Walmajarri
Tiếng Walmajarri
Pama-Nyunga (Ngumpin-Yapa)
Ngôn ngữ Ngumpin-Yapa (Pama-Nyungan) của Sa mạc Cát Lớn và Thung lũng Fitzroy. Tiếng Walmajarri có tính tác cách phân tách (split-ergative) — đại từ theo khuôn mẫu chủ cách-đối cách trong khi danh từ theo tác cách-tuyệt đối cách — và sử dụng một hệ thống phong phú các tiểu từ đại từ ràng buộc gắn vào trợ động từ ở vị trí thứ hai, một đặc trưng nổi bật của ngữ hệ Ngumpin-Yapa.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Walmajarri
Nước
ngapa
/ˈŋapa/
Lửa
warlu
/ˈwaɭu/
Mặt trời
ngalyarra
/ŋaˈʎara/
Mặt trăng
pira
/ˈpira/
Sao
wirl
/wiɭ/
Mẹ
ngamaji
/ŋaˈmaɟi/
Cha
kirta
/ˈkiʈa/
Tôi
ngaju
/ŋaɟu/
Bạn
nyuntu
/ɲuntu/
Tên
yini
/jini/
Mắt
purlka
/ˈpuɭka/
Tay
marnin
/ˈmaɳin/
Tim
kurturlu
/kuɭˈtuɭu/
Yêu
—
/—/
Cây
watiya
/waˈtija/
Nhà
ngurra
/ˈŋura/
Chó
kunyarr
/kuˈɲar/
Mèo
—
/—/
Ăn
nga-
/ŋa/
Uống
nga-
/ŋa/
Một
kanyjarra
/kaɲˈɟara/
Hai
kujarra
/kuɟara/
Xin chào
—
/—/
Cảm ơn
—
/—/
Tốt
ngurnu
/ˈŋuɳu/
Nguồn
- Hudson, Joyce (1978) The Core of Walmatjari Grammar. AIAS, Canberra.
- Richards, Eirlys & Hudson, Joyce (1990) Walmajarri–English Dictionary. SIL.
- Glottolog: Walmajarri
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Pama-Nyungan (Ngumpin-Yapa) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Walmajarri | Tiếng Warlpiri | Tiếng Martu Wangka | Tiếng Dyirbal | Tiếng Warnman | Tiếng Makasae | Tiếng Nhanda |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | ngapa /ˈŋapa/ | ngapa /ŋapa/ | kapi /kapi/ | bana /ˈbana/ | kapi /kapi/ | ira /ˈira/ | kapi /kapi/ |
| Lửa | warlu /ˈwaɭu/ | warlu /waɭu/ | waru /waɾu/ | buni /ˈbuni/ | waru /waɻu/ | ata /ˈata/ | warla /waɻla/ |
| Mặt trời | ngalyarra /ŋaˈʎara/ | wanta /wanta/ | tjirntu /cɪɳʈu/ | garri /ˈɡari/ | tjirntu /cinʈu/ | watu /ˈwatu/ | wurʼa /wuɾʔa/ |
| Mặt trăng | pira /ˈpira/ | pira /piɻa/ | kayalany /kajalaɲ/ | gagara /ɡaˈɡara/ | kintirriny /kinʈiriɲ/ | uru /ˈuru/ | kanyala /kaɲala/ |
| Sao | wirl /wiɭ/ | wanjirlpirri /waɲɟiɭpiri/ | piriny /piriɲ/ | gijiny /ɡiɟiɲ/ | biyi /biji/ | ipi /ipi/ | indiya /indija/ |
| Mẹ | ngamaji /ŋaˈmaɟi/ | ngati /ŋati/ | yakaji /jakaɟi/ | gumbu /ˈɡumbu/ | ngama /ŋama/ | ina /ˈina/ | ngamaji /ŋamadʒi/ |
