Odul aruu
Tiếng Yukaghir Kolyma
Yukaghir
Tiếng Yukaghir Kolyma (Yukaghir Rừng, tự danh Odul aruu) là một trong hai thành viên còn tồn tại của ngữ hệ Yukaghir ở đông bắc Siberia, ngôn ngữ chị em với tiếng Yukaghir Lãnh nguyên (ykg). Cả hai ngôn ngữ từng là một phần của một dải liên tục ngôn ngữ Yukaghir rộng lớn hơn trải khắp vùng Bắc Cực thuộc Nga, nhưng ngữ hệ này đã thu hẹp xuống còn khoảng 30–50 người nói thành thạo cho mỗi nhánh, tập trung ở làng Nelemnoye (Kolyma) và Andryushkino (Lãnh nguyên). Về mặt ngôn ngữ học, tiếng Yukaghir Kolyma bảo lưu khuôn mẫu loại hình học Yukaghir về việc đánh dấu tiêu điểm trên động từ, hệ thống cách phức tạp (khoảng 9 cách) và tính chứng cứ phong phú. Cuộc điều tra dân số năm 2010 ghi nhận 1.597 người dân tộc Yukaghir Kolyma nhưng phần lớn song ngữ hoặc dùng tiếng Nga như ngôn ngữ thứ hai (L2). UNESCO xếp loại là cực kỳ nguy cấp.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Yukaghir Kolyma
Nước
оожии
/oːʒiː/
Lửa
ло́чил
/lótʃil/
Mặt trời
пугэ
/puɣe/
Mặt trăng
киндьэ
/kindʲe/
Sao
эҥэзэтчх
/eŋezetʃχ/
Mẹ
эмэй
/emej/
Cha
эчиэ
/etʃiə/
Tôi
мэт
/met/
Bạn
тэт
/tet/
Tên
ню
/nʲuː/
Mắt
ӈөбур
/ŋøbur/
Tay
нугэн
/nugen/
Tim
шубэжэ
/ʃubeʒe/
Yêu
анурэ
/anurə/
Cây
чалдьэ
/tʃaldʒe/
Nhà
нумэ
/nume/
Chó
таҥжэ
/taŋʒe/
Mèo
кошка
/koʂka/
Ăn
чидиргэ-
/tʃidirɣe/
Uống
ӧгэйи-
/øɡejii/
Một
иркэ
/irke/
Hai
атахун
/ataːqun/
Xin chào
льуоркэн
/lʲuorken/
Cảm ơn
пасьпе
/pasʲpe/
Tốt
амлур
/amlur/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Yukaghir liên quan
| Nghĩa | Tiếng Yukaghir Kolyma | Tiếng Yukaghir Lãnh Nguyên | Tiếng Selkup | Tiếng Ket | Tiếng Altai | Tiếng Nenets | Tiếng Erzya |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | оожии /oːʒiː/ | лавйэ /lawje/ | ӱт /yt/ | уьл /ulʲ/ | суу /suː/ | ӣд /iːd/ | ведь /vedʲ/ |
| Lửa | ло́чил /lótʃil/ | лачил /latʃil/ | тӱ /ty/ | бок /bok/ | от /ot/ | ту /tu/ | тол /tol/ |
| Mặt trời | пугэ /puɣe/ | пугэ /puɣe/ | чэлы /tɕeːlɨ/ | и /i/ | кӱн /kyn/ | хаер /xajer/ | чи /tʃi/ |
| Mặt trăng | киндьэ /kindʲe/ | киндьэ /kindʲe/ | ариаа /ariaː/ | ӄип /qip/ | ай /aj/ | ирий /irij/ | ков /kov/ |
| Sao | эҥэзэтчх /eŋezetʃχ/ | ҥэзэтчх /ŋezetʃχ/ | кыска /ˈkɨska/ | ӄоʼ /qoʔ/ | јылдыс /dʲɯlˈdɯs/ | нумгы /numˈɡɨ/ | теште /ˈtʲeʃtʲe/ |
