پارسی
Tiếng Ba Tư (Cổ điển)
Indo-European (Iranian, Southwestern Iranian, New Persian) · biến thể lịch sử / ẩn
Classical Persian (پارسی pārsī or فارسی کلاسیک fārsī-ye kelāsik) is the literary form of New Persian that flourished from the 9th to the 15th century CE, originating at the Samanid court (819–999) in Bukhara as a deliberate revival of pre-Islamic Persian identity in the Perso-Arabic script. The language of Ferdowsi's Shahnameh (c. 1010), Rumi's Masnavi (~1273), Saadi's Gulistan and Bustan (1258–1259), Hafez's Divan (~1370), Khayyam's Rubaiyat, and Nizami's Khamsa — together comprising one of the great literary corpora of world civilization. Distinguished from Modern Persian (fa) by preserved labialized /xʷ/ ("khw" in xʷāhar "sister", xʷurdan "eat"; lost in Modern Western Persian, retained in Dari/Tajiki), preserved long /ē oː/ vs /iː uː/ contrast (lost in Tehrani Persian; retained in Dari/Tajiki), preserved /ɣ/–/q/ distinction (merged in Modern Western Persian), and short /i u/ in syllables that later lowered to /e o/ in Tehrani (pidar→pedar, dil→del, gurba→gorbe, čišm→čašm). The pedagogical canon of literary education throughout Iran, Afghanistan, Tajikistan, and historically Mughal India — read continuously from the 11th century to the present, with relatively stable syntax and core vocabulary across that span.
Nơi được sử dụng
20 từ cốt lõi trong Tiếng Ba Tư (Cổ điển)
Nước
آب
/aːb/
Lửa
آتش
/aːtaʃ/
Mặt trời
خورشید
/xʷarʃeːd/
Mặt trăng
ماه
/maːh/
Mẹ
مادر
/maːdar/
Cha
پدر
/pidar/
Ăn
خوردن
/xʷurdan/
Uống
آشامیدن
/aːʃaːmiːdan/
Yêu
عشق
/ʔiʃq/
Tim
دل
/dil/
Cây
درخت
/diraxt/
Nhà
خانه
/xaːna/
Chó
سگ
/saɡ/
Mèo
گربه
/ɡurba/
Tay
دست
/dast/
Mắt
چشم
/t͡ʃaʃm/
Xin chào
درود
/duruːd/
Cảm ơn
سپاس
/sipaːs/
Một
یک
/jak/
Tốt
نیک
/neːk/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Indo-European (Iranian, Southwestern Iranian, New Persian) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Ba Tư (Cổ điển) | tiếng Ba Tư trung đại (Pahlavi) | Tiếng Ba Tư | Tiếng Dari | Tiếng Tajik | Tiếng Ba Tư Do Thái | tiếng Parthia |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | آب /aːb/ | 𐭠𐭯 /aːb/ | آب /ɒːb/ | آب /ɑːb/ | об /ob/ | אב /ɒːb/ | āb /aːb/ |
