Nhanda
pama-ñungana
El nhanda (también nanda o nhanta) es una lengua aborigen pama-ñungana en peligro crítico de extinción de la costa media de Murchison-Gascoyne, en Australia Occidental, cerca de Geraldton y Kalbarri. La lengua cuenta con unos 30 hablantes ancianos fluidos más unos 60 hablantes parciales dentro de la población étnica nhanda más amplia de unas 750 personas. El nhanda conserva rasgos pama-ñunganos clásicos, entre ellos la alineación ergativo-absolutiva, la morfología nominal sufijante y una rica terminología de parentesco. La gramática de referencia de Blevins de 2001 (Nhanda Aboriginal Language) hizo accesible la lengua a la lingüística académica, y el Nhanda Aboriginal Language Centre, dirigido por la comunidad, apoya la revitalización en curso mediante programas escolares, proyectos de historia oral y el Wajarri-Nhanda Cultural Centre.
Dónde se habla
31 palabras esenciales en Nhanda
Agua
kapi
/kapi/
Fuego
warla
/waɻla/
Sol
wurʼa
/wuɾʔa/
Luna
kanyala
/kaɲala/
Estrella
indiya
/indija/
Madre
ngamaji
/ŋamadʒi/
Padre
kuthurra
/kutʰuɻa/
Yo
ngayi
/ŋaji/
Tú
nyini
/ɲini/
Nombre
yini
/jini/
Ojo
kuru
/kuɻu/
Mano
mara
/maɻa/
Corazón
pulpara
/pulpaɻa/
Amor
kanyji
/kaɲdʒi/
Árbol
parntany
/paɳʈaɲ/
Casa
nhurra
/ɳuɻa/
Perro
kuwiyarl
/kuwijaɻl/
Gato
paka
/paka/
Comer
ngarna
/ŋaɻna/
Beber
nyuna
/ɲuna/
Uno
kuyu
/kuju/
Dos
wuthada
/wut̪aɖa/
Hola
—
/—/
Gracias
—
/—/
Bueno
walykumarra
/waʎkumaɻa/
Fuentes
Palabras comparadas
Comparado con lenguas Pama-Nyungan relacionadas
| Significado | Nhanda | Warnman | Olkol | Martu Wangka | Pintupi-Luritja | Pitjantjatjara | Warlpiri |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Agua | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kupa /kupa/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | ngapa /ŋapa/ |
| Fuego | warla /waɻla/ | waru /waɻu/ | paral /paɻal/ | waru /waɾu/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | warlu /waɭu/ |
| Sol | wurʼa /wuɾʔa/ | tjirntu /cinʈu/ | naŋkari /naŋkaɻi/ | tjirntu /cɪɳʈu/ | tjintu /cintu/ | tjintu /cintu/ | wanta /wanta/ |
| Luna | kanyala /kaɲala/ | kintirriny /kinʈiriɲ/ | kakal /kakal/ | kayalany /kajalaɲ/ | pira /piɻa/ | pira /piɻa/ | pira /piɻa/ |
| Estrella | indiya /indija/ | biyi /biji/ | el idnban /el ˈidnban/ | piriny /piriɲ/ | kililpi /kiˈlilpi/ | kililpil /kiˈlilpil/ | wanjirlpirri /waɲɟiɭpiri/ |
| Madre | ngamaji /ŋamadʒi/ | ngama /ŋama/ | ngangi /ŋaŋi/ | yakaji /jakaɟi/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngati /ŋati/ |
| Padre | kuthurra /kutʰuɻa/ | kirrki /kiɻki/ | kaba /kaba/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | kirda /kiɖa/ |
| Yo | ngayi /ŋaji/ | ngayu /ŋaju/ | ay /aj/ | ngayu /ŋaju/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngaju /ŋaɟu/ |
| Tú | nyini /ɲini/ | nyuntu /ɲuntu/ | inag /inaɡ/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ |
| Nombre | yini /jini/ | yini /jini/ | ukal /ukal/ | yini /jini/ | yini /jini/ | ini /ini/ | yirdi /jiɖi/ |
| Ojo | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | mil /mil/ | kuru /kuɾu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | milpa /milpa/ |
| Mano | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɾa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | rdaka /ɖaka/ |
| Corazón | pulpara /pulpaɻa/ | kurda /kuɖa/ | piku /piku/ | kurtu /kʊɻʈu/ | kurunpa /kuɻunpa/ | kurunpa /kuɻunpa/ | wankaru /waŋkaɻu/ |
| Amor | kanyji /kaɲdʒi/ | kanyji /kaɲɟi/ | kanyji /kaɲɟi/ | mukulyu /mukuʎu/ | mukulya /mukuʎa/ | mukulya /mukuʎa/ | nyangu /ɲaŋu/ |
| Árbol | parntany /paɳʈaɲ/ | watiya /watija/ | warray /waɾaj/ | watarrka /wataɻka/ | punu /punu/ | punu /punu/ | watiya /watija/ |
| Casa | nhurra /ɳuɻa/ | ngurra /ŋuɻa/ | mariŋ /maɻiŋ/ | ngurra /ŋura/ | ngura /ŋuɻa/ | ngura /ŋuɻa/ | ngurra /ŋura/ |
| Perro | kuwiyarl /kuwijaɻl/ | walyamarra /waʎamaɻa/ | kunpa /kunpa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | jarntu /caɳʈu/ |
| Gato | paka /paka/ | ngarda /ŋaɖa/ | paka /paka/ | — /—/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | mungalpa /muŋalpa/ |
| Comer | ngarna /ŋaɻna/ | ngarra /ŋaɻa/ | ngarinya /ŋaɻiɲa/ | ngalku- /ŋalku/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngarni /ŋaɳi/ |
| Beber | nyuna /ɲuna/ | nyaa /ɲaː/ | kupa nyaa /kupa ɲaː/ | tjiki- /cɪki/ | tjikini /cikini/ | tjikini /cikini/ | purrami /purami/ |
| Uno | kuyu /kuju/ | kuyu /kuju/ | kuyu /kuju/ | kutjarra-wangu /kucara waŋu/ | kutju /kucu/ | kutju /kucu/ | jinta /cinta/ |
| Dos | wuthada /wut̪aɖa/ | kujarra /kuɟara/ | uchir /utʃir/ | kujarra /kucara/ | kutjarra /kucaɾa/ | kutjara /kucaɻa/ | jirrama /ɟiɾama/ |
| Hola | — /—/ | palya /paʎa/ | — /—/ | — /—/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | — /—/ |
| Gracias | — /—/ | walytjarra /waʎcaɻa/ | — /—/ | — /—/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | — /—/ |
| Bueno | walykumarra /waʎkumaɻa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | ngurrju /ŋurcu/ |
Parte de LangMap — un proyecto de visualización lingüística. Este es un resumen estático y rastreable; los mapas interactivos ofrecen audio de pronunciación, filtros y una vista de globo.