دری
Tiếng Dari
hệ Ấn-Âu (Iran, phía tây, Ba Tư)
Tiếng Dari (دری, "thuộc cung đình") là biến thể tiếng Ba Tư Đông được dùng làm ngôn ngữ chung trên khắp Afghanistan, là một trong hai ngôn ngữ chính thức cùng với tiếng Pashto. Tiếng Dari bảo tồn sự phân biệt nguyên âm ē/ī và ō/ū của tiếng Ba Tư cổ điển, vốn đã hợp nhất trong tiếng Ba Tư Iran (fa). Từ vựng phân kỳ qua việc giữ những từ cũ hơn (ví dụ پشک "mèo", tiếng Ba Tư Iran dùng گربه) và mượn từ tiếng Pashto và tiếng Turk. Có thể hiểu lẫn nhau với tiếng Ba Tư Iran và tiếng Tajik (tg) ở văn phong cao nhưng bộc lộ bản sắc khu vực rõ trong giao tiếp hàng ngày.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Dari
Nước
آب
/ɑːb/
Lửa
آتش
/ɑːtaʃ/
Mặt trời
خورشید
/xoɾʃed/
Mặt trăng
ماه
/mɑːh/
Sao
ستاره
/setaːˈɾa/
Mẹ
مادر
/mɑːdaɾ/
Cha
پدر
/padaɾ/
Tôi
من
/man/
Bạn
تو
/to/
Tên
نام
/naːm/
Mắt
چشم
/tʃaʃm/
Tay
دست
/dast/
Tim
دل
/dil/
Yêu
عشق
/eʃq/
Cây
درخت
/daɾaxt/
Nhà
خانه
/xɑːna/
Chó
سگ
/saɡ/
Mèo
پشک
/puʃak/
Ăn
خوردن
/xoɾdan/
Uống
نوشیدن
/noʃidan/
Một
یک
/jak/
Hai
دو
/du/
Xin chào
سلام
/salɑːm/
Cảm ơn
تشکر
/taʃakkoɾ/
Tốt
خوب
/xob/
Chim cu cu
کوکو
/kuːˈkuː/
Máy tính
کمپیوتر
/kampjuːtar/
Sushi
سوشی
/suːʃi/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Indo-European (Iranian, Western, Persian) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Dari | Tiếng Hazaragi | Tiếng Ba Tư | Tiếng Tajik | Tiếng Ba Tư (Cổ điển) | Tiếng Ba Tư Do Thái | Tiếng Ba Tư trung đại (Pahlavi) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | آب /ɑːb/ | آو /ɑːw/ | آب /ɒːb/ | об /ob/ | آب /aːb/ | אב /ɒːb/ | 𐭠𐭯 /aːb/ |
| Lửa | آتش /ɑːtaʃ/ | آتش /ɑːtaʃ/ | آتش /ɒːtæʃ/ | оташ /otaʃ/ | آتش /aːtaʃ/ | אתש /ɒːteʃ/ | 𐭠𐭲𐭱 /aːtaʃ/ |
| Mặt trời | خورشید /xoɾʃed/ | آفتو /ɑːftow/ | خورشید /xorʃiːd/ | офтоб /oftob/ | خورشید /xʷarʃeːd/ | חורשיד /xorʃiːd/ | 𐭧𐭥𐭫𐭱𐭩𐭲 /xwarʃeːd/ |
| Mặt trăng | ماه /mɑːh/ | مه /maː/ | ماه /mɒːh/ | моҳ /moh/ | ماه /maːh/ | מאה /mɒːh/ | 𐭬𐭠𐭧 /maːh/ |
