Tiếng Onondaga

Tiếng Onondaga (Onoñda’gegá’; ISO 639-3: ono) là một ngôn ngữ Iroquois phương Bắc của Quốc gia Onondaga, một thành viên của Liên minh Haudenosaunee, và được sử dụng ở miền trung bang New York cũng như tại Six Nations of the Grand River ở Ontario. Còn khoảng 50 người nói lưu loát, phần lớn là người cao tuổi, vì vậy ngôn ngữ này đang bị đe dọa nghiêm trọng, dù các thành viên cộng đồng đang học như ngôn ngữ thứ hai. Tiếng Onondaga có tính đa tổng hợp và lấy động từ làm trung tâm: động từ mang tiền tố đại từ và hậu tố thể, có thể sáp nhập gốc danh từ, còn trật tự các thành phần tương đối linh hoạt. Các chính tả Latinh của cộng đồng dùng dấu nháy đơn cho âm tắc thanh hầu, ñ cho hiện tượng mũi hóa, dấu chấm giữa cho độ dài nguyên âm và dấu sắc cho trọng âm. Ngôn ngữ vẫn giữ vai trò trung tâm trong nghi lễ, luật pháp và đời sống công cộng; Quốc gia Onondaga mở một Trung tâm Ngôn ngữ chuyên biệt vào năm 2011, còn các lớp học, bản ghi âm, từ điển và hoạt động nhập vai giúp tăng cường truyền dạy.