| Mẹ | эмэй /emej/ | эмэй /emej/ | эма /ema/ | ам /am/ | эне /ene/ | небя /nebja/ | ава /ava/ |
| Cha | эчиэ /etʃiə/ | эчэ /etʃe/ | ача /atʃa/ | об /oːp/ | ада /ada/ | нися /nʲisʲa/ | тетя /tʲetʲa/ |
| Tôi | мэт /met/ | мэт /met/ | ман /man/ | ат /aʔt/ | мен /men/ | мань /manʲ/ | мон /mon/ |
| Bạn | тэт /tet/ | тэт /tet/ | тан /tan/ | у /uː/ | сен /sen/ | пыдар /pɨˈdar/ | тон /ton/ |
| Tên | ню /nʲuː/ | ню /nʲuː/ | ним /nim/ | и /iʔ/ | ат /at/ | нюм /nʲum/ | лем /lʲem/ |
| Mắt | ӈөбур /ŋøbur/ | ӈөбур /ŋøbur/ | сай /saj/ | де /de/ | кӧс /køs/ | сэв /sew/ | сельме /sʲelʲmʲe/ |
| Tay | нугэн /nugen/ | чальдьэ /tʃaldʲe/ | уты /utɨ/ | тыр /tɯr/ | кол /kol/ | ӈуда /ŋuda/ | кедь /kedʲ/ |
| Tim | шубэжэ /ʃubeʒe/ | сугудьэ /suɡudʲe/ | сидя /sidʲa/ | суӈ /suŋ/ | јӱрек /dʒyrek/ | сей /sej/ | седей /sedej/ |
| Yêu | анурэ /anurə/ | — /—/ | нанымба /nanɨmba/ | синьси /sinʲsi/ | сӱӱш /syːʃ/ | садось /sadosʲ/ | вечкема /vetʃkema/ |
| Cây | чалдьэ /tʃaldʒe/ | саал /saːl/ | по /po/ | оксь /oksʲ/ | агаш /aɡaʃ/ | пя /pja/ | чувто /tʃuvto/ |
| Nhà | нумэ /nume/ | нумэ /nume/ | мат /mat/ | куьсь /kusʲ/ | айыл /ajɯl/ | мяˮ /mjaʔ/ | кудо /kudo/ |
| Chó | таҥжэ /taŋʒe/ | лаамэ /laːme/ | канак /kanak/ | тип /tip/ | ийт /ijt/ | вэно /weno/ | киска /kiska/ |
| Mèo | кошка /koʂka/ | кошка /koʂka/ | кетча /ketʃa/ | кошка /koʂka/ | киске /kiske/ | кошка /koʂka/ | катка /katka/ |
| Ăn | чидиргэ- /tʃidirɣe/ | ленди- /lendi/ | амгу /amɡu/ | сьел /sʲel/ | јиир /dʒiːr/ | ёлась /jolasʲ/ | ярсамс /jarsams/ |
| Uống | ӧгэйи- /øɡejii/ | ӧйрэ- /øjre/ | ӱдыргу /ydɨrɡu/ | уьлся /ulʲsʲa/ | ичер /itʃer/ | я /ja/ | симемс /sʲimems/ |
| Một | иркэ /irke/ | маархан /maːrqan/ | уккур /ukːur/ | ӄусь /qusʲ/ | бир /bir/ | ӈопой /ŋopoj/ | вейке /vejke/ |
| Hai | атахун /ataːqun/ | кийоон /kijoːn/ | шиты /ˈʃitɨ/ | ын /ɯːn/ | эки /eˈki/ | сидя /sʲiˈdʲa/ | кавто /ˈkavto/ |
| Xin chào | льуоркэн /lʲuorken/ | — /—/ | тӱла /tyla/ | торова /torova/ | эзен /ezen/ | аньˮторова /anʔtorova/ | шумбрат /ʃumbrat/ |
| Cảm ơn | пасьпе /pasʲpe/ | — /—/ | пасьпе /pasʲpe/ | асьх /asʲx/ | быйан /bɯjan/ | спасибо /spasibo/ | сюкпря /sʲukprʲa/ |
| Tốt | амлур /amlur/ | амдур /amdur/ | нот /not/ | аӄта /aqta/ | јакшы /dʒaqʃɯ/ | сава /sawa/ | паро /paro/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.