Uab Meto
الأتوني
الأسترونيزية (المالايو-بولينيزية الوسطى، تيمور-بابار)
الأتوني (أواب ميتو، أي «لغة الشعب») هي لغة مالايوية بولينيزية وسطى تُنطق في تيمور الغربية بإندونيسيا، وهي أكبر لغة أصلية في منطقة تيمور الإندونيسية (مقاطعة نوسا تنغارا الشرقية). وهي وثيقة الصلة بلغة التيتوم (tet) في تيمور الشرقية؛ وتمثّل اللغتان معًا أبرز اللغات الأسترونيزية في جزيرة تيمور. يحافظ شعب الأتوني على هوية ثقافية مميزة تتجلى في عمارة المنازل التقليدية المتقنة (بيوت اللوپو المخروطية) وفي نظام قرابة أبوي (patrilineal).
أين تُستخدم
31 كلمة أساسية في الأتوني
ماء
oe
/oe/
نار
ai
/ai/
شمس
manas
/manas/
قمر
fun
/fun/
نجم
kfu
/kfuʔ/
أم
ainaf
/ainaf/
أب
amat
/amat/
أنا
au
/au/
أنت
ho
/ho/
اسم
kanan
/ˈkanan/
عين
matan
/matan/
يد
ʼniman
/ʔniman/
قلب
nesa
/nesa/
حب
nekat
/nekat/
شجرة
hau
/hau/
بيت
ume
/ume/
كلب
asu
/asu/
قطة
mose
/mose/
أكل
ah
/ah/
شرب
ninu
/ninu/
واحد
mese
/mese/
اثنان
nua
/ˈnua/
مرحبا
neut
/neut/
شكرا
neno biluk
/neno biluk/
جيد
malaek
/malaek/
المصادر
مقارنة الكلمات
بالمقارنة مع لغات Austronesian (Central Malayo-Polynesian, Timor-Babar) ذات الصلة
| المعنى | الأتوني | التيتومية | الباتاك الأنغكولا | الباتاك توبا | توراجا-سعدان | الهيري موتو | الماندار |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماء | oe /oe/ | bee /beː/ | aek /aek/ | aek /aek/ | uai /uai/ | ranu /ɾanu/ | uai /uai/ |
| نار | ai /ai/ | ahi /ahi/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ | lahi /lahi/ | api /api/ |
| شمس | manas /manas/ | loron /loɾon/ | mata ni ari /mata ni ari/ | mata ni ari /mata ni ari/ | mata allo /mataʔalːo/ | dina /dina/ | mata allo /mata alːo/ |
| قمر | fun /fun/ | fulan /fulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | hua /hua/ | bulang /bulaŋ/ |
| نجم | kfu /kfuʔ/ | fitun /ˈfitun/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintoen /bintɔɛn/ | hisiu /hisiu/ | bittoeng /bittoeŋ/ |
| أم | ainaf /ainaf/ | inan /inan/ | inang /inaŋ/ | ina /ina/ | indo /indo/ | sina /sina/ | indo /indo/ |
| أب | amat /amat/ | aman /aman/ | amang /amaŋ/ | ama /ama/ | ambe /ambe/ | tama /tama/ | ama /ama/ |
| أنا | au /au/ | ha'u /haʔu/ | au /au/ | au /au/ | aku /aku/ | lau /lau/ | iyau /ijau/ |
| أنت | ho /ho/ | ó /ɔ/ | ho /ho/ | ho /ho/ | iko /iko/ | oi /oi/ | io /iʔo/ |
| اسم | kanan /ˈkanan/ | naran /ˈnaran/ | goar /goar/ | goar /goar/ | sanga /saŋa/ | ladana /laˈdana/ | sanga /saŋa/ |
| عين | matan /matan/ | matan /matan/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | matana /matana/ | mata /mata/ |
| يد | ʼniman /ʔniman/ | liman /liman/ | tangan /taŋan/ | tangan /taŋan/ | lima /lima/ | ima /ima/ | lima /lima/ |
| قلب | nesa /nesa/ | fuan /fuan/ | roha /roha/ | roha /roha/ | penaa /penaː/ | kudouna /kudouna/ | ate /ate/ |
| حب | nekat /nekat/ | domin /domin/ | holong /holoŋ/ | holong /holoŋ/ | ma'pa'iya /maʔpaʔija/ | lalokau /lalokau/ | mappinawa /mapːinawa/ |
| شجرة | hau /hau/ | ai /ai/ | hayu /haju/ | hau /hau/ | kayu /kaju/ | au /au/ | kaju /kaju/ |
| بيت | ume /ume/ | uma /uma/ | bagas /baɡas/ | jabu /dʒabu/ | banua /banua/ | ruma /ɾuma/ | boyang /bojaŋ/ |
| كلب | asu /asu/ | asu /asu/ | asu /asu/ | biang /biaŋ/ | asu /asu/ | sisia /sisia/ | asu /asu/ |
| قطة | mose /mose/ | busa /busa/ | huting /hutiŋ/ | huting /hutiŋ/ | serre /serːe/ | pusi /pusi/ | mio /mio/ |
| أكل | ah /ah/ | han /han/ | mangan /maŋan/ | mangan /maŋan/ | kumande /kumande/ | ania /ania/ | ma'ande /maʔande/ |
| شرب | ninu /ninu/ | hemu /hemu/ | minum /minum/ | minum /minum/ | ma'iru /maʔiru/ | inua /inua/ | minung /minuŋ/ |
| واحد | mese /mese/ | ida /ida/ | sada /sada/ | sada /sada/ | mesa /mesa/ | ta /ta/ | mesa /mesa/ |
| اثنان | nua /ˈnua/ | rua /ˈrua/ | dua /dua/ | dua /dua/ | dua /dua/ | rua /rua/ | dua /dua/ |
| مرحبا | neut /neut/ | bondia /bondia/ | horas /horas/ | horas /horas/ | tabe /tabe/ | namona /namona/ | salama' ma'ondong /salamaʔ maʔondoŋ/ |
| شكرا | neno biluk /neno biluk/ | obrigadu /obɾiɡadu/ | mauliate /mauliate/ | mauliate /mauliate/ | kurre sumanga' /kurːe sumaŋaʔ/ | tanikiu /tanikiu/ | kuru' sumanga' /kuɾuʔ sumaŋaʔ/ |
| جيد | malaek /malaek/ | di'ak /diʔak/ | denggan /deŋɡan/ | denggan /deŋɡan/ | melo /melo/ | namo /namo/ | macoa /matʃoa/ |
جزء من LangMap — مشروع لتصور اللغات. هذا ملخص ثابت قابل للفهرسة؛ توفر الخرائط التفاعلية صوت النطق والمرشحات وعرض الكرة الأرضية.