Azhepu
阿哲語
Sino-Tibetan
Azhe (Azhepu, "Azhe people") is a Loloish language of southeastern Yunnan, China, spoken in Mile and Yiliang counties of Honghe Hani-Yi Autonomous Prefecture. The Azhe are recognized by the Chinese government as part of the broader Yi nationality (ethnic group), though the Azhe variety is mutually unintelligible with the prestige Yi (Nuosu) variety (ii) of Liangshan Prefecture. Azhe is famous in Chinese ethnomusicology as the language of the "Azhe Tiao Yue" ("Azhe Jumping Moon Dance"), an iconic ritual dance with extensive song lyrics in Azhe documented since the 1950s. Linguistically, Azhe shows typical Loloish features: tonal (4 tones), classifier-noun constructions, and a rich vocabulary for terraced rice agriculture.
使用地區
阿哲語嘅20個核心詞
水
ʑɿ
/ʑɿ˧˧/
火
mi
/mi˧˧/
日頭
ŋni
/ŋnʲi˧˧/
月光
ɬɛ
/ɬɛ˧˧/
母親
amo
/amo˧˧/
父親
ada
/ada˧˧/
食
dza
/dza˧˧/
飲
du
/du˧˧/
愛
ŋa
/ŋa˧˧/
心
si
/si˧˧/
樹
sɿ
/sɿ˧˧/
屋
ɣɯ
/ɣɯ˧˧/
狗
kʰɯ
/kʰɯ˧˧/
貓
vi
/vi˧˧/
手
la
/la˧˧/
眼
ȵi
/ȵi˧˧/
你好
mosu
/mosu˧˧/
多謝
katɕʰɿ
/katɕʰɿ˧˧/
一
tsʰɿ
/tsʰɿ˧˧/
好
mu
/mu˧˧/
來源
單詞比較
同Sino-Tibetan相關語言比較
| 意思 | 阿哲語 | 彝語(諾蘇) | 溫州吳語 | 阿卡語 | 台山話 | 蘭銀官話 | 土家語 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | ʑɿ /ʑɿ˧˧/ | ꒉ /ʑɿ˧˧/ | 水 /sɿ˧˥/ | i tsi /i˧tsɨ˧/ | 水 /ɬui˧˧/ | 水 /sui˥˧/ | zi /t͡sɨ˥˧/ |
| 火 | mi /mi˧˧/ | ꃆꄔ /mu˨˩tu˥/ | 火 /hu˧˥/ | mji /mji˧/ | 火 /fɔ˥˥/ | 火 /xo˥˧/ | mi /mi˥˧/ |
| 日頭 | ŋni /ŋnʲi˧˧/ | ꉘꁮ /ho˧˧bu˧˧/ | 日头 /zai˨˩˧dau˧˩/ | nyi ma /ɲi˧ma˧/ | 日头 /ɲit˨˨hau˧˧/ | 日头 /ʐɨ˨˦tʰəu˨˦/ | ni /ni˧˥/ |
| 月光 | ɬɛ /ɬɛ˧˧/ | ꆪ /ɬɯ˨˩/ | 月光 /ɦyø˨˩˧kuɔ˧˧/ | ba la /ba˧la˧/ | 月光 /ɲut˧˧kwɔŋ˨˨/ | 月亮 /yɛ˦˦ljaŋ/ | nie /nie˧˥/ |
