къарачай-малкъар тил
Tiếng Karachay-Balkar
Turk (Kipchak, nhóm Ponto-Caspi / West Kipchak)
Tiếng Karachay-Balkar là một ngôn ngữ Turk thuộc nhánh Kipchak (Ponto-Caspi / Tây Kipchak), được người Karachay và Balkar sử dụng ở vùng Bắc Kavkaz của Nga, chủ yếu tại các nước cộng hòa Karachay-Cherkessia và Kabardino-Balkaria. Ngôn ngữ này có khoảng 300.000 người nói, cùng cộng đồng di cư ở Thổ Nhĩ Kỳ và Trung Á. Ngày nay nó được viết bằng chữ Kirin và có địa vị đồng chính thức tại hai nước cộng hòa quê hương. Đặc điểm nổi bật gồm hài hòa nguyên âm kiểu Kipchak và sự đối lập âm c/z (dz) trong một số phương ngữ.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Karachay-Balkar
Nước
суу
/suw/
Lửa
от
/ot/
Mặt trời
кюн
/kyn/
Mặt trăng
ай
/aj/
Sao
жулдуз
/ʒulˈduz/
Mẹ
ана
/ana/
Cha
ата
/ata/
Tôi
мен
/men/
Bạn
сен
/sen/
Tên
ат
/at/
Mắt
кёз
/køz/
Tay
къол
/qol/
Tim
джюрек
/dʒyrek/
Yêu
сюймеклик
/syjmeklik/
Cây
терек
/terek/
Nhà
юй
/yj/
Chó
ит
/it/
Mèo
киштик
/kiʃtik/
Ăn
ашаргъа
/aʃarʁa/
Uống
ичерге
/itʃerɡe/
Một
бир
/bir/
Hai
эки
/eˈki/
Xin chào
салам
/salam/
Cảm ơn
сау бол
/saw bol/
Tốt
ариу
/ariw/
Chim cu cu
гугук
/ɡuˈɡuk/
Máy tính
компьютер
/kɐmˈpjuter/
Sushi
суши
/suˈʃi/
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Turkic (Kipchak, Ponto-Caspian / West Kipchak) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Karachay-Balkar | Tiếng Kumyk | Tiếng Nogai | Tiếng Karakhanid | Tiếng Karakalpak | Tiếng Altai | Tiếng Kyrgyz |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | суу /suw/ | сув /suv/ | сув /suv/ | suw /suw/ | suw /suw/ | суу /suː/ | суу /suː/ |
| Lửa | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | ot /ot/ | ot /ot/ | от /ot/ | от /ot/ |
| Mặt trời | кюн /kyn/ | гюн /ɡyn/ | күн /kyn/ | kün /kyn/ | kún /kyn/ | кӱн /kyn/ | күн /kyn/ |
| Mặt trăng | ай /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ay /aj/ | ay /aj/ | ай /aj/ | ай /ɑj/ |
| Sao | жулдуз /ʒulˈduz/ | юлдуз /julduz/ | юлдыз /juldɯz/ | yultuz /jultuz/ | juldız /ʒuldɯz/ | јылдыс /dʲɯlˈdɯs/ | жылдыз /dʒɯɫˈdɯz/ |
| Mẹ | ана /ana/ | ана /ana/ | ана /ana/ | ana /ana/ | ana /ana/ | эне /ene/ | эне /ene/ |
| Cha | ата /ata/ | ата /ata/ | атай /ataj/ | ata /ata/ | ata /ata/ | ада /ada/ | ата /ɑtɑ/ |
| Tôi | мен /men/ | мен /men/ | мен /men/ | men /men/ | men /men/ | мен /men/ | мен /men/ |
