פארסי יהודי
Judeo-Persian
Iranian
Judeo-Persian (Dzhidi) is an Iranian language with ~60K speakers in Israel — the traditional Jewish vernacular of Iran (Persian-Jewish community attested since 8th c. CE). Persian grammar and lexicon overlaid with Hebrew/Aramaic religious-cultural vocabulary, written in Hebrew script. Similar to Yiddish (Germanic+Hebrew) but for Persian. Severely endangered as the elder Israeli-Iranian generation passes. Notable for preserving archaic Persian features lost in modern Iranian Persian.
Where it is spoken
20 core words in Judeo-Persian
Water
אב
/ɒːb/
Fire
אתש
/ɒːteʃ/
Sun
חורשיד
/xorʃiːd/
Moon
מאה
/mɒːh/
Mother
מאדר
/mɒːdær/
Father
פדר
/pedær/
Eat
חורדן
/xordæn/
Drink
נושידן
/nuːʃidæn/
Love
עשק
/eʃq/
Heart
דל
/del/
Tree
דרכת
/deræxt/
House
כאנה
/xɒːne/
Dog
סג
/sæɡ/
Cat
גורבה
/ɡorbe/
Hand
דסת
/dæst/
Eye
צ׳שם
/t͡ʃeʃm/
Hello
שלום
/ʃɒːlom/
Thank you
ספאס
/sepɒːs/
One
יך
/jek/
Good
חוב
/xuːb/
Sources
Words compared
Compared with related Iranian languages
| Meaning | Judeo-Persian | Persian | Persian (Classical) | Dari | Middle Persian (Pahlavi) | Gilaki | Tajik |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Water | אב /ɒːb/ | آب /ɒːb/ | آب /aːb/ | آب /ɑːb/ | 𐭠𐭯 /aːb/ | او /ɒːb/ | об /ob/ |
| Fire | אתש /ɒːteʃ/ | آتش /ɒːteʃ/ | آتش /aːtaʃ/ | آتش /ɑːtaʃ/ | 𐭠𐭲𐭱 /aːtaʃ/ | تش /tæʃ/ | оташ /otaʃ/ |
| Sun | חורשיד /xorʃiːd/ | خورشید /xorʃiːd/ | خورشید /xʷarʃeːd/ | خورشید /xoɾʃed/ | 𐭧𐭥𐭫𐭱𐭩𐭲 /xwarʃeːd/ | آفتاب /ɒːftɒːb/ | офтоб /oftob/ |
| Moon | מאה /mɒːh/ | ماه /mɒːh/ | ماه /maːh/ | ماه /mɑːh/ | 𐭬𐭠𐭧 /maːh/ | ماه /mɒːh/ | моҳ /moh/ |
| Mother | מאדר /mɒːdær/ | مادر /mɒːdær/ | مادر /maːdar/ | مادر /mɑːdaɾ/ | 𐭬𐭠𐭲𐭫 /maːdar/ | ماری /mɒːɾi/ | модар /modar/ |
| Father | פדר /pedær/ | پدر /pedær/ | پدر /pidar/ | پدر /padaɾ/ | 𐭯𐭩𐭲𐭫 /pidar/ | پر /pær/ | падар /padar/ |
| Eat | חורדן /xordæn/ | خوردن /xordæn/ | خوردن /xʷurdan/ | خوردن /xoɾdan/ | 𐭧𐭥𐭫𐭲𐭭 /xwardan/ | خوردن /xoɾdæn/ | хӯрдан /xʉːrdan/ |
| Drink | נושידן /nuːʃidæn/ | نوشیدن /nuːʃiːdæn/ | آشامیدن /aːʃaːmiːdan/ | نوشیدن /noʃidan/ | 𐭭𐭥𐭱𐭩𐭲𐭭 /noːʃiːdan/ | خوردن /xoɾdæn/ | нӯшидан /nʉːʃidan/ |
| Love | עשק /eʃq/ | عشق /eʃq/ | عشق /ʔiʃq/ | عشق /eʃq/ | 𐭲𐭥𐭱𐭩 /doːʃiː/ | عشق /ɛʃq/ | ишқ /iʃq/ |
| Heart | דל /del/ | دل /del/ | دل /dil/ | دل /dil/ | 𐭣𐭩𐭫 /dil/ | دل /del/ | дил /dil/ |
| Tree | דרכת /deræxt/ | درخت /deræxt/ | درخت /diraxt/ | درخت /daɾaxt/ | 𐭣𐭫𐭧𐭲 /draxt/ | دار /dɒːɾ/ | дарахт /daraxt/ |
| House | כאנה /xɒːne/ | خانه /xɒːne/ | خانه /xaːna/ | خانه /xɑːna/ | 𐭧𐭠𐭭𐭪 /xaːnaɡ/ | خنه /xænæ/ | хона /xona/ |
| Dog | סג /sæɡ/ | سگ /sæɡ/ | سگ /saɡ/ | سگ /saɡ/ | 𐭮𐭢 /saɡ/ | سَگ /sæɡ/ | саг /saɡ/ |
| Cat | גורבה /ɡorbe/ | گربه /ɡorbe/ | گربه /ɡurba/ | پشک /puʃak/ | 𐭢𐭥𐭫𐭡𐭢 /ɡurbaɡ/ | پیشی /piʃi/ | гурба /ɡurba/ |
| Hand | דסת /dæst/ | دست /dæst/ | دست /dast/ | دست /dast/ | 𐭣𐭮𐭲 /dast/ | دس /dæs/ | даст /dast/ |
| Eye | צ׳שם /t͡ʃeʃm/ | چشم /t͡ʃeʃm/ | چشم /t͡ʃaʃm/ | چشم /t͡ʃaʃm/ | 𐭰𐭱𐭬 /tʃaʃm/ | چوم /tʃum/ | чашм /tʃaʃm/ |
| Hello | שלום /ʃɒːlom/ | درود /doruːd/ | درود /duruːd/ | سلام /salɑːm/ | 𐭣𐭫𐭥𐭲 /droːd/ | سلام /sælɒːm/ | салом /salom/ |
| Thank you | ספאס /sepɒːs/ | سپاس /sepɒːs/ | سپاس /sipaːs/ | تشکر /taʃakkoɾ/ | 𐭮𐭯𐭠𐭮 /spaːs/ | مرسی /mɛɾsi/ | раҳмат /rahmat/ |
| One | יך /jek/ | یک /jek/ | یک /jak/ | یک /jak/ | 𐭠𐭩𐭪 /eːk/ | ای-تا /ɪtɒː/ | як /jak/ |
| Good | חוב /xuːb/ | خوب /xuːb/ | نیک /neːk/ | خوب /xob/ | 𐭥𐭩𐭧 /weh/ | خوب /xub/ | хуб /xub/ |
Part of LangMap — a linguistic visualization project. This is a static, crawlable summary; the interactive maps offer pronunciation audio, filters, and a globe view.