Olkol
pama-ñungana
El olkol es una lengua pama-ñungana del paman septentrional de la península del Cabo York, en Queensland, Australia, hermana del yir-yoront y de otras lenguas paman del Cabo York. Se encuentra en peligro crítico, con solo ~50 hablantes ancianos fluidos restantes; la comunidad olkol en sentido amplio se ha pasado al inglés y al inglés aborigen (influido por el kriol). El territorio tradicional olkol incluye las cabeceras de los ríos Coen y Watson, en el norte del Cabo York. Lingüísticamente, el olkol comparte rasgos paman clásicos (consonantes con caída inicial, sistema vocálico simple, alineamiento ergativo-absolutivo) con las lenguas paman septentrionales hermanas, pero con un vocabulario distintivo y rasgos fonológicos menores. El estudio lingüístico de la península del Cabo York de Sutton (1976) constituye la documentación fundacional, complementada con grabaciones del AIATSIS.
Dónde se habla
31 palabras esenciales en Olkol
Agua
kupa
/kupa/
Fuego
paral
/paɻal/
Sol
naŋkari
/naŋkaɻi/
Luna
kakal
/kakal/
Estrella
el idnban
/el ˈidnban/
Madre
ngangi
/ŋaŋi/
Padre
kaba
/kaba/
Yo
ay
/aj/
Tú
inag
/inaɡ/
Nombre
ukal
/ukal/
Ojo
mil
/mil/
Mano
mara
/maɻa/
Corazón
piku
/piku/
Amor
kanyji
/kaɲɟi/
Árbol
warray
/waɾaj/
Casa
mariŋ
/maɻiŋ/
Perro
kunpa
/kunpa/
Gato
paka
/paka/
Comer
ngarinya
/ŋaɻiɲa/
Beber
kupa nyaa
/kupa ɲaː/
Uno
kuyu
/kuju/
Dos
uchir
/utʃir/
Hola
—
/—/
Gracias
—
/—/
Bueno
palya
/paʎa/
Fuentes
Palabras comparadas
Comparado con lenguas Pama-Nyungan relacionadas
| Significado | Olkol | Nhanda | Warnman | Martu Wangka | Ngunnawal | Warlpiri | Guugu yimithirr |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Agua | kupa /kupa/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kungal /kuŋal/ | ngapa /ŋapa/ | buurraay /buːraːj/ |
| Fuego | paral /paɻal/ | warla /waɻla/ | waru /waɻu/ | waru /waɾu/ | warba /waɻba/ | warlu /waɭu/ | — /—/ |
| Sol | naŋkari /naŋkaɻi/ | wurʼa /wuɾʔa/ | tjirntu /cinʈu/ | tjirntu /cɪɳʈu/ | guma /ɡuma/ | wanta /wanta/ | ngalan /ŋalan/ |
| Luna | kakal /kakal/ | kanyala /kaɲala/ | kintirriny /kinʈiriɲ/ | kayalany /kajalaɲ/ | birrang /biɻaŋ/ | pira /piɻa/ | giitha /ɡiːt̪a/ |
| Estrella | el idnban /el ˈidnban/ | indiya /indija/ | biyi /biji/ | piriny /piriɲ/ | dyurra /ɟura/ | wanjirlpirri /waɲɟiɭpiri/ | biidhi /biːt̪i/ |
| Madre | ngangi /ŋaŋi/ | ngamaji /ŋamadʒi/ | ngama /ŋama/ | yakaji /jakaɟi/ | guni /ɡuni/ | ngati /ŋati/ | ngamu /ŋamu/ |
| Padre | kaba /kaba/ | kuthurra /kutʰuɻa/ | kirrki /kiɻki/ | mama /mama/ | pumba /pumba/ | kirda /kiɖa/ | biiba /biːba/ |
| Yo | ay /aj/ | ngayi /ŋaji/ | ngayu /ŋaju/ | ngayu /ŋaju/ | ngaya /ŋaja/ | ngaju /ŋaɟu/ | ngayu /ŋaju/ |
| Tú | inag /inaɡ/ | nyini /ɲini/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | ngindu /ŋindu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyundu /ɲundu/ |
| Nombre | ukal /ukal/ | yini /jini/ | yini /jini/ | yini /jini/ | yini /jini/ | yirdi /jiɖi/ | gadil /ˈkatil/ |
| Ojo | mil /mil/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɾu/ | mil /mil/ | milpa /milpa/ | miil /miːl/ |
| Mano | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɾa/ | mara /maɻa/ | rdaka /ɖaka/ | mungal /muŋal/ |
| Corazón | piku /piku/ | pulpara /pulpaɻa/ | kurda /kuɖa/ | kurtu /kʊɻʈu/ | gauar /ɡauar/ | wankaru /waŋkaɻu/ | — /—/ |
| Amor | kanyji /kaɲɟi/ | kanyji /kaɲdʒi/ | kanyji /kaɲɟi/ | mukulyu /mukuʎu/ | marmit /maɻmit/ | nyangu /ɲaŋu/ | — /—/ |
| Árbol | warray /waɾaj/ | parntany /paɳʈaɲ/ | watiya /watija/ | watarrka /wataɻka/ | warabi /waɻabi/ | watiya /watija/ | yugu /juɡu/ |
| Casa | mariŋ /maɻiŋ/ | nhurra /ɳuɻa/ | ngurra /ŋuɻa/ | ngurra /ŋura/ | kuni /kuni/ | ngurra /ŋura/ | bayan /bajan/ |
| Perro | kunpa /kunpa/ | kuwiyarl /kuwijaɻl/ | walyamarra /waʎamaɻa/ | papa /papa/ | mirri /miɻi/ | jarntu /caɳʈu/ | gudaa /ɡudaː/ |
| Gato | paka /paka/ | paka /paka/ | ngarda /ŋaɖa/ | — /—/ | poosi /puːsi/ | mungalpa /muŋalpa/ | buthigan /but̪iɡan/ |
| Comer | ngarinya /ŋaɻiɲa/ | ngarna /ŋaɻna/ | ngarra /ŋaɻa/ | ngalku- /ŋalku/ | daring /daɻiŋ/ | ngarni /ŋaɳi/ | budal /budal/ |
| Beber | kupa nyaa /kupa ɲaː/ | nyuna /ɲuna/ | nyaa /ɲaː/ | tjiki- /cɪki/ | nyu /ɲu/ | purrami /purami/ | — /—/ |
| Uno | kuyu /kuju/ | kuyu /kuju/ | kuyu /kuju/ | kutjarra-wangu /kucara waŋu/ | guma /ɡuma/ | jinta /cinta/ | nubuun /nubuːn/ |
| Dos | uchir /utʃir/ | wuthada /wut̪aɖa/ | kujarra /kuɟara/ | kujarra /kucara/ | bula /bula/ | jirrama /ɟiɾama/ | gudhirra /kut̪ira/ |
| Hola | — /—/ | — /—/ | palya /paʎa/ | — /—/ | yumalundi /jumalundi/ | — /—/ | — /—/ |
| Gracias | — /—/ | — /—/ | walytjarra /waʎcaɻa/ | — /—/ | miyamala /mijamala/ | — /—/ | — /—/ |
| Bueno | palya /paʎa/ | walykumarra /waʎkumaɻa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | walunga /waluŋa/ | ngurrju /ŋurcu/ | awuun /awuːn/ |
Parte de LangMap — un proyecto de visualización lingüística. Este es un resumen estático y rastreable; los mapas interactivos ofrecen audio de pronunciación, filtros y una vista de globo.