Kanien'kéha
tiếng Mohawk
Iroquoian (Northern)
Tiếng Mohawk (Kanienʼkéha) là ngôn ngữ Iroquois còn sống lớn nhất, vùng tiếng mẹ đẻ là Thung lũng Mohawk. Cực kỳ đa hợp (polysynthetic) và chỉ có 11 âm vị, trong đó 6 phụ âm. Phong trào phục hồi rất sôi nổi ở Akwesasne và Kahnawake.
Nơi được sử dụng
20 từ cốt lõi trong tiếng Mohawk
Nước
ohnekanos
/ohnekanos/
Lửa
o'kara
/oʔkara/
Mặt trời
karahkwa
/karahkwa/
Mặt trăng
ahsonthenhne
/ahsontʰenhne/
Mẹ
iste
/iste/
Cha
ranihá
/raniha/
Ăn
kekhwa
/kekʰwa/
Uống
kahnek
/kahnek/
Yêu
aknoronhkwa
/aknoronhkʷa/
Tim
awèrià
/awɛriã/
Cây
okwire
/okʷire/
Nhà
kanonhsa
/kanonhsa/
Chó
érhar
/erhar/
Mèo
takós
/takos/
Tay
o'nentsha
/oʔnentsha/
Mắt
kakahre
/kakahre/
Xin chào
she:kon
/ʃeːkon/
Cảm ơn
niáwen
/niawen/
Một
enska
/enska/
Tốt
ió
/jo/
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Iroquoian (Northern) liên quan
| Nghĩa | tiếng Mohawk | Tiếng Cayuga | Tiếng Onondaga | Interlingua | tiếng Java cổ (Kawi) | Tiếng Puyuma | Tiếng Cora |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | ohnekanos /ohnekanos/ | ohnekanos /ohnekanos/ | ohnekano:s /ohnekanoːs/ | aqua /akwa/ | ꦮꦫꦶꦃ /warih/ | enay /enai/ | hapɨn /hapɨn/ |
| Lửa | o'kara /oʔkara/ | ojistaʼ /odʒistaʔ/ | oji:staʼ /odʒiːstaʔ/ | foco /fɔko/ | ꦄꦒ꧀ꦤꦶ /aɡni/ | apuy /apui/ | ta'ai /taʔai/ |
| Mặt trời | karahkwa /karahkwa/ | gaehkwa /ɡaehkwa/ | gaeh'kwa /ɡaehʔkwa/ | sol /sɔl/ | ꦱꦸꦂꦪ /suɾja/ | kadaw /kadaw/ | tahaapuá /tahaːpwa/ |
| Mặt trăng | ahsonthenhne /ahsontʰenhne/ | sǫi:ya /sõːja/ | gaeh'kwa enitha /ɡaehʔkwa enitha/ | luna /luna/ | ꦕꦤ꧀ꦢꦿ /tʃandra/ | kuwalan /kuwalan/ | mɨhka /mɨhka/ |
| Mẹ | iste /iste/ | agniha /aɡniha/ | ekno:ha' /eknoːhaʔ/ | matre /matre/ | ꦆꦧꦸ /ibu/ | ina /ina/ | naana /naːna/ |
| Cha | ranihá /raniha/ | hagʼniha /haɡʔniha/ | hak'no:ha' /hakʔnoːhaʔ/ | patre /patre/ | ꦫꦩ /rama/ | ama /ama/ | hahuá /hahwa/ |
| Ăn | kekhwa /kekʰwa/ | gekho /ɡekʰo/ | ekho:ne' /ekʰoːneʔ/ | manducar /mandukar/ | ꦄꦩꦔꦤ꧀ /amaŋan/ | kuman /kuman/ | kuá /kwa/ |
| Uống | kahnek /kahnek/ | gehnegira /ɡehneɡira/ | ehnega:i'ron /ehneɡaːiʔron/ | biber /biber/ | ꦄꦩꦶꦤꦸꦩ꧀ /aminum/ | enpa /enpa/ | hi'i /hiʔi/ |
| Yêu | aknoronhkwa /aknoronhkʷa/ | gaihwiyu /ɡaihwiju/ | gaonihsdá:wę /ɡaonihsdaːwɛ̃/ | amor /amor/ | ꦱꦶꦃ /sih/ | ulaw /ulaw/ | ka'na /kaʔna/ |
| Tim | awèrià /awɛriã/ | awéri /aweri/ | awé:ri /aweːri/ | corde /kɔrde/ | ꦲꦠꦶ /hati/ | kalumetan /kalumetan/ | hɨurí /hɨuri/ |
| Cây | okwire /okʷire/ | gaentaʼ /ɡaentaʔ/ | ga:enda' /ɡaːendaʔ/ | arbore /arbore/ | ꦏꦪꦸ /kaju/ | kawi /kawi/ | kɨré /kɨre/ |
| Nhà | kanonhsa /kanonhsa/ | ganǫhsoot /ɡanõhsoːt/ | ganǫhsoht /ɡanõhsoht/ | casa /kasa/ | ꦈꦩꦃ /umah/ | ruma /ɾuma/ | kíh /kih/ |
| Chó | érhar /erhar/ | shǫkáos /ʃõkaos/ | só:wa:s /soːwaːs/ | can /kan/ | ꦄꦱꦸ /asu/ | suwan /suwan/ | tsɨ'ɨ /tsɨʔɨ/ |
| Mèo | takós /takos/ | ditshokwáʔ /ditʃokwaʔ/ | takó:s /takoːs/ | catto /katto/ | ꦩꦺꦴꦁ /moŋ/ | kating /katiŋ/ | mistú /mistu/ |
| Tay | o'nentsha /oʔnentsha/ | onénǫhsa /onenõhsa/ | onénǫhsa' /onenõhsaʔ/ | mano /mano/ | ꦠꦔꦤ꧀ /taŋan/ | lima /lima/ | mam /mam/ |
| Mắt | kakahre /kakahre/ | oga:t /oɡaːt/ | oga:tha' /oɡaːtʰaʔ/ | oculo /okulo/ | ꦩꦠ /mata/ | mata /mata/ | húi /hwi/ |
| Xin chào | she:kon /ʃeːkon/ | sgë:nǫʼ /skẽːnõʔ/ | sgë:nǫʼ /skẽːnõʔ/ | salute /salute/ | ꦫꦲꦪꦸ /rahaju/ | marayas /maɾajas/ | ke'kuanenki /keʔkwanenki/ |
| Cảm ơn | niáwen /niawen/ | niáwę /niawɛ̃/ | nya:wę' /njaːwɛ̃ʔ/ | gratias /ɡratias/ | ꦤꦸꦮꦸꦤ꧀ /nuwun/ | kasapakan /kasapakan/ | atsipiraá /atsipiraː/ |
| Một | enska /enska/ | skat /skat/ | ska:t /skaːt/ | un /un/ | ꦌꦏ /eka/ | sa /sa/ | cei /tsei/ |
| Tốt | ió /jo/ | oyanre /ojanre/ | oyá:nre /ojaːnre/ | bon /bon/ | ꦲꦪꦸ /haju/ | mauruway /mauɾuwai/ | huá'i /hwaʔi/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.