Саха тыла
Tiếng Sakha
ngữ hệ Turk (nhánh Turk Siberia / Đông Bắc)
Tiếng Sakha (còn gọi là tiếng Yakut) là một ngôn ngữ Turk vùng Siberia, chủ yếu được nói ở Cộng hòa Sakha (Yakutia) thuộc vùng Viễn Đông Nga. Ngôn ngữ này có khoảng 450.000 người nói và là ngôn ngữ chính thức của nước cộng hòa cùng với tiếng Nga. Được viết bằng bảng chữ cái Kirin mở rộng, nó nổi bật với sự hòa âm nguyên âm phong phú, các nguyên âm dài và nguyên âm đôi, cùng nhiều từ vay mượn từ tiếng Mông Cổ và tiếng Nga do tiếp xúc qua nhiều thế kỷ.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Sakha
Nước
уу
/uː/
Lửa
уот
/uot/
Mặt trời
күн
/kyn/
Mặt trăng
ый
/ɯj/
Sao
сулус
/suˈlus/
Mẹ
ийэ
/ije/
Cha
аҕа
/aʁa/
Tôi
мин
/min/
Bạn
эн
/en/
Tên
аат
/aːt/
Mắt
харах
/xarax/
Tay
илии
/iliː/
Tim
сүрэх
/syrex/
Yêu
таптал
/taptal/
Cây
мас
/mas/
Nhà
дьиэ
/dʒie/
Chó
ыт
/ɯt/
Mèo
куоска
/kuoska/
Ăn
сиэ
/sie/
Uống
ис
/is/
Một
биир
/biːr/
Hai
икки
/ikˈki/
Xin chào
дорообо
/doroːbo/
Cảm ơn
махтал
/maxtal/
Tốt
үчүгэй
/ytʃyɡej/
Chim cu cu
кэҕэ
/keˈɣe/
Máy tính
көмпүүтэр
/kømpyːˈter/
Sushi
суши
/suˈʃi/
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Turkic (Siberian / Northeastern Turkic) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Sakha | Tiếng Dolgan | Tiếng Tuva | Tiếng Altai | Tiếng Khakas | Tiếng Tofa | Tiếng Karachay-Balkar |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | уу /uː/ | уу /uː/ | суг /suɣ/ | суу /suː/ | суғ /suɣ/ | суғ /suɣ/ | суу /suw/ |
| Lửa | уот /uot/ | уот /uot/ | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ |
| Mặt trời | күн /kyn/ | күн /kyn/ | хүн /xyn/ | кӱн /kyn/ | кӱн /kyn/ | хүн /xyn/ | кюн /kyn/ |
| Mặt trăng | ый /ɯj/ | ый /ɯj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ |
| Sao | сулус /suˈlus/ | сулус /sulus/ | сылдыс /sɯlˈdɯs/ | јылдыс /dʲɯlˈdɯs/ | чылтыс /tʃɯlˈtɯs/ | сылдыс /sɯldɯs/ | жулдуз /ʒulˈduz/ |
| Mẹ | ийэ /ije/ | ие /ijɛ/ | ава /ava/ | эне /ene/ | иҷе /idʑe/ | ийе /ije/ | ана /ana/ |
| Cha | аҕа /aʁa/ | ага /aʁa/ | ача /atɕa/ | ада /ada/ | паба /paba/ | ача /atʃa/ | ата /ata/ |
| Tôi | мин /min/ | мин /min/ | мен /men/ | мен /men/ | мин /min/ | мен /men/ | мен /men/ |
| Bạn | эн /en/ | эн /en/ | сен /sen/ | сен /sen/ | син /sin/ | сен /sen/ | сен /sen/ |
| Tên | аат /aːt/ | аат /aːt/ | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ |
| Mắt | харах /xarax/ | харах /χɑrɑχ/ | карак /karak/ | кӧс /køs/ | харах /xarax/ | карак /karak/ | кёз /køz/ |
| Tay | илии /iliː/ | илии /iliː/ | хол /xol/ | кол /kol/ | хол /xol/ | хол /xol/ | къол /qol/ |
| Tim | сүрэх /syrex/ | сүрэх /syrex/ | чүрек /tɕyrek/ | јӱрек /dʒyrek/ | чӱрек /tɕyrek/ | чүрек /tʃyrek/ | джюрек /dʒyrek/ |
| Yêu | таптал /taptal/ | ынай /ənɑj/ | ынакшыл /ɯnakʃɯl/ | сӱӱш /syːʃ/ | хынығ /xɯnɯɣ/ | — /—/ | сюймеклик /syjmeklik/ |
| Cây | мас /mas/ | мас /mas/ | ыяш /ɯjaʃ/ | агаш /aɡaʃ/ | ағас /aɣas/ | ыъаш /ɯʔaʃ/ | терек /terek/ |
| Nhà | дьиэ /dʒie/ | дьүһэ /dʲəsɛ/ | бажың /baʒɯŋ/ | айыл /ajɯl/ | иб /ib/ | өг /øɣ/ | юй /yj/ |
| Chó | ыт /ɯt/ | ыт /ət/ | ыт /ɯt/ | ийт /ijt/ | адай /adaj/ | ыът /ɯʔt/ | ит /it/ |
| Mèo | куоска /kuoska/ | мисит /mɪsɪt/ | диис /diːs/ | киске /kiske/ | міс /mis/ | — /—/ | киштик /kiʃtik/ |
| Ăn | сиэ /sie/ | аһаа /ahaː/ | чиир /tɕiːr/ | јиир /dʒiːr/ | чиир /tɕiːr/ | чиир /tʃiːr/ | ашаргъа /aʃarʁa/ |
| Uống | ис /is/ | ис /is/ | ижер /iʒer/ | ичер /itʃer/ | ісерге /iserɡe/ | иъжер /iʔʒer/ | ичерге /itʃerɡe/ |
| Một | биир /biːr/ | биир /biːr/ | бир /bir/ | бир /bir/ | пір /pir/ | бир /bir/ | бир /bir/ |
| Hai | икки /ikˈki/ | икки /ikːi/ | ийи /iˈji/ | эки /eˈki/ | ікі /iˈki/ | ийи /iji/ | эки /eˈki/ |
| Xin chào | дорообо /doroːbo/ | дорообо /doroːbo/ | экии /ekiː/ | эзен /ezen/ | изеннер /izenner/ | — /—/ | салам /salam/ |
| Cảm ơn | махтал /maxtal/ | махсибыт /mɑχsɪbət/ | четтирдим /tɕetːirdim/ | быйан /bɯjan/ | алғыс /alɣɯs/ | — /—/ | сау бол /saw bol/ |
| Tốt | үчүгэй /ytʃyɡej/ | үчүгэй /ytʃyɡej/ | эки /eki/ | јакшы /dʒaqʃɯ/ | чахсы /tɕaxsɯ/ | эъки /eʔki/ | ариу /ariw/ |
| Chim cu cu | кэҕэ /keˈɣe/ | — | хек /xek/ | кӱӱк /kyːk/ | кӧӧк /køːk/ | — | гугук /ɡuˈɡuk/ |
| Máy tính | көмпүүтэр /kømpyːˈter/ | — | компьютер /komˈpjuter/ | компьютер /komˈpjuter/ | компьютер /komˈpjuter/ | — | компьютер /kɐmˈpjuter/ |
| Sushi | суши /suˈʃi/ | — | суши /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | — | суши /suˈʃi/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.