A·chik
Tiếng Garo
Hán-Tạng (Tạng-Miến, Bodo-Garo)
Tiếng Garo (A·chik) là một ngôn ngữ Tạng-Miến thuộc nhánh Bodo-Garo, được khoảng 1 triệu người nói tại vùng đồi Garo của bang Meghalaya ở đông bắc Ấn Độ và các khu vực lân cận của Bangladesh. Người Garo nổi bật với hệ thống thân tộc theo mẫu hệ — một trong số ít ở lục địa châu Á — trong đó tài sản và bản sắc thị tộc được truyền theo dòng mẹ. Là ngôn ngữ thanh điệu với hai thanh điệu tương phản. Chữ viết Latinh được các nhà truyền giáo Baptist người Mỹ phát triển vào thập niên 1860, thay thế lối viết dựa trên chữ Bengal trước đó. Ngôn ngữ chính thức phụ trợ của Meghalaya từ năm 2005.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Garo
Nước
chi·
/tʃi/
Lửa
wa·al
/waal/
Mặt trời
sal
/sal/
Mặt trăng
ja·tong
/dʒatoŋ/
Sao
a·ski
/aʔski/
Mẹ
ama
/ama/
Cha
apa
/apa/
Tôi
anga
/aŋa/
Bạn
nang'a
/naŋʔa/
Tên
bimung
/bimuŋ/
Mắt
mikron
/mikron/
Tay
jak
/dʒak/
Tim
ja·rik
/dʒarik/
Yêu
ka·sa
/kasa/
Cây
bol
/bol/
Nhà
nok
/nok/
Chó
atcha
/atʃa/
Mèo
menggo
/meŋɡo/
Ăn
cha·a
/tʃaa/
Uống
ring·a
/riŋa/
Một
sa
/sa/
Hai
gni
/ɡni/
Xin chào
namaste
/namaste/
Cảm ơn
mittela
/mitːela/
Tốt
nama
/nama/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Sino-Tibetan (Tibeto-Burman, Bodo-Garo) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Garo | Tiếng Bodo | Tiếng Manipur | Tiếng Sherpa | Tiếng Limbu | Tiếng Sikkim | Tiếng Thulung |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | chi· /tʃi/ | दै /dai/ | ꯏꯁꯤꯡ /isiŋ/ | ཆུ /tɕʰu/ | ᤇᤘᤠ /tʃʰwaː/ | ཆུ /tɕʰu/ | भु /bʱu/ |
| Lửa | wa·al /waal/ | वाथार /watʰaɾ/ | ꯃꯩ /mei/ | མེ /me/ | ᤔᤡ /mi/ | མེ /me/ | मे /me/ |
| Mặt trời | sal /sal/ | सान /san/ | ꯅꯨꯃꯤꯠ /numit/ | ཉི་མ /ɲima/ | ᤊᤠᤶᤑ /ɲaːmpʰʌ/ | ཉི་མ /ɲima/ | नाम /nam/ |
| Mặt trăng | ja·tong /dʒatoŋ/ | ओखाफोर /okʰapʰoɾ/ | ꯊꯥ /tʰaː/ | ཟླ་བ /dawa/ | ᤗᤠᤒᤠ /laːba/ | ཟླ་བ /dawa/ | लामी /lami/ |
| Sao | a·ski /aʔski/ | हाथोरखि /hatʰorkʰi/ | ꯊꯋꯥꯟꯃꯤꯆꯥꯛ /tʰawanmitɕak/ | སྐར་མ /karma/ | ᤂᤧᤛᤧᤔᤡᤰ /kʰɛsɛmik/ | སྐར་མ་ /kaːma/ | सोर्लुग /sorlug/ |
| Mẹ | ama /ama/ | आय /aj/ | ꯏꯃꯥ /ima/ | ཨ་མ /ama/ | ᤔᤠᤔᤠ /maːmaː/ | ཨ་མ /ama/ | मामा /mama/ |
| Cha | apa /apa/ | आफा /apʰa/ | ꯏꯄꯥ /ipa/ | ཨ་པ /apa/ | ᤀᤠᤒᤠ /aːbaː/ | ཨ་པ /apa/ | पापा /papa/ |
