Tiếng Maquiritari

Ye’kwana, còn gọi là Maquiritari và De’kwana, là một ngôn ngữ Carib được các cộng đồng Ye’kwana sử dụng ở miền nam Venezuela, nhất là các bang Amazonas và Bolívar, cùng bang Roraima ở miền bắc Brazil. Các cộng đồng phân bố quanh những phụ lưu thượng nguồn Orinoco và thượng nguồn Rio Negro, vượt qua biên giới quốc gia nên có những kiểu tiếp xúc khác nhau với tiếng Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha. Các mô tả ngôn ngữ học xem Ye’kwana chủ yếu là ngôn ngữ có thành tố trung tâm đứng cuối: tân ngữ đứng trước động từ, mệnh đề có chủ ngữ hiển ngôn thiên về trật tự chủ ngữ–tân ngữ–động từ, và giới từ là giới từ sau. Động từ có hình thái phong phú để chỉ xuất tham thể và đánh dấu thì, thể, thức. Một số phần ngữ pháp có kiểu phối trí tác cách, nhưng cũng tồn tại những kiểu phối trí khác, nên gọi toàn bộ hệ thống là tác cách–tuyệt cách đồng nhất sẽ là quá đơn giản.