| Bạn | сен /sen/ | сен /sen/ | сен /sen/ | sen /sen/ | sen /sen/ | сен /sen/ | сен /sen/ |
| Tên | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ | at /at/ | at /ɑt/ | ат /at/ | ат /at/ |
| Mắt | кёз /køz/ | гёз /ɡøz/ | коьз /køz/ | köz /køz/ | kóz /køz/ | кӧс /køs/ | көз /køz/ |
| Tay | къол /qol/ | къол /qol/ | къол /qol/ | qol /qol/ | qol /qol/ | кол /kol/ | кол /kol/ |
| Tim | джюрек /dʒyrek/ | юрек /jyrek/ | юрек /jyrek/ | yürek /jyrek/ | júrek /ʒyɾek/ | јӱрек /dʒyrek/ | жүрөк /dʒyɾøk/ |
| Yêu | сюймеклик /syjmeklik/ | сюйюв /syjyv/ | суьюв /syjyv/ | sevgü /sevɡy/ | muhabbat /muhabbat/ | сӱӱш /syːʃ/ | сүйүү /syjyː/ |
| Cây | терек /terek/ | терек /terek/ | терек /terek/ | ığač /ɯɣatʃ/ | ag'ash /aʁaʃ/ | агаш /aɡaʃ/ | жыгач /dʒɯɡɑtʃ/ |
| Nhà | юй /yj/ | уьй /yj/ | уьй /yj/ | ev /ev/ | úy /yj/ | айыл /ajɯl/ | үй /yj/ |
| Chó | ит /it/ | ит /it/ | ит /it/ | it /it/ | iyt /ijt/ | ийт /ijt/ | ит /ɪt/ |
| Mèo | киштик /kiʃtik/ | мишик /miʃik/ | мысык /məsəq/ | piši /piʃi/ | pishik /piʃik/ | киске /kiske/ | мышык /mɯʃɯk/ |
| Ăn | ашаргъа /aʃarʁa/ | ашамакъ /aʃamaq/ | аш /aʃ/ | yi- /ji/ | jew /ʒew/ | јиир /dʒiːr/ | жеш /dʒeʃ/ |
| Uống | ичерге /itʃerɡe/ | ичмек /itʃmek/ | иш /iʃ/ | ič- /itʃ/ | ishiw /iʃiw/ | ичер /itʃer/ | ичүү /ɪtʃyː/ |
| Một | бир /bir/ | бир /bir/ | бир /bir/ | bir /bir/ | bir /biɾ/ | бир /bir/ | бир /bɪɾ/ |
| Hai | эки /eˈki/ | эки /eki/ | эки /eki/ | iki /iki/ | eki /eki/ | эки /eˈki/ | эки /eˈki/ |
| Xin chào | салам /salam/ | ассаламу алейкум /asːalamu alejkum/ | ассаламу алейкум /asːalamu alejkum/ | salām /salaːm/ | salam /salam/ | эзен /ezen/ | салам /sɑlɑm/ |
| Cảm ơn | сау бол /saw bol/ | савбол /savbol/ | сав бол /sav bol/ | tabug /tabuɡ/ | rahmet /ɾaχmet/ | быйан /bɯjan/ | рахмат /ɾɑxmɑt/ |
| Tốt | ариу /ariw/ | яхшы /jaχʃə/ | яксы /jaksə/ | yaqšı /jaqʃɯ/ | jaqsi /ʒaqsɯ/ | јакшы /dʒaqʃɯ/ | жакшы /dʒɑkʃɯ/ |
| Chim cu cu | гугук /ɡuˈɡuk/ | атъёкъ /atˈjoq/ | коькек /køˈkek/ | — | átshók /ætˈʃøk/ | кӱӱк /kyːk/ | күкүк /kyˈkyk/ |
| Máy tính | компьютер /kɐmˈpjuter/ | компьютер /kɐmˈpjuter/ | компьютер /kɐmˈpjuter/ | — | kompyuter /kompjuˈter/ | компьютер /komˈpjuter/ | компьютер /komˈpjuter/ |
| Sushi | суши /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | — | sushi /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.