| Sao | ستاره /setaːˈɾa/ | ستاره /sitɑra/ | ستاره /setɒːˈɾe/ | ситора /sitoːra/ | ستاره /sitaːra/ | סתארה /setɒre/ | 𐭮𐭲𐭠𐭫𐭪 /staːrag/ |
| Mẹ | مادر /mɑːdaɾ/ | آبه /ɑːba/ | مادر /mɒːdær/ | модар /modar/ | مادر /maːdar/ | מאדר /mɒːdær/ | 𐭬𐭠𐭲𐭫 /maːdar/ |
| Cha | پدر /padaɾ/ | آته /ɑːta/ | پدر /pedær/ | падар /padar/ | پدر /pidar/ | פדר /pedær/ | 𐭯𐭩𐭲𐭫 /pidar/ |
| Tôi | من /man/ | مه /ma/ | من /man/ | ман /man/ | من /man/ | מן /man/ | 𐭠𐭭 /an/ |
| Bạn | تو /to/ | تو /tu/ | تو /to/ | ту /tu/ | تو /toː/ | תו /to/ | 𐭲𐭥 /toː/ |
| Tên | نام /naːm/ | نام /nɑm/ | نام /nɒːm/ | ном /nom/ | نام /naːm/ | נאם /nɒm/ | 𐭭𐭠𐭬 /naːm/ |
| Mắt | چشم /tʃaʃm/ | چم /tʃam/ | چشم /tʃeʃm/ | чашм /tʃaʃm/ | چشم /tʃaʃm/ | צ׳שם /tʃeʃm/ | 𐭰𐭱𐭬 /tʃaʃm/ |
| Tay | دست /dast/ | دست /dast/ | دست /dæst/ | даст /dast/ | دست /dast/ | דסת /dæst/ | 𐭣𐭮𐭲 /dast/ |
| Tim | دل /dil/ | دل /dil/ | دل /del/ | дил /dil/ | دل /dil/ | דל /del/ | 𐭣𐭩𐭫 /dil/ |
| Yêu | عشق /eʃq/ | عشق /eʃq/ | عشق /eʃq/ | ишқ /iʃq/ | عشق /ʔiʃq/ | עשק /eʃq/ | 𐭲𐭥𐭱𐭩 /doːʃiː/ |
| Cây | درخت /daɾaxt/ | درخت /daɾaxt/ | درخت /deræxt/ | дарахт /daraxt/ | درخت /diraxt/ | דרכת /deræxt/ | 𐭣𐭫𐭧𐭲 /draxt/ |
| Nhà | خانه /xɑːna/ | خانه /xɑːna/ | خانه /xɒːne/ | хона /xona/ | خانه /xaːna/ | כאנה /xɒːne/ | 𐭧𐭠𐭭𐭪 /xaːnaɡ/ |
| Chó | سگ /saɡ/ | سگ /seɡ/ | سگ /sæɡ/ | саг /saɡ/ | سگ /saɡ/ | סג /sæɡ/ | 𐭮𐭢 /saɡ/ |
| Mèo | پشک /puʃak/ | پشک /poʃak/ | گربه /ɡorbe/ | гурба /ɡurba/ | گربه /ɡurba/ | גורבה /ɡorbe/ | 𐭢𐭥𐭫𐭡𐭢 /ɡurbaɡ/ |
| Ăn | خوردن /xoɾdan/ | خوردو /xoɾdoː/ | خوردن /xordæn/ | хӯрдан /xʉːrdan/ | خوردن /xʷurdan/ | חורדן /xordæn/ | 𐭧𐭥𐭫𐭲𐭭 /xwardan/ |
| Uống | نوشیدن /noʃidan/ | نوشیدو /noʃidoː/ | نوشیدن /nuːʃiːdæn/ | нӯшидан /nʉːʃidan/ | آشامیدن /aːʃaːmiːdan/ | נושידן /nuːʃidæn/ | 𐭭𐭥𐭱𐭩𐭲𐭭 /noːʃiːdan/ |
| Một | یک /jak/ | یک /jak/ | یک /jek/ | як /jak/ | یک /jak/ | יך /jek/ | 𐭠𐭩𐭪 /eːk/ |
| Hai | دو /du/ | دو /du/ | دو /do/ | ду /du/ | دو /doː/ | דו /do/ | 𐭣𐭥 /doː/ |
| Xin chào | سلام /salɑːm/ | سلام /salom/ | سلام /sælɒːm/ | салом /salom/ | درود /duruːd/ | שלום /ʃɒːlom/ | 𐭣𐭫𐭥𐭲 /droːd/ |
| Cảm ơn | تشکر /taