Hñöñho
克雷塔羅奧托米語
Otomanguean
Querétaro Otomi (autonymously Hñöñho) is an Otomi language of the Otomanguean family, spoken by around 30,000 people in the Querétaro state of central Mexico. Linguistically, it is part of the Otomi macrolanguage cluster alongside Mezquital Otomi (ote) and several other Otomi varieties; ISO 639-3 distinguishes it under code "otq". Querétaro Otomi is one of the most-vibrant Otomi varieties, with strong intergenerational transmission in the Amealco de Bonfil and Tolimán municipalities. The Querétaro Otomi community has maintained their indigenous identity and language through centuries of post-Aztec and Spanish colonial pressure, with significant 20th-century revitalization through bilingual education programs run by INALI and the Querétaro state government.
使用地區
克雷塔羅奧托米語嘅20個核心詞
水
dehe
/tehe/
火
tsibi
/tsibi/
日頭
hyadi
/hjadi/
月光
zänä
/zãnã/
母親
mu
/mu/
父親
da
/da/
食
shi
/ʃi/
飲
tsi
/tsi/
愛
mädi
/mãdi/
心
mui
/mui/
樹
za
/za/
屋
ngu
/ŋɡu/
狗
yo
/jo/
貓
mishi
/miʃi/
手
'ye
/ʔje/
眼
hmi
/hmi/
你好
hä
/hã/
多謝
jamädi
/hamãdi/
一
'na
/ʔna/
好
hño
/hɲo/
來源
單詞比較
同Otomanguean相關語言比較
| 意思 | 克雷塔羅奧托米語 | 奧托米語 | 馬薩瓦語 | 希皮博-科尼博語 | 瓦勞語 | 米薩克語 | 坦庫爾那加語 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | dehe /tehe/ | dehe /tehe/ | ndo /ndo/ | jene /xene/ | hoidu /hojdu/ | unø /unø/ | ze /ze/ |
| 火 | tsibi /tsibi/ | tsibi /tsibi/ | sibi /sibi/ | chii /tʃiː/ | hekunu /hekunu/ | nipi /nipi/ | mei /mei/ |
| 日頭 | hyadi /hjadi/ | hyadi /hjadi/ | hyadi /hjadi/ | bari /bari/ | ya /ja/ | shi /ʃi/ | nyithui /ɲitʰui/ |
| 月光 | zänä /zãnã/ | zänä /zãnã/ | zana /zana/ | oxe /oʃe/ | waniku /waniku/ | atru /atɾu/ | lai /lai/ |
| 母親 | mu /mu/ | nänä /nãnã/ | nana /nana/ | tita /tita/ | dani /dani/ | mama /mama/ | ina /ina/ |
| 父親 | da /da/ | tada /tada/ | tata /tata/ | papa /papa/ | daka /daka/ | tata /tata/ | apa /apa/ |
| 食 | shi /ʃi/ | ñuni /ɲuni/ | ñe /ɲe/ | piti /piti/ | nahoro /nahoɾo/ | mɵ /mɵ/ | ngui /ŋui/ |
| 飲 | tsi /tsi/ | tsi /tsi/ | theni /tʰeni/ | xeati /ʃeati/ | osi /osi/ | ushi /uʃi/ | rai /rai/ |
| 愛 | mädi /mãdi/ | mädi /mãdi/ | hñu /ɲu/ | noi /noi/ | anaubu /anaubu/ | kausrap /kawsɾap/ | cha /tʃa/ |
| 心 | mui /mui/ | mui /mui/ | mŭiñ /mwiɲ/ | joi /xoi/ | obonona /obonona/ | mun /mun/ | mokyaba /mokjaba/ |
| 樹 | za /za/ | za /za/ | za /za/ | jiwi /xiwi/ | dau /daw/ | yu /ju/ | leiyik /leijik/ |
| 屋 | ngu /ŋɡu/ | ngu /ŋɡu/ | ngumi /ŋɡumi/ | xobo /ʃobo/ | hanoko /hanoko/ | ya /ja/ | shim /ʃim/ |
| 狗 | yo /jo/ | yo /jo/ | nyo /ɲo/ | ochiti /otʃiti/ | aurahu /auɾahu/ | kuchi /kutʃi/ | ui /ui/ |
| 貓 | mishi /miʃi/ | mixi /miʃi/ | mishi /miʃi/ | mishi /miʃi/ | mishi /miʃi/ | mishi /miʃi/ | mibu /mibu/ |
| 手 | 'ye /ʔje/ | 'ye /ʔje/ | ye /je/ | mëken /mɯken/ | mokomoko /mokomoko/ | mar /maɾ/ | phei /pʰei/ |
| 眼 | hmi /hmi/ | da /da/ | da /da/ | bero /bero/ | mu /mu/ | kab /kab/ | mi /mi/ |
| 你好 | hä /hã/ | hatsi /hatsi/ | kjamadhi /kjamaði/ | jakon raoma /xakon raoma/ | yakera /jakeɾa/ | ma'rik /maʔɾik/ | hayau /hajau/ |
| 多謝 | jamädi /hamãdi/ | jamädi /hamãdi/ | ndios /ndios/ | gracias /ɡrasjas/ | kase /kase/ | payn /pajn/ | ase /ase/ |
| 一 | 'na /ʔna/ | 'ra /ʔɾa/ | nahi /nahi/ | westíora /westioɾa/ | hisaka /hisaka/ | kan /kan/ | kha /kʰa/ |
| 好 | hño /hɲo/ | hño /hɲo/ | nzhomu /nʒomu/ | jakon /xakon/ | yakera /jakeɾa/ | kausrik /kawsɾik/ | kahei /kahei/ |
LangMap — 語言視覺化項目嘅一部分。呢個係靜態、可抓取嘅摘要;互動地圖提供發音音頻、篩選同地球視圖。