Чавчывэн йиԓыйиԓ
Tiếng Koryak
Chukotka-Kamchatka
Tiếng Koryak (Чавчывэн йиԓыйиԓ Čavčyvėn yilyyil, "tiếng nói của người Chavchyven [chăn tuần lộc]") là một ngôn ngữ Chukotko-Kamchatka của Kamchatka, ngôn ngữ chị em với tiếng Chukchi (ckt). Tồn tại hai nhóm phương ngữ chính: Chavchuven (chuẩn nội địa của người chăn tuần lộc, khoảng 1.000 người nói) và Nymylan (tiếng Koryak ven biển, gồm nhiều phương ngữ có quan hệ gần gũi, khoảng 500 người nói). Quê hương của người Koryak bao trùm cả bờ biển Okhotsk lẫn vùng đài nguyên trung tâm bán đảo Kamchatka. Về mặt ngôn ngữ học, tiếng Koryak mang những đặc trưng loại hình Chukotko-Kamchatka: tính đa tổng hợp chắp dính cao độ, sự phối trí ergative-absolutive, và một hệ thống phụ âm phong phú có âm bật thanh hầu (ejective). Nghiên cứu về cầu đất liền Bering và công trình dân tộc học về người Koryak của Bogoras (Đoàn thám hiểm Jesup Bắc Thái Bình Dương 1900-1902) đã xác lập tiếng Koryak là một ngôn ngữ bản địa Siberia trọng yếu.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Koryak
Nước
мимыԓ
/mimɯɫ/
Lửa
пэӈӈын
/peŋːɯn/
Mặt trời
тиӈытиӈ
/tiŋɯtiŋ/
Mặt trăng
йъаԓӄа
/jʔaɫqa/
Sao
эӈэр
/eŋer/
Mẹ
элла
/elːa/
Cha
элёӄ
/eljoq/
Tôi
гымма
/ɣəmma/
Bạn
гыччи
/ɣətʃːi/
Tên
нынны
/nənnə/
Mắt
ԓеԓет
/ɫeɫet/
Tay
миӈыԓгын
/miŋɯɫɣɯn/
Tim
лиӈлиӈ
/liŋliŋ/
Yêu
льуңэвык
/lʲuŋewɯk/
Cây
уттыут
/utːɯut/
Nhà
яяӈа
/jajaŋa/
Chó
ӄэйуу
/qejuː/
Mèo
ката
/kata/
Ăn
тыки
/tɯki/
Uống
кывикви
/kɯwikwi/
Một
ыннэн
/ɯnnen/
Hai
ӈыччеӄ
/ŋətʃːeq/
Xin chào
эймэӄ
/ejmeq/
Cảm ơn
ныӈэвыквын
/nɯŋewɯkwɯn/
Tốt
тӏамгъав
/tʔamɣaw/
Chim cu cu
ӄаккук
/qakkuk/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Chukotko-Kamchatkan liên quan
| Nghĩa | Tiếng Koryak | Tiếng Chukchi | Tiếng Hà Lan (Bỉ) | Tiếng Frisia Saterland | Tiếng Kabiyè | Tiếng Gaelic Scotland | Tiếng Afrikaans |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | мимыԓ /mimɯɫ/ | мимыԓ /mimɯɫ/ | water /ʋaːtər/ | Woater /ˈvɔːtɐ/ | lɩm /lɩm/ | uisge /ɯʃkʲə/ | water /vɑːtər/ |
| Lửa | пэӈӈын /peŋːɯn/ | пэӈэн /peŋen/ | vuur /vyːr/ | Fjuur /fjuːɐ/ | miŋ /miŋ/ | teine /ˈtʲɛnʲə/ | vuur /fyːr/ |
| Mặt trời | тиӈытиӈ /tiŋɯtiŋ/ | тиркытир /tirkɯtir/ | zon /zɔn/ | Sunne /ˈzʊnə/ | wɩsɩ /wɩsɩ/ | grian /kɾʲiən/ | son /sɔn/ |
| Mặt trăng | йъаԓӄа /jʔaɫqa/ | йъиԓгын /jʔiɫɣɯn/ | maan /maːn/ | Moune /ˈmoːnə/ | fenaɣ /fenaɣ/ | gealach /kʲaɫəx/ | maan /mɑːn/ |
| Sao | эӈэр /eŋer/ | эӈэр /eŋer/ | ster /stɛr/ | Stiern /stiərn/ | tɩɩŋa /tɪːŋa/ | reul /rial/ | ster /stɛr/ |