| Lửa | آتش /aːtaʃ/ | 𐭠𐭲𐭱 /aːtaʃ/ | آتش /ɒːteʃ/ | آتش /ɑːtaʃ/ | оташ /otaʃ/ | אתש /ɒːteʃ/ | ādar /aːdar/ |
| Mặt trời | خورشید /xʷarʃeːd/ | 𐭧𐭥𐭫𐭱𐭩𐭲 /xwarʃeːd/ | خورشید /xorʃiːd/ | خورشید /xoɾʃed/ | офтоб /oftob/ | חורשיד /xorʃiːd/ | xwar /xwar/ |
| Mặt trăng | ماه /maːh/ | 𐭬𐭠𐭧 /maːh/ | ماه /mɒːh/ | ماه /mɑːh/ | моҳ /moh/ | מאה /mɒːh/ | māh /maːh/ |
| Mẹ | مادر /maːdar/ | 𐭬𐭠𐭲𐭫 /maːdar/ | مادر /mɒːdær/ | مادر /mɑːdaɾ/ | модар /modar/ | מאדר /mɒːdær/ | mād /maːd/ |
| Cha | پدر /pidar/ | 𐭯𐭩𐭲𐭫 /pidar/ | پدر /pedær/ | پدر /padaɾ/ | падар /padar/ | פדר /pedær/ | pid /pid/ |
| Ăn | خوردن /xʷurdan/ | 𐭧𐭥𐭫𐭲𐭭 /xwardan/ | خوردن /xordæn/ | خوردن /xoɾdan/ | хӯрдан /xʉːrdan/ | חורדן /xordæn/ | xward- /xward/ |
| Uống | آشامیدن /aːʃaːmiːdan/ | 𐭭𐭥𐭱𐭩𐭲𐭭 /noːʃiːdan/ | نوشیدن /nuːʃiːdæn/ | نوشیدن /noʃidan/ | нӯшидан /nʉːʃidan/ | נושידן /nuːʃidæn/ | pī- /piː/ |
| Yêu | عشق /ʔiʃq/ | 𐭲𐭥𐭱𐭩 /doːʃiː/ | عشق /eʃq/ | عشق /eʃq/ | ишқ /iʃq/ | עשק /eʃq/ | friyādan /frijaːdan/ |
| Tim | دل /dil/ | 𐭣𐭩𐭫 /dil/ | دل /del/ | دل /dil/ | дил /dil/ | דל /del/ | zyrd /zird/ |
| Cây | درخت /diraxt/ | 𐭣𐭫𐭧𐭲 /draxt/ | درخت /deræxt/ | درخت /daɾaxt/ | дарахт /daraxt/ | דרכת /deræxt/ | dār /daːr/ |
| Nhà | خانه /xaːna/ | 𐭧𐭠𐭭𐭪 /xaːnaɡ/ | خانه /xɒːne/ | خانه /xɑːna/ | хона /xona/ | כאנה /xɒːne/ | xānag /xaːnaɡ/ |
| Chó | سگ /saɡ/ | 𐭮𐭢 /saɡ/ | سگ /sæɡ/ | سگ /saɡ/ | саг /saɡ/ | סג /sæɡ/ | spag /spaɡ/ |
| Mèo | گربه /ɡurba/ | 𐭢𐭥𐭫𐭡𐭢 /ɡurbaɡ/ | گربه /ɡorbe/ | پشک /puʃak/ | гурба /ɡurba/ | גורבה /ɡorbe/ | — /—/ |
| Tay | دست /dast/ | 𐭣𐭮𐭲 /dast/ | دست /dæst/ | دست /dast/ | даст /dast/ | דסת /dæst/ | dast /dast/ |
| Mắt | چشم /t͡ʃaʃm/ | 𐭰𐭱𐭬 /tʃaʃm/ | چشم /t͡ʃeʃm/ | چشم /t͡ʃaʃm/ | чашм /tʃaʃm/ | צ׳שם /t͡ʃeʃm/ | čašm /tʃaʃm/ |
| Xin chào | درود /duruːd/ | 𐭣𐭫𐭥𐭲 /droːd/ | درود /doruːd/ | سلام /salɑːm/ | салом /salom/ | שלום /ʃɒːlom/ | drōd /droːd/ |
| Cảm ơn | سپاس /sipaːs/ | 𐭮𐭯𐭠𐭮 /spaːs/ | سپاس /sepɒːs/ | تشکر /taʃakkoɾ/ | раҳмат /rahmat/ | ספאס /sepɒːs/ | spās /spaːs/ |
| Một | یک /jak/ | 𐭠𐭩𐭪 /eːk/ | یک /jek/ | یک /jak/ | як /jak/ | יך /jek/ | ēw /eːw/ |
| Tốt | نیک /neːk/ | 𐭥𐭩𐭧 /weh/ | خوب /xuːb/ | خوب /xob/ | хуб /xub/ | חוב /xuːb/ | nēw /neːw/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.