| Cha | kirta /ˈkiʈa/ | kirda /kiɖa/ | mama /mama/ | ngumi /ˈŋumi/ | kirrki /kiɻki/ | baba /ˈbaba/ | kuthurra /kutʰuɻa/ |
| Tôi | ngaju /ŋaɟu/ | ngaju /ŋaɟu/ | ngayu /ŋaju/ | ngaja /ŋaɟa/ | ngayu /ŋaju/ | ani /ani/ | ngayi /ŋaji/ |
| Bạn | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nginda /ŋinda/ | nyuntu /ɲuntu/ | ai /ai/ | nyini /ɲini/ |
| Tên | yini /jini/ | yirdi /jiɖi/ | yini /jini/ | yidyi /jiɟi/ | yini /jini/ | naran /naran/ | yini /jini/ |
| Mắt | purlka /ˈpuɭka/ | milpa /milpa/ | kuru /kuɾu/ | jili /ˈɟili/ | kuru /kuɻu/ | nana /ˈnana/ | kuru /kuɻu/ |
| Tay | marnin /ˈmaɳin/ | rdaka /ɖaka/ | mara /maɾa/ | mala /ˈmala/ | mara /maɻa/ | tana /ˈtana/ | mara /maɻa/ |
| Tim | kurturlu /kuɭˈtuɭu/ | wankaru /waŋkaɻu/ | kurtu /kʊɻʈu/ | mugu /ˈmuɡu/ | kurda /kuɖa/ | — /—/ | pulpara /pulpaɻa/ |
| Yêu | — /—/ | nyangu /ɲaŋu/ | mukulyu /mukuʎu/ | — /—/ | kanyji /kaɲɟi/ | — /—/ | kanyji /kaɲdʒi/ |
| Cây | watiya /waˈtija/ | watiya /watija/ | watarrka /wataɻka/ | yugu /ˈjuɡu/ | watiya /watija/ | ate /ˈate/ | parntany /paɳʈaɲ/ |
| Nhà | ngurra /ˈŋura/ | ngurra /ŋura/ | ngurra /ŋura/ | mija /ˈmiɟa/ | ngurra /ŋuɻa/ | oma /ˈoma/ | nhurra /ɳuɻa/ |
| Chó | kunyarr /kuˈɲar/ | jarntu /caɳʈu/ | papa /papa/ | guda /ˈɡuda/ | walyamarra /waʎamaɻa/ | defa /ˈdɛfa/ | kuwiyarl /kuwijaɻl/ |
| Mèo | — /—/ | mungalpa /muŋalpa/ | — /—/ | — /—/ | ngarda /ŋaɖa/ | — /—/ | paka /paka/ |
| Ăn | nga- /ŋa/ | ngarni /ŋaɳi/ | ngalku- /ŋalku/ | janganyu /ɟaŋˈaɲu/ | ngarra /ŋaɻa/ | nawa /ˈnawa/ | ngarna /ŋaɻna/ |
| Uống | nga- /ŋa/ | purrami /purami/ | tjiki- /cɪki/ | jiwuli /ɟiˈwuli/ | nyaa /ɲaː/ | gehe /ˈɡɛhɛ/ | nyuna /ɲuna/ |
| Một | kanyjarra /kaɲˈɟara/ | jinta /cinta/ | kutjarra-wangu /kucara waŋu/ | yara /ˈjara/ | kuyu /kuju/ | u /ʔu/ | kuyu /kuju/ |
| Hai | kujarra /kuɟara/ | jirrama /ɟiɾama/ | kujarra /kucara/ | bulgany /bulɡaɲ/ | kujarra /kuɟara/ | lolae /loˈlae/ | wuthada /wut̪aɖa/ |
| Xin chào | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | palya /paʎa/ | — /—/ | — /—/ |
| Cảm ơn | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | walytjarra /waʎcaɻa/ | — /—/ | — /—/ |
| Tốt | ngurnu /ˈŋuɳu/ | ngurrju /ŋurcu/ | palya /paʎa/ | — /—/ | palya /paʎa/ | rau /rau/ | walykumarra /waʎkumaɻa/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.