Taetae ni Kiribati
الكيريباتية
أسترونيزية (ميكرونيزية)
الغِلْبِرْتِية (Te taetae ni Kiribati) هي اللغة الوطنية لكيريباتي، وتتميّز بمخزون صامت صغير جدًا لا يتجاوز نحو 13 صامتًا؛ غير أن نظامها ذا الحركات الخمس يميّز الطول، ما يرفع مجموع الفونيمات إلى نحو 23. كما أنها اللغة الميكرونيزية الرئيسية الوحيدة التي تمتلك جماعات ناطقة كبيرة خارج نطاقها الأساسي، إذ توجد مجموعات مستقرّة من المتحدثين في جزيرة رابي بفيجي (البانابيون المُعاد توطينهم) وفي شويزول بجزر سليمان. وتتّبع الغلبرتية ترتيب الكلمات فعل-مفعول-فاعل (VOS)، ولها نظام أسترونيزي غني من الضمائر الشاملة/الحصرية ومصنّفات الملكية.
أين تُستخدم
31 كلمة أساسية في الكيريباتية
ماء
ran
/ɾan/
نار
ai
/ai/
شمس
taai
/taːi/
قمر
namwakaina
/namʷakaina/
نجم
itoi
/iˈtoi/
أم
tinau
/tinau/
أب
tamau
/tamau/
أنا
ngai
/ŋai/
أنت
ngkoe
/ŋkoe/
اسم
ara
/ˈara/
عين
mata
/mata/
يد
bai
/bai/
قلب
nano
/nano/
حب
tangira
/taŋiɾa/
شجرة
kai
/kai/
بيت
auti
/auti/
كلب
kamea
/kamea/
قطة
katu
/katu/
أكل
amwarake
/amʷaɾake/
شرب
nima
/nima/
واحد
teuana
/teuana/
اثنان
uoua
/uˈoua/
مرحبا
mauri
/mauɾi/
شكرا
ko rabwa
/ko ɾabʷa/
جيد
raoiroi
/ɾaoiɾoi/
مقارنة الكلمات
بالمقارنة مع لغات Austronesian (Micronesian) ذات الصلة
| المعنى | الكيريباتية | الرابانوية | التوفالية | ماورية جزر كوك | النيوية | التوكيلاوية | الأتوني |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماء | ran /ɾan/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | oe /oe/ |
| نار | ai /ai/ | ahi /ahi/ | afi /afi/ | ahi /ahi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | ai /ai/ |
| شمس | taai /taːi/ | raʻā /raʔaː/ | laa /laː/ | rā /raː/ | lā /laː/ | la /la/ | manas /manas/ |
| قمر | namwakaina /namʷakaina/ | mahina /mahina/ | masina /masina/ | marama /marama/ | mahina /mahina/ | malama /malama/ | fun /fun/ |
| نجم | itoi /iˈtoi/ | hetuʻu /heˈtuʔu/ | fetū /feˈtuː/ | etū /eˈtuː/ | fetū /feˈtuː/ | fetu /fetu/ | kfu /kfuʔ/ |
| أم | tinau /tinau/ | matuʻa vahine /matuʔa vahine/ | maatua /maːtua/ | māmā /maːmaː/ | matua fifine /matua fifine/ | mātua /maːtua/ | ainaf /ainaf/ |
| أب | tamau /tamau/ | matuʻa tāne /matuʔa taːne/ | tamana /tamana/ | pāpā /paːpaː/ | matua taane /matua taːne/ | tamana /tamana/ | amat /amat/ |
| أنا | ngai /ŋai/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ |
| أنت | ngkoe /ŋkoe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | ho /ho/ |
| اسم | ara /ˈara/ | ingoa /iˈŋoa/ | igoa /iˈŋoa/ | ingoa /iˈŋoa/ | higoa /hiˈŋoa/ | igoa /iŋoa/ | kanan /ˈkanan/ |
| عين | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | matan /matan/ |
| يد | bai /bai/ | rima /ɾima/ | lima /lima/ | rima /ɾima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | ʼniman /ʔniman/ |
| قلب | nano /nano/ | mahatu /mahatu/ | fatu /fatu/ | ngākau /ŋaːkau/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ | nesa /nesa/ |
| حب | tangira /taŋiɾa/ | hanga /haŋa/ | alofa /alofa/ | aro'a /aɾoʔa/ | fakaalofa /fakaalofa/ | alofa /alofa/ | nekat /nekat/ |
| شجرة | kai /kai/ | tumu rākau /tumu raːkau/ | laakau /laːkau/ | rākau /raːkau/ | akau /akau/ | lakau /lakau/ | hau /hau/ |
| بيت | auti /auti/ | hare /haɾe/ | fale /fale/ | 'are /ʔaɾe/ | fale /fale/ | fale /fale/ | ume /ume/ |
| كلب | kamea /kamea/ | paihega /paiheŋa/ | kuli /kuli/ | kurī /kuɾiː/ | kuli /kuli/ | kuli /kuli/ | asu /asu/ |
| قطة | katu /katu/ | kati /kati/ | pusi /pusi/ | ngiao /ŋiao/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | mose /mose/ |
| أكل | amwarake /amʷaɾake/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | ah /ah/ |
| شرب | nima /nima/ | unu /unu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | ninu /ninu/ |
| واحد | teuana /teuana/ | tahi /tahi/ | tasi /tasi/ | ta'i /taʔi/ | taha /taha/ | tahi /tahi/ | mese /mese/ |
| اثنان | uoua /uˈoua/ | rua /ˈrua/ | lua /ˈlua/ | rua /ˈrua/ | ua /ua/ | lua /lua/ | nua /ˈnua/ |
| مرحبا | mauri /mauɾi/ | ʻiorana /ʔioɾana/ | taalofa /taːlofa/ | kia orāna /kia oɾaːna/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ | malo ni /malo ni/ | neut /neut/ |
| شكرا | ko rabwa /ko ɾabʷa/ | maururu /mauɾuɾu/ | fakafetai /fakafetai/ | meitaki /meitaki/ | fakaaue /fakaaue/ | fakafetai /fakafetai/ | neno biluk /neno biluk/ |
| جيد | raoiroi /ɾaoiɾoi/ | riva /ɾiva/ | lei /lei/ | meitaki /meitaki/ | mitaki /mitaki/ | lelei /lelei/ | malaek /malaek/ |
جزء من LangMap — مشروع لتصور اللغات. هذا ملخص ثابت قابل للفهرسة؛ توفر الخرائط التفاعلية صوت النطق والمرشحات وعرض الكرة الأرضية.