| Tôi | anga /aŋa/ | आं /aŋ/ | ꯑꯩ /əi/ | ང /ŋa/ | ᤀᤠᤱᤃᤠ /aŋga/ | ང་ /ŋa/ | गो /go/ |
| Bạn | nang'a /naŋʔa/ | नों /nɯŋ/ | ꯅꯪ /naŋ/ | ཁྱེད་རང /kʰeraŋ/ | ᤂᤧᤏᤧ᤹ /kʰɛnɛʔ/ | ཁྱེད་རང་ /kʰeraŋ/ | गन /gana/ |
| Tên | bimung /bimuŋ/ | मुं /muŋ/ | ꯃꯤꯡ /miŋ/ | མིང /miŋ/ | ᤔᤡᤱ /miŋ/ | མིང་ /miŋ/ | नोङ /noŋ/ |
| Mắt | mikron /mikron/ | मेगन /meɡon/ | ꯃꯤꯠ /mit/ | མིག /mik/ | ᤔᤡᤰ /mik/ | མིག /mik/ | मिक /mik/ |
| Tay | jak /dʒak/ | आखाइ /akʰai/ | ꯈꯨꯠ /kʰut/ | ལག་པ /lakpa/ | ᤜᤢᤰ /huk/ | ལག /lak/ | गुर /ɡur/ |
| Tim | ja·rik /dʒarik/ | फिथा /pʰitʰa/ | ꯊꯃꯣꯏ /tʰamoi/ | སྙིང /ɲiŋ/ | ᤛᤡᤰ /sik/ | སྙིང /ɲiŋ/ | सीक /siːk/ |
| Yêu | ka·sa /kasa/ | अननाय /onːai/ | ꯅꯨꯡꯁꯤꯕ /nuŋsiba/ | བློ་ཆོ /lotɕʰo/ | ᤔᤡᤌᤡ /mitʰi/ | དགའ /ɡa/ | सेय्यु /sejːu/ |
| Cây | bol /bol/ | बिजि /bidʒi/ | ꯐꯨꯂꯥꯡ /pʰulaŋ/ | སྡོང་པོ /dompo/ | ᤛᤡᤱ /siŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | सीङ /siːŋ/ |
| Nhà | nok /nok/ | नो /no/ | ꯌꯨꯝ /jum/ | ནང /naŋ/ | ᤜᤡᤶ /him/ | ཁྱིམ /tɕim/ | खिम /kʰim/ |
| Chó | atcha /atʃa/ | सैमा /saima/ | ꯍꯨꯏ /hui/ | ཁྱི /kʰi/ | ᤁᤣᤳᤇᤡ /keptʃi/ | ཁྱི /tɕʰi/ | ख्ली /kʰliː/ |
| Mèo | menggo /meŋɡo/ | मौजि /maudʒi/ | ꯍꯧꯗꯣꯡ /houdoŋ/ | བྱི་ལ /bila/ | ᤐᤡᤛᤡ /pisi/ | ཞི་མི /ʑimi/ | पुसी /pusi/ |
| Ăn | cha·a /tʃaa/ | जा /dʒa/ | ꯆꯥꯕ /tʃaːba/ | ཟ /za/ | ᤆᤠᤔᤠ /tʃaːmaː/ | ཟ /za/ | च- /tʃa/ |
| Uống | ring·a /riŋa/ | लोङ /loŋ/ | ꯊꯛꯄ /tʰakpa/ | འཐུང /tʰuŋ/ | ᤌᤢᤴᤔᤠ /tʰuŋmaː/ | འཐུང /tʰuŋ/ | तुङ- /tʰuŋ/ |
| Một | sa /sa/ | से /se/ | ꯑꯃ /ama/ | ཅིག /tɕik/ | ᤌᤡᤰ /tʰik/ | གཅིག /tɕik/ | कोङ /koŋ/ |
| Hai | gni /ɡni/ | नै /nɯi/ | ꯑꯅꯤ /əni/ | གཉིས /ɲi/ | ᤏᤧᤳᤇᤡ /nɛtɕːi/ | གཉིས་ /ɲiː/ | नि /ni/ |
| Xin chào | namaste /namaste/ | खुलुमबाय /kʰulumbai/ | ꯈꯨꯔꯨꯝꯖꯔꯤ /kʰuɾumdʒaɾi/ | ཏ་ཤེས་ཏེ་ལེ /ʈʰaɕi tɕʰele/ | ᤐᤣᤜᤢᤙᤣ /peːhuːje/ | ཁམས་བཟང /kʰamsaŋ/ | नमस्ते /nəməste/ |
| Cảm ơn | mittela /mitːela/ | साबार /sabaɾ/ | ꯊꯥꯒꯠꯆꯔꯤ /tʰaːɡattʃaɾi/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | ᤐᤡᤍᤠᤱ /pidaːŋ/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕe/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ |
| Tốt | nama /nama/ | मोजां /modʒaŋ/ | ꯐꯕ /pʰaba/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ᤏᤢᤒᤠ /nuba/ | ལེགས་པོ /lekpo/ | नुम्स /nums/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.