/hua/
Madre
sina
/sina/
Padre
tama
/tama/
Comer
ania
/ania/
Beber
inua
/inua/
Amor
lalokau
/lalokau/
Corazón
kudouna
/kudouna/
Árbol
au
/au/
Casa
ruma
/ɾuma/
Perro
sisia
/sisia/
Gato
pusi
/pusi/
Mano
imana
/imana/
Ojo
matana
/matana/
Hola
namona
/namona/
Gracias
tanikiu
/tanikiu/
Uno
ta
/ta/
Bueno
namo
/namo/
Fuentes
Palabras comparadas
Comparado con lenguas Austronesian relacionadas
| Significado | Hiri Motu | Motu | Fiyiano | Puyuma | tokelauano | batak toba | Samoano |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Agua | ranu /ɾanu/ | ranu /ɾanu/ | wai /wai/ | enay /enai/ | vai /vai/ | aek /aek/ | vai /vai/ |
| Fuego | lahi /lahi/ | lahi /lahi/ | buka /mbuka/ | apuy /apui/ | afi /afi/ | api /api/ | afi /afi/ |
| Sol | dina /dina/ | dina /dina/ | siga /siŋa/ | kadaw /kadaw/ | la /la/ | mata ni ari /mata ni ari/ | lā /laː/ |
| Luna | hua /hua/ | hua /hua/ | vula /βula/ | kuwalan /kuwalan/ | malama /malama/ | bulan /bulan/ | māsina /maːsina/ |
| Madre | sina /sina/ | sinana /sinana/ | tina /tina/ | ina /ina/ | matua /matua/ | ina /ina/ | tinā /tinaː/ |
| Padre | tama /tama/ | tamana /tamana/ | tama /tama/ | ama /ama/ | tamana /tamana/ | ama /ama/ | tamā /tamaː/ |
| Comer | ania /ania/ | aniani /aniani/ | kana /kana/ | kuman /kuman/ | kai /kai/ | mangan /maŋan/ | ʻai /ʔai/ |
| Beber | inua /inua/ | inuinu /inuinu/ | gunu /ŋunu/ | enpa /enpa/ | inu /inu/ | minum /minum/ | inu /inu/ |
| Amor | lalokau /lalokau/ | lalokau /lalokau/ | loloma /loloma/ | ulaw /ulaw/ | alofa /alofa/ | holong /holoŋ/ | alofa /alofa/ |
| Corazón | kudouna /kudouna/ | kudouna /kudouna/ | uto /uto/ | kalumetan /kalumetan/ | fatu /fatu/ | roha /roha/ | loto /loto/ |
| Árbol | au /au/ | au /au/ | kau /kau/ | kawi /kawi/ | lakau /lakau/ | hau /hau/ | laʻau /laʔau/ |
| Casa | ruma /ɾuma/ | ruma /ɾuma/ | vale /βale/ | ruma /ɾuma/ | fale /fale/ | jabu /dʒabu/ | fale /fale/ |
| Perro | sisia /sisia/ | sisia /sisia/ | koli /koli/ | suwan /suwan/ | kuli /kuli/ | biang /biaŋ/ | maile /maile/ |
| Gato | pusi /pusi/ | gosi /ɡosi/ | pusi /pusi/ | kating /katiŋ/ | pusi /pusi/ | huting /hutiŋ/ | pusi /pusi/ |
| Mano | imana /imana/ | imana /imana/ | liga /liŋa/ | lima /lima/ | lima /lima/ | tangan /taŋan/ | lima /lima/ |
| Ojo | matana /matana/ | matana /matana/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Hola | namona /namona/ | namo gida /namo ɡida/ | bula /mbula/ | marayas /maɾajas/ | malo ni /malo ni/ | horas /horas/ | talofa /talofa/ |
| Gracias | tanikiu /tanikiu/ | oi namo /oi namo/ | vinaka /βinaka/ | kasapakan /kasapakan/ | fakafetai /fakafetai/ | mauliate /mauliate/ | faʻafetai /faʔafetai/ |
| Uno | ta /ta/ | ta /ta/ | dua /ndua/ | sa /sa/ | tahi /tahi/ | sada /sada/ | tasi /tasi/ |
| Bueno | namo /namo/ | namo /namo/ | vinaka /βinaka/ | mauruway /mauɾuwai/ | lelei /lelei/ | denggan /deŋɡan/ | lelei /lelei/ |
Parte de LangMap — un proyecto de visualización lingüística. Este es un resumen estático y rastreable; los mapas interactivos ofrecen audio de pronunciación, filtros y una vista de globo.