| Mẹ | элла /elːa/ | ынньэв /ɯɲɲew/ | moeder /muːdər/ | Mäme /ˈmɛːmə/ | ɖoo /ɖoː/ | màthair /maːhəɾʲ/ | moeder /muːdər/ |
| Cha | элёӄ /eljoq/ | атԓёӄ /atɫjoq/ | vader /vaːdər/ | Babe /ˈbaːbə/ | caa /caː/ | athair /ahəɾʲ/ | vader /fɑːdər/ |
| Tôi | гымма /ɣəmma/ | гым /ɣəm/ | ik /ɪk/ | iek /i̯ək/ | ma /má/ | mi /mi/ | ek /ɛk/ |
| Bạn | гыччи /ɣətʃːi/ | гыт /ɣət/ | gij /ɣɛi/ | du /duː/ | ña /ɲá/ | thu /u/ | jy /jəi/ |
| Tên | нынны /nənnə/ | нынны /nənnə/ | naam /naːm/ | Noome /ˈnoːmə/ | hɩɖɛ /hɪɖɛ/ | ainm /ˈɛnɛm/ | naam /naːm/ |
| Mắt | ԓеԓет /ɫeɫet/ | ԓыԓет /ɫɯɫet/ | oog /oːx/ | Oge /ˈɔːɣə/ | ɛsɩ /ɛsɩ/ | sùil /suːl/ | oog /oːx/ |
| Tay | миӈыԓгын /miŋɯɫɣɯn/ | мынгыԓгын /mɯnɣɯɫɣɯn/ | hand /ɦɑnt/ | Hounde /ˈhɔʊndə/ | nesi /nesi/ | làmh /ɫ̪aːv/ | hand /ɦant/ |
| Tim | лиӈлиӈ /liŋliŋ/ | линлиӈ /linliŋ/ | hart /ɦɑrt/ | Häärt /hɛːrt/ | laŋɩyɛ /laŋɩjɛ/ | cridhe /kɾʲiə/ | hart /ɦart/ |
| Yêu | льуңэвык /lʲuŋewɯk/ | ԓюнъювык /ɫjunʔjuwɯk/ | liefde /lifdə/ | Lieuwde /ˈljœːʊdə/ | sɔɔlɩm /sɔːlɩm/ | gaol /kɯːl/ | liefde /lifdə/ |
| Cây | уттыут /utːɯut/ | уттуут /utːuːt/ | boom /boːm/ | Boom /boːm/ | tɩʋ /tɩʋ/ | craobh /kɾɯːv/ | boom /boːm/ |
| Nhà | яяӈа /jajaŋa/ | яраӈы /jaraŋɯ/ | huis /ɦœs/ | Huus /huːs/ | ɖɩɣa /ɖɩɣa/ | taigh /tʰɤj/ | huis /ɦœɪs/ |
| Chó | ӄэйуу /qejuː/ | ыттъын /ɯtːʔɯn/ | hond /ɦɔnt/ | Huund /huːnt/ | hayʋ /hajʋ/ | cù /kuː/ | hond /ɦɔnt/ |
| Mèo | ката /kata/ | котйо /kotjo/ | kat /kɑt/ | Kat /kat/ | takpaŋ /takpaŋ/ | cat /kʰat/ | kat /kat/ |
| Ăn | тыки /tɯki/ | рынтыкэн /rɯntɯken/ | eten /eːtən/ | ete /ˈeːtə/ | tɔɔ /tɔː/ | ith /i/ | eet /eːt/ |
| Uống | кывикви /kɯwikwi/ | рымԓыӄэн /rɯmɫɯqen/ | drinken /drɪŋkən/ | drinke /ˈdrɪŋkə/ | ñɔɔ /ɲɔː/ | òl /ɔːl/ | drink /drɪŋk/ |
| Một | ыннэн /ɯnnen/ | ыннэн /ɯnnen/ | een /eːn/ | aan /ˈɔːn/ | kʋyʋmaɣ /kʋjʋmaɣ/ | aon /ɯːn/ | een /eːn/ |
| Hai | ӈыччеӄ /ŋətʃːeq/ | ӈирэӄ /ŋireq/ | twee /tweː/ | twäin /tvain/ | naalɛ /naːlɛ/ | dà /taː/ | twee /tʋeː/ |
| Xin chào | эймэӄ /ejmeq/ | етти /jetːi/ | hallo /ɦɑloː/ | Moin /moin/ | ndɩ na /ndɩ na/ | halò /haloː/ | hallo /ɦaˈlo/ |
| Cảm ơn | ныӈэвыквын /nɯŋewɯkwɯn/ | вэԓынкы /weɫɯnkɯ/ | dank je /dɑŋk jə/ | Bedoankje /bəˈdɔːŋkjə/ | agɔndɩ /aɡɔndɩ/ | tapadh leat /tʰapə lʲɛt/ | dankie /daŋki/ |
| Tốt | тӏамгъав /tʔamɣaw/ | таӈъэв /taŋʔew/ | goed /ɣut/ | goud /ɡoʊt/ | ɖeu /ɖeu/ | math /ma/ | goed /xut/ |
| Chim cu cu | ӄаккук /qakkuk/ | ӄэӄӄуӄ /qəqˈquq/ | koekoek /ˈkukuk/ | Kukuuk /ˈkukuk/ | — | cuthag /ˈkʰuhak/ | koekoek /ˈkukuk/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.