Noongar wangkiny
Noongar
Pama-Nyungan
Noongar (also Nyungar, Whadjuk, Wadjak) is the language of the Noongar people, the traditional owners of the south-west corner of Western Australia (from Geraldton south to Esperance and Albany). The Noongar nation comprises 14 sub-groups (Whadjuk, Yued, Ballardong, Wilman, Kaneang, Wardandi, Nyaki Nyaki, Bibbulmun, Pibelmen, Pinjareb, Wudjari, Mineng, Goreng, Njungar) speaking mutually-intelligible Noongar varieties. Heavily impacted by colonization (Noongar communities in Perth had European contact from 1829), the language nearly went extinct, but the Noongar Boodjar Language Centre and the South West Aboriginal Land and Sea Council have led an active revitalization since the 1990s. Today ~370 fluent speakers + ~3,000 partial learners; Noongar is taught in some Perth schools.
Dónde se habla
20 palabras esenciales en Noongar
Agua
kep
/kep/
Fuego
kaarl
/kaːɻl/
Sol
ngangk
/ŋaŋk/
Luna
miyak
/mijak/
Madre
ngangk
/ŋaŋk/
Padre
maam
/maːm/
Comer
ngarn
/ŋaɻn/
Beber
ngarn
/ŋaɻn/
Amor
djaadjam
/dʒaːdʒam/
Corazón
kortang
/koɻtaŋ/
Árbol
boorn
/boːɻn/
Casa
mia
/maja/
Perro
dwert
/dweɻt/
Gato
nguni
/ŋuni/
Mano
mar
/maɻ/
Ojo
mel
/mel/
Hola
kaya
/kaja/
Gracias
boordawan
/boːɻdawan/
Uno
keny
/keɲ/
Bueno
kwobidak
/kwobidak/
Fuentes
Palabras comparadas
Comparado con lenguas Pama-Nyungan relacionadas
| Significado | Noongar | Olkol | Nhanda | Warnman | pitjantjatjara | Pintupi-Luritja | Adnyamathanha |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Agua | kep /kep/ | kupa /kupa/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | awi /awi/ |
| Fuego | kaarl /kaːɻl/ | paral /paɻal/ | warla /waɻla/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | warlu /waɻlu/ |
| Sol | ngangk /ŋaŋk/ | naŋkari /naŋkaɻi/ | ngama /ŋama/ | tjirntu /cinʈu/ | tjintu /cintu/ | tjintu /cintu/ | yidnu /jidnu/ |
| Luna | miyak /mijak/ | kakal /kakal/ | kanyala /kaɲala/ | kintirriny /kinʈiriɲ/ | pira /piɻa/ | pira /piɻa/ | vuyu /vuju/ |
| Madre | ngangk /ŋaŋk/ | ngangi /ŋaŋi/ | ngamaji /ŋamadʒi/ | ngurra /ŋuɻa/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | nyangka /ɲaŋka/ |
| Padre | maam /maːm/ | kaba /kaba/ | kuthurra /kutʰuɻa/ | kirrki /kiɻki/ | mama /mama/ | mama /mama/ | arndu /aɳɖu/ |
| Comer | ngarn /ŋaɻn/ | ngarinya /ŋaɻiɲa/ | ngarna /ŋaɻna/ | ngarra /ŋaɻa/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngalkanha /ŋalkan̪a/ |
| Beber | ngarn /ŋaɻn/ | kupa nyaa /kupa ɲaː/ | nyuna /ɲuna/ | nyaa /ɲaː/ | tjikini /cikini/ | tjikini /cikini/ | ulpanha /ulpan̪a/ |
| Amor | djaadjam /dʒaːdʒam/ | kanyji /kaɲɟi/ | kanyji /kaɲdʒi/ | kanyji /kaɲɟi/ | mukulya /mukuʎa/ | mukulya /mukuʎa/ | mukunha /mukun̪a/ |
| Corazón | kortang /koɻtaŋ/ | piku /piku/ | pulpara /pulpaɻa/ | kurda /kuɖa/ | kurunpa /kuɻunpa/ | kurunpa /kuɻunpa/ | kurda /kuɖa/ |
| Árbol | boorn /boːɻn/ | warray /waɾaj/ | parntany /paɳʈaɲ/ | watiya /watija/ | punu /punu/ | punu /punu/ | urtu /uʈu/ |
| Casa | mia /maja/ | mariŋ /maɻiŋ/ | nhurra /ɳuɻa/ | ngurra /ŋuɻa/ | ngura /ŋuɻa/ | ngura /ŋuɻa/ | vakali /vakali/ |
| Perro | dwert /dweɻt/ | kunpa /kunpa/ | kuwiyarl /kuwijaɻl/ | walyamarra /waʎamaɻa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | vurlpu /vuɻlpu/ |
| Gato | nguni /ŋuni/ | paka /paka/ | paka /paka/ | ngarda /ŋaɖa/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | vunmara /vunmaɻa/ |
| Mano | mar /maɻ/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ |
| Ojo | mel /mel/ | mil /mil/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | mina /mina/ |
| Hola | kaya /kaja/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ |
| Gracias | boordawan /boːɻdawan/ | marlu /maɻlu/ | marlu /maɻlu/ | walytjarra /waʎcaɻa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | mukunha /mukun̪a/ |
| Uno | keny /keɲ/ | kuyu /kuju/ | kuyu /kuju/ | kuyu /kuju/ | kutju /kucu/ | kutju /kucu/ | mukuna /mukuna/ |
| Bueno | kwobidak /kwobidak/ | palya /paʎa/ | walykumarra /waʎkumaɻa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | ngarrkanha /ŋaɻkan̪a/ |
Parte de LangMap — un proyecto de visualización lingüística. Este es un resumen estático y rastreable; los mapas interactivos ofrecen audio de pronunciación, filtros y una vista de globo.