удиэ кэйэвэни
Tiếng Udege
Tungusic (Northern, Udege-Oroch subgroup — sister to Oroch and Negidal)
Udege (autonymously "удиэ кэйэвэни" Udihe Keyeveni or "Udeγe") is a Northern Tungusic language of the Russian Far East spoken by traditional taiga hunter-gatherers known as "tiger-and-taiga people". The Udege were romanticized in Vladimir Arsenyev's "Dersu Uzala" (1923) — Dersu was an Udege hunter-guide. Severely endangered: only ~100 fluent speakers remain among ~1,500 ethnic Udege, with younger generations Russian-dominant. The Bikin Valley Udege community in Krasnyy Yar is the largest contemporary settlement and the focus of cultural preservation through the Bikin National Park established 2015. Linguistically, Udege has rich vowel harmony, complex spatial case morphology, and distinctive evidentiality marking.
Nơi được sử dụng
20 từ cốt lõi trong Tiếng Udege
Nước
уй
/uj/
Lửa
тогбо
/toɡbo/
Mặt trời
даигаси
/daiɡasi/
Mặt trăng
биа
/bia/
Mẹ
энэ
/ene/
Cha
амэ
/amə/
Ăn
джевэ
/d͡ʒevə/
Uống
омимэ
/omimə/
Yêu
чисанай
/t͡ʃisanaj/
Tim
миаван
/miavan/
Cây
мо
/mo/
Nhà
дзугди
/d͡zuɡdi/
Chó
инай
/inaj/
Mèo
кошк
/koʃk/
Tay
нала
/nala/
Mắt
писа
/pisa/
Xin chào
бандиба
/bandiba/
Cảm ơn
нюхча
/ɲuxt͡ʃa/
Một
омо
/omo/
Tốt
ая
/aja/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Tungusic (Northern, Udege-Oroch subgroup — sister to Oroch and Negidal) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Udege | Tiếng Nanai | tiếng Evenki | Tiếng Nữ Chân | tiếng Even | Tiếng Tích Bá | Tiếng Mãn |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | уй /uj/ | муэ /mue/ | му /mu/ | muke /muke/ | му /mu/ | ᠮᡠᡴᡝ /mukə/ | ᠮᡠᡴᡝ /mukə/ |
| Lửa | тогбо /toɡbo/ | това /tova/ | того /toɡo/ | tuwa /tuwa/ | тоог /toːɡ/ | ᡨᡠᠸᠠ /tuwa/ | ᡨᡠᠸᠠ /tuwa/ |
| Mặt trời | даигаси /daiɡasi/ | сиун /siun/ | дылача /dɯlatɕa/ | šun /ʃun/ | нөлтэн /nølten/ | ᠰᡠᠨ /sun/ | ᡧᡠᠨ /ʃun/ |
| Mặt trăng | биа /bia/ | биа /bia/ | бега /beɡa/ | biya /bija/ | бяг /bjaɡ/ | ᠪᡳᠶᠠ /bija/ | ᠪᡳᠶᠠ /bija/ |
| Mẹ | энэ /ene/ | энин /enin/ | эни /eni/ | eme /eme/ | эньэн /eɲen/ | ᡝᠨᡞᠶᡝ /ənije/ | ᡝᠨᡳᠶᡝ /ənijə/ |
| Cha | амэ /amə/ | ама /ama/ | ама /ama/ | ama /ama/ | ама /ama/ | ᠠᠮᠠ /ama/ | ᠠᠮᠠ /ama/ |
| Ăn | джевэ /d͡ʒevə/ | депу /depu/ | дептэ /depte/ | jefu /dʒefu/ | дьэб /dʒeb/ | ᠵᡝᠮᠪᡞ /d͡ʒəmbi/ | ᠵᡝᠮᠪᡳ /dʒəmbi/ |
| Uống | омимэ /omimə/ | омичи /omitʃi/ | умӣ /umiː/ | omi /omi/ | ум /um/ | ᠣᠮᡳᠪᡞ /omibi/ | ᠣᠮᡳᠪᡳ /omibi/ |
| Yêu | чисанай /t͡ʃisanaj/ | эйини /ejini/ | аявдави /ajavdavi/ | gosi /ɡosi/ | аякан /ajakan/ | ᠴᡳᠯᡨᡠᠮᠪᡳ /t͡ʃiltumbi/ | ᡥᠠᡳᡵᠠᠮᠪᡳ /xairambi/ |
| Tim | миаван /miavan/ | миаван /miavan/ | меван /mevan/ | niyaman /nijaman/ | мяван /mjavan/ | ᠨᡳᠶᠠᠮᠠᠨ /nijaman/ | ᠨᡳᠶᠠᠮᠠᠨ /nijaman/ |
| Cây | мо /mo/ | мо /mo/ | мо /mo/ | mo /mo/ | мо /mo/ | ᠮᠣᠯᠣ /molo/ | ᠮᠣᠣ /moː/ |
| Nhà | дзугди /d͡zuɡdi/ | дё /dʒo/ | дю /dʒu/ | boo /boː/ | дьу /dʒu/ | ᠪᠣᠣ /boː/ | ᠪᠣᠣ /boː/ |
| Chó | инай /inaj/ | инда /inda/ | нгинакин /ŋinakin/ | indahǔn /indahuːn/ | нгин /ŋin/ | ᠨᡳᠨᠳᠠᡥᡡᠨ /nindaxun/ | ᡳᠨᡩᠠᡥᡡᠨ /indaxuːn/ |
| Mèo | кошк /koʃk/ | коси /kosi/ | кошка /koʂka/ | kesike /kesike/ | кошка /koʂka/ | ᡴᡝᠰᡳᡴᡝ /kəsikə/ | ᡴᡝᠰᡳᡴᡝ /kəsikə/ |
| Tay | нала /nala/ | нгала /ŋala/ | нгалэ /ŋale/ | gala /ɡala/ | нгал /ŋal/ | ᡤᠠᠯᠠ /ɡala/ | ᡤᠠᠯᠠ /ɡala/ |
| Mắt | писа /pisa/ | насал /nasal/ | эса /esa/ | yasa /jasa/ | яса /jasa/ | ᠶᠠᠰᠠ /jasa/ | ᠶᠠᠰᠠ /jasa/ |
| Xin chào | бандиба /bandiba/ | банди-банди /bandi bandi/ | дорообо /doroːbo/ | — /—/ | дорова /dorova/ | ᠨᡳᠩᡤᡝ ᠰᠠᡳᠨ /niŋɡe sain/ | ᠰᡳ ᠰᠠᡳᠨ /si sain/ |
| Cảm ơn | нюхча /ɲuxt͡ʃa/ | банихан /banihan/ | пасиба /pasiba/ | — /—/ | пасиба /pasiba/ | ᠪᠠᠨᡳᡥᠠ /banixa/ | ᠪᠠᠨᡳᡥᠠ /banixa/ |
| Một | омо /omo/ | эмун /emun/ | умун /umun/ | emu /emu/ | омэн /omen/ | ᡝᠮᡠ /əmu/ | ᠡᠮᡠ /əmu/ |
| Tốt | ая /aja/ | ая /aja/ | ая /aja/ | sain /sain/ | ай /aj/ | ᠰᠠᡳᠨ /sain/ | ᠰᠠᡳᠨ /sain/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.