Будад мез
Tiếng Budukh
NE Caucasian (Lezgic, Shahdagh subgroup)
Budukh (Будад мез / Budad mez) is a critically endangered Northeast Caucasian language of the Shahdagh subgroup of the Lezgic branch, spoken by approximately 200 people in the single village of Buduq in the Quba District of northeastern Azerbaijan. Within Lezgic, Budukh forms a small Shahdagh cluster together with its closest relative Kryts (kry), both descending from a common proto-Shahdagh ancestor. Typologically Budukh has the Lezgic hallmarks — large consonant inventory with ejectives and pharyngealized phonemes, ergative-absolutive alignment, three to four noun classes, and a complex spatial case system — but unlike Lezgian or Tabasaran has no official orthography, and intergenerational transmission has largely shifted to Azerbaijani.
Nơi được sử dụng
20 từ cốt lõi trong Tiếng Budukh
Nước
хьед
/ħed/
Lửa
цӏай
/tsʼaj/
Mặt trời
рагъ
/raʁ/
Mặt trăng
ваз
/vaz/
Mẹ
баб
/bab/
Cha
дада
/dada/
Ăn
ухьун
/uħun/
Uống
эджи
/edʒi/
Yêu
—
/—/
Tim
юкӏ
/jukʼ/
Cây
тар
/tar/
Nhà
кӏул
/kʼul/
Chó
хвар
/χʷar/
Mèo
—
/—/
Tay
кул
/kul/
Mắt
ул
/ul/
Xin chào
салам
/salam/
Cảm ơn
—
/—/
Một
са
/sa/
Tốt
—
/—/
Nguồn
- Talibov (2007) Budukhsko-russkij slovar'
- Alekseev (1994) Budukh, in The Indigenous Languages of the Caucasus, vol. 4
- Glottolog: Budukh
- Ethnologue: bdk
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ NE Caucasian (Lezgic, Shahdagh subgroup) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Budukh | Tiếng Rutul | Tiếng Aghul | tiếng Tabasaran | Tiếng Kryts | tiếng Lezgi | Tiếng Andi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | хьед /ħed/ | хьед /ħed/ | хьед /ħed/ | штар /ʃtar/ | xed /xed/ | яд /jad/ | лъен /ɬen/ |
| Lửa | цӏай /tsʼaj/ | цӏай /tsʼaj/ | цӏай /tsʼaj/ | цӏа /tsʼa/ | ts'a /t͡sʼa/ | цӏай /tsʼaj/ | цӏай /tsʼaj/ |
| Mặt trời | рагъ /raʁ/ | варагъ /waraʁ/ | рагъ /raʁ/ | рагъ /raʁ/ | vïrïğ /vɨrɨʁ/ | рагъ /raʁ/ | миллӏи /milːi/ |
| Mặt trăng | ваз /vaz/ | ваз /waz/ | ваз /vaz/ | варз /varz/ | vats /vat͡s/ | варз /varz/ | борцӏцӏо /bortsʼːo/ |
| Mẹ | баб /bab/ | нин /nin/ | баб /bab/ | бай /baj/ | dada /dada/ | диде /dide/ | ила /ila/ |
| Cha | дада /dada/ | дид /did/ | ада /ada/ | дад /dad/ | buba /buba/ | буба /buba/ | има /ima/ |
| Ăn | ухьун /uħun/ | ухьун /uħun/ | ифи /ifi/ | ипӏуб /ipʼub/ | ulkura /ulˈkura/ | тӏуьн /tʼyn/ | икъвин /iqʷːin/ |
| Uống | эджи /edʒi/ | эджин /edʒin/ | ахъан /aqʼan/ | ужуб /uʒub/ | hatsra /hat͡sˈra/ | хъун /qun/ | игьин /iɣin/ |
| Yêu | — /—/ | — /—/ | кӏанди /kʼandi/ | ккунивал /kːunival/ | mukan /muˈkan/ | кӏан хьун /kʼan χun/ | — /—/ |
| Tim | юкӏ /jukʼ/ | юкӏ /jukʼ/ | юкӏ /jukʼ/ | юкӏ /jukʼ/ | rikʼ /rikʼ/ | рикӏ /rikʼ/ | рокӏо /rokʼo/ |
| Cây | тар /tar/ | хыл /χɨl/ | тар /tar/ | гар /ɡar/ | xer /xer/ | тар /tar/ | рикьва /riqʷːa/ |
| Nhà | кӏул /kʼul/ | хал /χal/ | кьали /qʼali/ | хал /xal/ | xal /xal/ | кӏвал /kʼval/ | хъоро /qʼoro/ |
| Chó | хвар /χʷar/ | хыних /χɨniχ/ | хвай /xwaj/ | хю /xy/ | xveqʼ /χveqʼ/ | кицӏ /kitsʼ/ | хвай /χʷaj/ |
| Mèo | — /—/ | гету /ɡetu/ | кац /kats/ | кет /ket/ | — /—/ | кац /kats/ | — /—/ |
| Tay | кул /kul/ | хыл /χɨl/ | хил /xil/ | хил /xil/ | kul /kul/ | гъил /ʁil/ | рекьа /rekʼa/ |
| Mắt | ул /ul/ | ул /ul/ | ул /ul/ | ул /ul/ | ul /ul/ | вил /vil/ | гьаркӏо /haɾkʼo/ |
| Xin chào | салам /salam/ | салам /salam/ | салам /salam/ | салам /salam/ | — /—/ | салам /salam/ | — /—/ |
| Cảm ơn | — /—/ | — /—/ | баркалла /baɾkalːa/ | чухсагъул /tʃuxsaʁul/ | — /—/ | чухсагъул /tʃuxsaʁul/ | — /—/ |
| Một | са /sa/ | са /sa/ | са /sa/ | саб /sab/ | sa /sa/ | сад /sad/ | цеб /tseb/ |
| Tốt | — /—/ | йишды /jiʃdɨ/ | хъвай /qwaj/ | ужу /uʒu/ | yiğin /jiˈʁin/ | хъсан /qsan/ | — /—/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.