Kĩkamba
Tiếng Kamba
Đại Tây Dương-Congo (Bantu, Kamba-Kikuyu)
Kamba (Kĩkamba) là một ngôn ngữ Bantu lớn của Kenya thuộc tỉnh Miền Đông với khoảng 4 triệu người nói — một trong năm nhóm dân tộc-ngôn ngữ lớn nhất Kenya cùng với Kikuyu, Luhya, Kalenjin và Luo. Có quan hệ gần gũi với Kikuyu (E51) trong nhóm Bantu E70 Kamba-Kikuyu. Người Kamba nổi tiếng với nghề điêu khắc gỗ (truyền thống điêu khắc Wamunyu từ thập niên 1920) và vào thế kỷ 19 là những thương nhân đoàn lữ hành nối liền vùng duyên hải với khu vực Hồ Lớn. Chữ viết Latinh được các nhà truyền giáo phát triển năm 1888; được dùng trong giáo dục tiểu học và phát thanh trên đài Musyi FM từ năm 2007.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Kamba
Nước
kĩw'ũ
/kiwu/
Lửa
mwaki
/mwaki/
Mặt trời
syũa
/sjua/
Mặt trăng
mwei
/mwei/
Sao
nzaĩ
/nzai/
Mẹ
mwaitũ
/mwaitu/
Cha
asa
/asa/
Tôi
nyie
/ɲie/
Bạn
we
/we/
Tên
ĩsyĩtwa
/isʲitwa/
Mắt
ĩtho
/iθo/
Tay
kw'oko
/kwoko/
Tim
ngoo
/ŋɡoː/
Yêu
wendo
/wendo/
Cây
mũtĩ
/muti/
Nhà
nyũmba
/ɲumba/
Chó
ngitĩ
/ŋɡiti/
Mèo
mbaka
/mbaka/
Ăn
kũya
/kuja/
Uống
kũnywa
/kuɲwa/
Một
ĩmwe
/imwe/
Hai
ilĩ
/ili/
Xin chào
mwĩaĩle
/mwiaile/
Cảm ơn
nĩ vinya
/ni viɲa/
Tốt
museo
/museo/
Nguồn
- Lindblom (1926) — The Akamba in British East Africa
- Ethnologue 27: Kamba
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Atlantic-Congo (Bantu, Kamba-Kikuyu) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Kamba | Tiếng Meru | Tiếng Embu | Tiếng Kikuyu | Tiếng Asu | Tiếng Shambala | Tiếng Machame |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | kĩw'ũ /kiwu/ | rũũjĩ /ɾuːdʒi/ | mai /mai/ | maaĩ /maːi/ | mende /mende/ | mazi /mazi/ | mringa /mɾiŋɡa/ |
| Lửa | mwaki /mwaki/ | mwaki /mwaki/ | mwaki /mwaki/ | mwaki /mwaki/ | mshika /mʃika/ | moto /moto/ | mòò /moːʔ/ |
| Mặt trời | syũa /sjua/ | rĩũa /ɾiua/ | rĩũa /ɾiua/ | rĩũa /ɾiwa/ | idhuva /iðuʋa/ | zuwa /zuwa/ | ìsùwà /isuwa/ |
| Mặt trăng | mwei /mwei/ | mweri /mweɾi/ | mweri /mweɾi/ | mweri /mweɾi/ | mwezi /mwezi/ | mwezi /mwezi/ | mwezi /mwezi/ |
| Sao | nzaĩ /nzai/ | njata /ɲdʒata/ | njata /ɲdʒata/ | njata /ɲdʒata/ | nyenyeri /ɲeɲeri/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ | nyenyeri /ɲeɲeri/ |
| Mẹ | mwaitũ /mwaitu/ | mami /mami/ | mami /mami/ | maitũ /maitu/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ |
| Cha | asa /asa/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ |
| Tôi | nyie /ɲie/ | nyie /ɲie/ | nĩĩ /niː/ | niĩ /niː/ | mine /mine/ | niye /nije/ | inyi /iɲi/ |
| Bạn | we /we/ | wee /weː/ | wee /weː/ | wee /weː/ | uwe /uwe/ | weye /weje/ | uwe /uwe/ |
| Tên | ĩsyĩtwa /isʲitwa/ | rĩĩtwa /ɾɪːtwa/ | rĩĩtwa /ɾɪːtwa/ | rĩĩtwa /ɾɪːtwa/ | izina /izina/ | izina /izina/ | irina /irina/ |
| Mắt | ĩtho /iθo/ | rĩĩthwa /ɾiːθwa/ | riitho /ɾiːθo/ | riitho /riːðo/ | iiso /iːso/ | izo /izo/ | rítiò /ɾitio/ |
| Tay | kw'oko /kwoko/ | njara /ndʒaɾa/ | guoko /ɡuoko/ | guoko /ɡuoko/ | mkono /mkono/ | ukono /ukono/ | kùoòko /kuoːko/ |
| Tim | ngoo /ŋɡoː/ | ngoro /ŋɡoɾo/ | ngoro /ŋɡoɾo/ | ngoro /ŋɡoɾo/ | ngiti /ŋɡiti/ | mwoyo /mwojo/ | mòyò /mojo/ |
| Yêu | wendo /wendo/ | wendo /wendo/ | wendo /wendo/ | wendo /wendo/ | lumba /lumba/ | kwenda /kwenda/ | ìkwenda /ikwenda/ |
| Cây | mũtĩ /muti/ | mũtĩ /muti/ | mũtĩ /muti/ | mũtĩ /muti/ | mti /mti/ | mti /mti/ | mtí /mti/ |
| Nhà | nyũmba /ɲumba/ | nyomba /ɲomba/ | nyũmba /ɲumba/ | nyũmba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ |
| Chó | ngitĩ /ŋɡiti/ | ngiti /ŋɡiti/ | ngui /ŋɡui/ | ngui /ŋɡui/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ |
| Mèo | mbaka /mbaka/ | nyau /ɲau/ | nyau /ɲau/ | nyaũ /ɲau/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ |
| Ăn | kũya /kuja/ | kũrĩa /kuɾia/ | kũrĩa /kuɾia/ | kũrĩa /kuɾia/ | kurya /kuɾja/ | kuya /kuja/ | ìlya /iʎa/ |
| Uống | kũnywa /kuɲwa/ | kũnyũa /kuɲua/ | kũnyua /kuɲua/ | kũnyua /kuɲua/ | kunwa /kunwa/ | kunywa /kuɲwa/ | ìnyo /iɲo/ |
| Một | ĩmwe /imwe/ | ĩmwe /imwe/ | ĩmwe /imwe/ | ĩmwe /imwe/ | imwe /imwe/ | imo /imo/ | ìmwí /imwi/ |
| Hai | ilĩ /ili/ | ijĩrĩ /idʒɪɾɪ/ | ijĩrĩ /idʒɪɾɪ/ | igĩrĩ /iɣɪɾɪ/ | avili /aβili/ | mbili /mbili/ | iwi /iwi/ |
| Xin chào | mwĩaĩle /mwiaile/ | mwega /mweɡa/ | mwega /mweɡa/ | wĩmwega /wimweɡa/ | shiloi /ʃiloi/ | nashukuru /naʃukuɾu/ | máshàlòmà /maʃaloma/ |
| Cảm ơn | nĩ vinya /ni viɲa/ | nĩ baba /ni baba/ | nĩ baba /ni baba/ | nĩ wega /ni weɡa/ | mwasanga /mwasaŋɡa/ | asante /asante/ | ahsànte /ahsante/ |
| Tốt | museo /museo/ | mwega /mweɡa/ | mwega /mweɡa/ | wega /weɡa/ | mwamba /mwamba/ | hedi /hedi/ | ìchá /itʃa/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.