थुलुङ
Tiếng Thulung
Ngữ hệ Hán-Tạng (nhánh Tạng-Miến, nhóm Kiranti, phía Tây)
Tiếng Thulung là một ngôn ngữ Tạng-Miến thuộc nhánh Kiranti Tây ở vùng Solukhumbu phía đông Nepal và các huyện lân cận. Người Thulung-Rai là một bộ phận của nhóm dân tộc lớn Kiranti (Rai), một trong những thành phần chính của dân số bản địa Nepal (Adivasi-Janajati). "Sketch of Thulung Grammar" của Allen (1975) là công trình ngôn ngữ học hệ thống sớm nhất; Lahaussois (2002) là tài liệu tham khảo hiện đại. Nổi tiếng với sự hợp dạng động từ đa nhân xưng phức tạp và hệ chứng cứ ngữ pháp phong phú.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Thulung
Nước
भु
/bʱu/
Lửa
मे
/me/
Mặt trời
नाम
/nam/
Mặt trăng
लामी
/lami/
Sao
सोर्लुग
/sorlug/
Mẹ
मामा
/mama/
Cha
पापा
/papa/
Tôi
गो
/go/
Bạn
गन
/gana/
Tên
नोङ
/noŋ/
Mắt
मिक
/mik/
Tay
गुर
/ɡur/
Tim
सीक
/siːk/
Yêu
सेय्यु
/sejːu/
Cây
सीङ
/siːŋ/
Nhà
खिम
/kʰim/
Chó
ख्ली
/kʰliː/
Mèo
पुसी
/pusi/
Ăn
च-
/tʃa/
Uống
तुङ-
/tʰuŋ/
Một
कोङ
/koŋ/
Hai
नि
/ni/
Xin chào
नमस्ते
/nəməste/
Cảm ơn
धन्यवाद
/dʱənjəbaːd/
Tốt
नुम्स
/nums/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Sino-Tibetan (Tibeto-Burman, Kiranti, Western) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Thulung | Tiếng Limbu | Tiếng Ladakh | Tiếng Balti | Tiếng Tạng Khams | Tiếng Kurtöp | Tiếng Sikkim |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | भु /bʱu/ | ᤇᤘᤠ /tʃʰwaː/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | khwe /kʰwe/ | ཆུ /tɕʰu/ |
| Lửa | मे /me/ | ᤔᤡ /mi/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | mi /mi/ | མེ /me/ |
| Mặt trời | नाम /nam/ | ᤊᤠᤶᤑ /ɲaːmpʰʌ/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ningpe /niŋpe/ | ཉི་མ /ɲima/ |
| Mặt trăng | लामी /lami/ | ᤗᤠᤒᤠ /laːba/ | ཟླ་བ /zlawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | lai /lai/ | ཟླ་བ /dawa/ |
| Sao | सोर्लुग /sorlug/ | ᤂᤧᤛᤧᤔᤡᤰ /kʰɛsɛmik/ | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ /karma/ | karma /karma/ | སྐར་མ་ /kaːma/ |
| Mẹ | मामा /mama/ | ᤔᤠᤔᤠ /maːmaː/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | amai /amai/ | ཨ་མ /ama/ |
| Cha | पापा /papa/ | ᤀᤠᤒᤠ /aːbaː/ | ཨ་པ /apa/ | ཨ་ཕ /apʰa/ | ཨ་ཕ /apʰa/ | apai /apai/ | ཨ་པ /apa/ |
| Tôi | गो /go/ | ᤀᤠᤱᤃᤠ /aŋga/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋà/ | ngat /ŋat/ | ང་ /ŋa/ |
| Bạn | गन /gana/ | ᤂᤧᤏᤧ᤹ /kʰɛnɛʔ/ | ཁྱེད་རང /kʰeːraŋ/ | ཁྱང /kʰjaŋ/ | ཁྱོད /cʰø˥/ | wit /wit/ | ཁྱེད་རང་ /kʰeraŋ/ |
| Tên | नोङ /noŋ/ | ᤔᤡᤱ /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | ming /miŋ/ | མིང་ /miŋ/ |
| Mắt | मिक /mik/ | ᤔᤡᤰ /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | mik /mik/ | མིག /mik/ |
| Tay | गुर /ɡur/ | ᤜᤢᤰ /huk/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | lak /lak/ | ལག /lak/ |
| Tim | सीक /siːk/ | ᤛᤡᤰ /sik/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང་ /ɲiŋ/ | nying /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ |
| Yêu | सेय्यु /sejːu/ | ᤔᤡᤌᤡ /mitʰi/ | དགའ /ɡa/ | དགའ་བ /ɡaba/ | དགའ་པོ /ɡapo/ | ga /ɡa/ | དགའ /ɡa/ |
| Cây | सीङ /siːŋ/ | ᤛᤡᤱ /siŋ/ | ཤིང /ʃiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང་ /ɕiŋ/ | shing /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ |
| Nhà | खिम /kʰim/ | ᤜᤡᤶ /him/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | khim /kʰim/ | ཁྱིམ /tɕim/ |
| Chó | ख्ली /kʰliː/ | ᤁᤣᤳᤇᤡ /keptʃi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | khwi /kʰwi/ | ཁྱི /tɕʰi/ |
| Mèo | पुसी /pusi/ | ᤐᤡᤛᤡ /pisi/ | བྱི་ལ /pila/ | བྱི་ལ /bjila/ | ཞི་མི /ʑimi/ | byila /bila/ | ཞི་མི /ʑimi/ |
| Ăn | च- /tʃa/ | ᤆᤠᤔᤠ /tʃaːmaː/ | ཟ /za/ | ཟ /za/ | ཟ /za/ | za /za/ | ཟ /za/ |
| Uống | तुङ- /tʰuŋ/ | ᤌᤢᤴᤔᤠ /tʰuŋmaː/ | འཐུང /tʰuŋ/ | ཐུང་ /tʰuŋ/ | འཐུང་ /tʰuŋ/ | thung /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ |
| Một | कोङ /koŋ/ | ᤌᤡᤰ /tʰik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | thê /tʰe/ | གཅིག /tɕik/ |
| Hai | नि /ni/ | ᤏᤧᤳᤇᤡ /nɛtɕːi/ | གཉིས /ɲis/ | གཉིས /ɲis/ | གཉིས /ȵiː/ | zon /zon/ | གཉིས་ /ɲiː/ |
| Xin chào | नमस्ते /nəməste/ | ᤐᤣᤜᤢᤙᤣ /peːhuːje/ | ཇུ་ལེ /dʑule/ | ཨ་སི་ལམ /asilam/ | ཨ་རོ /aro/ | kuzu zangpo /kuzu zaŋpo/ | ཁམས་བཟང /kʰamsaŋ/ |
| Cảm ơn | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | ᤐᤡᤍᤠᤱ /pidaːŋ/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kadrintɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰukdʑe tɕʰe/ | kadrinche /kadrintɕe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕe/ |
| Tốt | नुम्स /nums/ | ᤏᤢᤒᤠ /nuba/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | lekpo /lekpo/ | ལེགས་པོ /lekpo/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.