Кетш мицI
Tiếng Khinalug
NE Caucasian (isolate within Lezgic / independent branch)
Khinalug (self-name Kətş micI "Khinalug tongue") is a Northeast Caucasian language spoken by ~3,000 villagers in the isolated mountain village of Khinalug, northern Azerbaijan. Long classified within Lezgic, it is now widely treated as an independent branch — a true language isolate within the family — with four noun classes and roughly 18 cases. Cut off above 2,300 m for much of the year, the village preserved an idiosyncratic vocabulary stratum and an extremely conservative sound system; a Latin orthography was developed in 2007 by Kibrik's Moscow team with local teachers.
Nơi được sử dụng
20 từ cốt lõi trong Tiếng Khinalug
Nước
хьу
/xu/
Lửa
чIаь
/tʃʼæ/
Mặt trời
ынкь
/ɨnqʼ/
Mặt trăng
вацI
/vatsʼ/
Mẹ
—
/—/
Cha
—
/—/
Ăn
кьанды
/qʼandæ/
Uống
цуври
/tsʰuvri/
Yêu
—
/—/
Tim
унг
/uŋ/
Cây
виши
/viʃæ/
Nhà
цIва
/tsʼwa/
Chó
пхра
/pχra/
Mèo
—
/—/
Tay
кул
/kʰul/
Mắt
пил
/pʰil/
Xin chào
—
/—/
Cảm ơn
—
/—/
Một
са
/sa/
Tốt
ксан
/ksan/
Nguồn
- Kibrik, A. E. et al. (1972) Хиналугский язык / Khinalug Grammar. Moscow.
- Ganieva, F. A. (2002) Хиналугско-русский словарь. Makhachkala.
- Kassian, A. (2013) Annotated Swadesh wordlist for Khinalug. Global Lexicostatistical Database / Starling.
- ASJP Wordlist: Khinalug
- Glottolog: Khinalug
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ NE Caucasian (isolate within Lezgic / independent branch) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Khinalug | Tiếng Budukh | Tiếng Albania Kavkaz | Tiếng Kryts | tiếng Nuxalk | Tiếng Neko | Tiếng Iberia |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | хьу /xu/ | хьед /ħed/ | xe /xe/ | xed /xed/ | qla /qla/ | wai /wai/ | — /—/ |
| Lửa | чIаь /tʃʼæ/ | цӏай /tsʼaj/ | ow /oʊ/ | ts'a /t͡sʼa/ | — /—/ | titɛ /titɛ/ | — /—/ |
| Mặt trời | ынкь /ɨnqʼ/ | рагъ /raʁ/ | beɣ /beɣ/ | vïrïğ /vɨrɨʁ/ | snx /snx/ | aatʌ /aːtʌ/ | — /—/ |
| Mặt trăng | вацI /vatsʼ/ | ваз /vaz/ | ḳac̣ḳac̣ /kʼat͡sʼkʼat͡sʼ/ | vats /vat͡s/ | tlʼuk /tɬʼuk/ | — /—/ | — /—/ |
| Mẹ | — /—/ | баб /bab/ | nana /nana/ | dada /dada/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Cha | — /—/ | дада /dada/ | baba /baba/ | buba /buba/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Ăn | кьанды /qʼandæ/ | ухьун /uħun/ | ows- /us/ | ulkura /ulˈkura/ | — /—/ | nei /nei/ | — /—/ |
| Uống | цуври /tsʰuvri/ | эджи /edʒi/ | owɣ- /uɣ/ | hatsra /hat͡sˈra/ | qāχla /qaːχla/ | — /—/ | — /—/ |
| Yêu | — /—/ | — /—/ | besown /besun/ | mukan /muˈkan/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Tim | унг /uŋ/ | юкӏ /jukʼ/ | ükʼ /ykʼ/ | rikʼ /rikʼ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Cây | виши /viʃæ/ | тар /tar/ | xod /xod/ | xer /xer/ | — /—/ | tei /tei/ | — /—/ |
| Nhà | цIва /tsʼwa/ | кӏул /kʼul/ | ḳoǰ /kʼod͡ʒ/ | xal /xal/ | — /—/ | — /—/ | iltiŕ /iltir̥/ |
| Chó | пхра /pχra/ | хвар /χʷar/ | xa /xa/ | xveqʼ /χveqʼ/ | ƛ̓ikm /tɬʼikm/ | gonʌ /ɡonʌ/ | — /—/ |
| Mèo | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Tay | кул /kʰul/ | кул /kul/ | kʼul /kʼul/ | kul /kul/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mắt | пил /pʰil/ | ул /ul/ | pʼul /pʼul/ | ul /ul/ | — /—/ | ta /ta/ | — /—/ |
| Xin chào | — /—/ | салам /salam/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Cảm ơn | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Một | са /sa/ | са /sa/ | sa /sa/ | sa /sa/ | maw /maw/ | — /—/ | ban /ban/ |
| Tốt | ксан /ksan/ | — /—/ | kʼačʼal /kʼat͡ʃʼal/ | yiğin /jiˈʁin/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.