Wadul aruu
Tiếng Yukaghir Lãnh Nguyên
Yukaghir (lãnh nguyên)
Tiếng Yukaghir Đài nguyên (Wadul aruu) là một trong hai biến thể Yukaghir còn tồn tại (cùng với tiếng Yukaghir Kolyma / Rừng, yux). Mối quan hệ phát sinh giữa ngữ hệ Yukaghir và ngữ hệ Ural vẫn còn gây tranh luận. Tiếng Yukaghir Đài nguyên có khoảng 370 người nói dọc theo hạ lưu sông Kolyma, chủ yếu ở Andryushkino, cùng với các nỗ lực phục hồi ngôn ngữ tích cực, bao gồm cả các chương trình trong trường học.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Yukaghir Lãnh Nguyên
Nước
лавйэ
/lawje/
Lửa
лачил
/latʃil/
Mặt trời
пугэ
/puɣe/
Mặt trăng
киндьэ
/kindʲe/
Sao
ҥэзэтчх
/ŋezetʃχ/
Mẹ
эмэй
/emej/
Cha
эчэ
/etʃe/
Tôi
мэт
/met/
Bạn
тэт
/tet/
Tên
ню
/nʲuː/
Mắt
ӈөбур
/ŋøbur/
Tay
чальдьэ
/tʃaldʲe/
Tim
сугудьэ
/suɡudʲe/
Yêu
—
/—/
Cây
саал
/saːl/
Nhà
нумэ
/nume/
Chó
лаамэ
/laːme/
Mèo
кошка
/koʂka/
Ăn
ленди-
/lendi/
Uống
ӧйрэ-
/øjre/
Một
маархан
/maːrqan/
Hai
кийоон
/kijoːn/
Xin chào
—
/—/
Cảm ơn
—
/—/
Tốt
амдур
/amdur/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Yukaghir (Tundra) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Yukaghir Lãnh Nguyên | Tiếng Yukaghir Kolyma | Tiếng Tofa | Tiếng Babuza (Favorlang) | Tiếng Kuvi | Tiếng Itelmen | Tiếng Oneida |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | лавйэ /lawje/ | оожии /oːʒiː/ | суғ /suɣ/ | zalum /zalum/ | ēru /eːru/ | иʔ /iʔ/ | otiʔkwah /otiʔkwah/ |
| Lửa | лачил /latʃil/ | ло́чил /lótʃil/ | от /ot/ | apoi /apoi/ | nēsi /neːsi/ | пʼэнэ /pʼene/ | onaʔ /onaʔ/ |
| Mặt trời | пугэ /puɣe/ | пугэ /puɣe/ | хүн /xyn/ | — /—/ | vēla /ʋeːla/ | коачʼ /koatʃʼ/ | karahkwah /karahkwah/ |
| Mặt trăng | киндьэ /kindʲe/ | киндьэ /kindʲe/ | ай /aj/ | zilias /siliəs/ | lēnʒu /leːndʒu/ | куӆаӈ /kuɬaŋ/ | tsikʌ /tsikʌ/ |
| Sao | ҥэзэтчх /ŋezetʃχ/ | эҥэзэтчх /eŋezetʃχ/ | сылдыс /sɯldɯs/ | botto /botːo/ | sukka /sukka/ | эӈэн /eŋen/ | otsistohkwaʼ /odʒistohkwaʔ/ |
| Mẹ | эмэй /emej/ | эмэй /emej/ | ийе /ije/ | tina /tina/ | āva /aːʋa/ | — /—/ | aknulha /aknulha/ |
| Cha | эчэ /etʃe/ | эчиэ /etʃiə/ | ача /atʃa/ | tama /tama/ | bāva /baːʋa/ | — /—/ | haʔnih /haʔnih/ |
| Tôi | мэт /met/ | мэт /met/ | мен /men/ | ka-ina /kaina/ | nānu /naːnu/ | кма /kʼma/ | iʔí /iˈʔi/ |
| Bạn | тэт /tet/ | тэт /tet/ | сен /sen/ | ijo /ijo/ | īnu /iːnu/ | кза /kza/ | isé /iˈse/ |
| Tên | ню /nʲuː/ | ню /nʲuː/ | ат /at/ | naan /naːn/ | paru /paɾu/ | нан /nan/ | yukyáts /juˈɡjats/ |
| Mắt | ӈөбур /ŋøbur/ | ӈөбур /ŋøbur/ | карак /karak/ | macha /matʃa/ | kannu /kannu/ | иркэ /irke/ | oʔloh /oʔloh/ |
| Tay | чальдьэ /tʃaldʲe/ | нугэн /nugen/ | хол /xol/ | rima /rima/ | key /kei̯/ | ʼух /ʔux/ | okaʔ /okaʔ/ |
| Tim | сугудьэ /suɡudʲe/ | шубэжэ /ʃubeʒe/ | чүрек /tʃyrek/ | — /—/ | gunde /ɡunde/ | пинпин /pinpin/ | oianeh /oianeh/ |
| Yêu | — /—/ | анурэ /anurə/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Cây | саал /saːl/ | чалдьэ /tʃaldʒe/ | ыъаш /ɯʔaʃ/ | kayu /kaju/ | mara /mara/ | ʼурх /ʔurx/ | oyʌte /ojʌte/ |
| Nhà | нумэ /nume/ | нумэ /nume/ | өг /øɣ/ | ruma /ruma/ | illu /illu/ | — /—/ | kanúhsote /kanuhsote/ |
| Chó | лаамэ /laːme/ | таҥжэ /taŋʒe/ | ыът /ɯʔt/ | asu /asu/ | nēyi /neːji/ | ʼат /ʔat/ | é:lhal /ˈeːlhal/ |
| Mèo | кошка /koʂka/ | кошка /koʂka/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | кошка /koʂka/ | taks /taks/ |
| Ăn | ленди- /lendi/ | чидиргэ- /tʃidirɣe/ | чиир /tʃiːr/ | maan /maːn/ | tinba /tinba/ | эс /es/ | ohkaʔ /ohkaʔ/ |
| Uống | ӧйрэ- /øjre/ | ӧгэйи- /øɡejii/ | иъжер /iʔʒer/ | minum /minum/ | unba /unba/ | — /—/ | ohwisaʔ /ohwisaʔ/ |
| Một | маархан /maːrqan/ | иркэ /irke/ | бир /bir/ | nata /nata/ | ōnte /oːnte/ | дин /din/ | skaʔkoh /skaʔkoh/ |
| Hai | кийоон /kijoːn/ | атахун /ataːqun/ | ийи /iji/ | naroa /naroa/ | rīndi /riːɳɖi/ | каӽх /kaχ/ | tékeni /ˈtekeni/ |
| Xin chào | — /—/ | льуоркэн /lʲuorken/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Cảm ơn | — /—/ | пасьпе /pasʲpe/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Tốt | амдур /amdur/ | амлур /amlur/ | эъки /eʔki/ | — /—/ | nēha /neːha/ | ӆач /ɬatʃ/ | kaʔuh /kaʔuh/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.