Tiếng Fur

Tiếng Fur là ngôn ngữ của người Fur ở Darfur, miền tây Sudan, và vùng Sila lân cận của Tchad, tập trung quanh khối núi Jebel Marra; người nói tự gọi mình là Poora và ngôn ngữ của họ là Foor'íŋ belé. Nó tạo thành một nhánh nhỏ riêng của ngữ hệ Nil-Sahara cùng với tiếng Amdang của Tchad và không có họ hàng gần. Danh từ đánh dấu số bằng cách luân phiên tiền tố chứ không phải hậu tố — số ít d- hoặc n- đối với số nhiều k-, như nʉ́ŋɨ́ 'mắt' bên cạnh kʉ́ŋɨ́ 'những con mắt' — và hệ động từ nổi tiếng vì có những biến thể hình vị (allomorph) khác biệt đến mức một gốc từ có thể hiện ra dưới nhiều hình dạng trông chẳng liên quan gì đến nhau. Tiếng Fur có hai âm vực thanh điệu, Cao (đánh dấu bằng dấu sắc) và Thấp (để không đánh dấu), cùng một đối lập nguyên âm ATR được viết bằng các chữ cái bổ sung ɨ, ʉ và a̱ trong chính tả Latinh dựa trên SIL phát triển vào thập niên 1990; ở những từ mà chính tả đó chưa được ghi nhận, các dạng nêu ở đây theo phiên âm của Jakobi và Beaton. Khoảng 790.000 người nói tiếng Fur, và mặc dù các cuộc chiến ở Darfur đã khiến phần lớn dân cư phải di tản, ngôn ngữ vẫn được truyền lại cho trẻ em và được dùng trong phát thanh cũng như tài liệu xóa mù chữ.