Ngunnawal
恩貢納沃語
帕馬-尼永甘
Ngunnawal(又稱 Ngunawal、Yuin)係 Yuin-Kuric 亞群嘅一種 Pama-Nyungan 語言,係澳洲首都領地(ACT)同周邊新南威爾士東南部 Ngunnawal 族嘅傳統語言。Ngunnawal 故土(Country)包括成個坎培拉盆地同 Yass Valley 高原。最後一批流利嘅母語(L1)使用者喺殖民嚴重破壞之後,於二十世紀初離世,但 United Ngunnawal Elders Council 同 ACT Aboriginal Language Centre 自 1990 年代起就帶領積極嘅社區復興,透過 Australian National University 同 ACT 公立學校嘅課程,約有 5,000 名傳承學習者。傳統 Ngunnawal 詞彙保留喺坎培拉一帶嘅地名入面(Tidbinbilla、Tuggeranong、Murrumbidgee),而且喺 ACT 嘅歡迎儀式同公共標誌上越嚟越多使用。
使用地區
恩貢納沃語嘅31個核心詞
水
kungal
/kuŋal/
火
warba
/waɻba/
日頭
guma
/ɡuma/
月光
birrang
/biɻaŋ/
星
dyurra
/ɟura/
母親
guni
/ɡuni/
父親
pumba
/pumba/
我
ngaya
/ŋaja/
你
ngindu
/ŋindu/
名
yini
/jini/
眼
mil
/mil/
手
mara
/maɻa/
心
gauar
/ɡauar/
愛
marmit
/maɻmit/
樹
warabi
/waɻabi/
屋
kuni
/kuni/
狗
mirri
/miɻi/
貓
poosi
/puːsi/
食
daring
/daɻiŋ/
飲
nyu
/ɲu/
一
guma
/ɡuma/
二
bula
/bula/
你好
yumalundi
/jumalundi/
多謝
miyamala
/mijamala/
好
walunga
/waluŋa/
來源
單詞比較
同Pama-Nyungan相關語言比較
| 意思 | 恩貢納沃語 | 恩漢達語 | 品圖皮-盧里查語 | 瓦爾曼語 | 皮詹查查拉語 | 奧爾科爾語 | 維拉朱里語 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | kungal /kuŋal/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kupa /kupa/ | galing /ˈɡaliŋ/ |
| 火 | warba /waɻba/ | warla /waɻla/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | paral /paɻal/ | wiiny /wiːɲ/ |
| 日頭 | guma /ɡuma/ | wurʼa /wuɾʔa/ | tjintu /cintu/ | tjirntu /cinʈu/ | tjintu /cintu/ | naŋkari /naŋkaɻi/ | yiray /ˈjiɻaj/ |
| 月光 | birrang /biɻaŋ/ | kanyala /kaɲala/ | pira /piɻa/ | kintirriny /kinʈiriɲ/ | pira /piɻa/ | kakal /kakal/ | giwang /ˈɡiwaŋ/ |
| 星 | dyurra /ɟura/ | indiya /indija/ | kililpi /kiˈlilpi/ | biyi /biji/ | kililpil /kiˈlilpil/ | el idnban /el ˈidnban/ | giralang /ˈɡiɻalaŋ/ |
| 母親 | guni /ɡuni/ | ngamaji /ŋamadʒi/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngama /ŋama/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngangi /ŋaŋi/ | gunhi /ˈɡun̪i/ |
| 父親 | pumba /pumba/ | kuthurra /kutʰuɻa/ | mama /mama/ | kirrki /kiɻki/ | mama /mama/ | kaba /kaba/ | babiin /ˈbabiːn/ |
| 我 | ngaya /ŋaja/ | ngayi /ŋaji/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngayu /ŋaju/ | ngayulu /ŋajulu/ | ay /aj/ | ngadhu /ˈŋad̪u/ |
| 你 | ngindu /ŋindu/ | nyini /ɲini/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | inag /inaɡ/ | ngindhu /ˈŋind̪u/ |
| 名 | yini /jini/ | yini /jini/ | yini /jini/ | yini /jini/ | ini /ini/ | ukal /ukal/ | yuwin /ˈjuwin/ |
| 眼 | mil /mil/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | mil /mil/ | miil /miːl/ |
| 手 | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | marra /ˈmara/ |
| 心 | gauar /ɡauar/ | pulpara /pulpaɻa/ | kurunpa /kuɻunpa/ | kurda /kuɖa/ | kurunpa /kuɻunpa/ | piku /piku/ | giiny /ɡiːɲ/ |
| 愛 | marmit /maɻmit/ | kanyji /kaɲdʒi/ | mukulya /mukuʎa/ | kanyji /kaɲɟi/ | mukulya /mukuʎa/ | kanyji /kaɲɟi/ | — /—/ |
| 樹 | warabi /waɻabi/ | parntany /paɳʈaɲ/ | punu /punu/ | watiya /watija/ | punu /punu/ | warray /waɾaj/ | madhan /ˈmad̪an/ |
| 屋 | kuni /kuni/ | nhurra /ɳuɻa/ | ngura /ŋuɻa/ | ngurra /ŋuɻa/ | ngura /ŋuɻa/ | mariŋ /maɻiŋ/ | ngurang /ˈŋuɻaŋ/ |
| 狗 | mirri /miɻi/ | kuwiyarl /kuwijaɻl/ | papa /papa/ | walyamarra /waʎamaɻa/ | papa /papa/ | kunpa /kunpa/ | mirri /ˈmiri/ |
| 貓 | poosi /puːsi/ | paka /paka/ | pusi /pusi/ | ngarda /ŋaɖa/ | pusi /pusi/ | paka /paka/ | — /—/ |
| 食 | daring /daɻiŋ/ | ngarna /ŋaɻna/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngarra /ŋaɻa/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngarinya /ŋaɻiɲa/ | dharra /ˈd̪ara/ |
| 飲 | nyu /ɲu/ | nyuna /ɲuna/ | tjikini /cikini/ | nyaa /ɲaː/ | tjikini /cikini/ | kupa nyaa /kupa ɲaː/ | widyarra /ˈwiɟara/ |
| 一 | guma /ɡuma/ | kuyu /kuju/ | kutju /kucu/ | kuyu /kuju/ | kutju /kucu/ | kuyu /kuju/ | ngumbaay /ˈŋumbaːj/ |
| 二 | bula /bula/ | wuthada /wut̪aɖa/ | kutjarra /kucaɾa/ | kujarra /kuɟara/ | kutjara /kucaɻa/ | uchir /utʃir/ | bula /ˈbula/ |
| 你好 | yumalundi /jumalundi/ | — /—/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | — /—/ | yaama /ˈjaːma/ |
| 多謝 | miyamala /mijamala/ | — /—/ | palya /paʎa/ | walytjarra /waʎcaɻa/ | palya /paʎa/ | — /—/ | mandaang guwu /ˈmandaːŋ ˈɡuwu/ |
| 好 | walunga /waluŋa/ | walykumarra /waʎkumaɻa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | marang /ˈmaɻaŋ/ |
LangMap — 語言視覺化項目嘅一部分。呢個係靜態、可抓取嘅摘要;互動地圖提供發音音頻、篩選同地球視圖。