| 母親 | amo /amo˧˧/ | ꀊꂿ /a˧˧mo˧˧/ | 阿娘 /a˧˩ɲiɛ˧˩/ | a ma /a˧ma˧/ | 阿妈 /a˧˧ma˥˥/ | 妈 /ma˧˧/ | a-mie /a˧mie˧/ |
| 父親 | ada /ada˧˧/ | ꀊꀧ /a˧˧bo˧˧/ | 阿爸 /a˧˩pa˧˧/ | a da /a˧da˧/ | 阿爸 /a˧˧pa˥˥/ | 爸 /pa˥˧/ | a-pa /a˧pa˧/ |
| 食 | dza /dza˧˧/ | ꋠ /dzɯ˧˧/ | 食 /d͡zai˨˩˧/ | za /dza˧/ | 食 /ɬik˧˧/ | 吃 /tʂʰɨ˧˧/ | za /t͡sa˨˩/ |
| 飲 | du /du˧˧/ | ꄸ /tu˧˧/ | 吃 /kʰa˧˧/ | tu /tu˧/ | 饮 /ɲim˧˧/ | 喝 /xɛ˧˧/ | da /ta˧/ |
| 愛 | ŋa /ŋa˧˧/ | ꉂ /ŋɡu˧˧/ | 爱 /ai˦˨/ | gaq /ɡaʔ˧/ | 爱 /ɔi˧˧/ | 爱 /ɛ˨˦/ | aci /a˧˥t͡si˥/ |
| 心 | si /si˧˧/ | ꌋ /si˧˧/ | 心 /saŋ˧˧/ | ne ma /ne˧ma˧/ | 心 /ɬim˨˨/ | 心 /ɕin˧˩/ | xin /ɕin˧/ |
| 樹 | sɿ /sɿ˧˧/ | ꌩꁧ /sɿ˧˧bo˧˧/ | 树 /zɿ˧˩/ | aq xeu /aʔ˧ɕeu˧/ | 树 /ɬi˧˨/ | 树 /sɨ˨˦/ | si /sɨ˧˥/ |
| 屋 | ɣɯ /ɣɯ˧˧/ | ꑳ /ji˧˧/ | 屋 /au˧˩/ | nyma /ɲma˧/ | 屋 /uk˥˥/ | 房子 /faŋ˨˦tsɨ/ | li /li˧˥/ |
| 狗 | kʰɯ /kʰɯ˧˧/ | ꈌ /kʰɯ˧˧/ | 犬 /kʰyø˧˥/ | jia /tɕa˧/ | 狗 /kau˧˧/ | 狗 /kəu˥˧/ | kvʼ /kʰə˨˩/ |
| 貓 | vi /vi˧˧/ | ꀉꑐ /a˧˦ɲɛ˧˧/ | 猫 /mau˧˧/ | a yi /a˧ji˧/ | 猫 /miau˨˨/ | 猫 /mau˧˧/ | mau /mau˧/ |
| 手 | la /la˧˧/ | ꇇ /lo˥/ | 手 /ɕiu˧˥/ | la pa /la˧pa˧/ | 手 /ɬau˧˧/ | 手 /sou˥˧/ | lo /lo˨˩/ |
| 眼 | ȵi /ȵi˧˧/ | ꑓ /ɲɔ˧˧/ | 眼睛 /ŋa˨˩˧t͡saŋ˧˧/ | nyaq /ɲaʔ˧/ | 眼 /ŋaːn˧˧/ | 眼睛 /jɛn˥˧tɕin/ | mie /mie˨˩/ |
| 你好 | mosu /mosu˧˧/ | ꂿꎆꈐ /mo˧˧su˧˧kɤ˧˧/ | 你好 /ŋ˧˩hau˧˥/ | u du la /u˧du˧la˧/ | 你好 /nei˧˧hau˧˧/ | 你好 /ni˥˧xau˥˧/ | shu shu /ʃu˧ʃu˧/ |
| 多謝 | katɕʰɿ /katɕʰɿ˧˧/ | ꃰꊿ /vo˧˧tso˧˧/ | 谢谢 /zia˨˩˧zia/ | gv ya /ɡɯ˧ja˧/ | 多谢 /tɔ˨˨ɬɛ˧˨/ | 谢谢 /ɕjɛ˨˦ɕjɛ/ | angzai /aŋ˧˥t͡sai˥/ |
| 一 | tsʰɿ /tsʰɿ˧˧/ | ꋍ /tsʰɿ˨˩/ | 一 /iai̯˥/ | ti /ti˧/ | 一 /it˥˥/ | 一 /ji˧˧/ | lao /lao˧˥/ |
| 好 | mu /mu˧˧/ | ꉾ /xɯ˧˧/ | 好 /hau˧˥/ | jau /tɕau˧/ | 好 /hau˧˧/ | 好 /xau˥˧/ | ngaq /ŋaʔ˧˥/ |
LangMap — 語言視覺化項目嘅一部分。呢個係靜態、可抓取嘅摘要;互動地圖提供發音音頻、篩選同地球視圖。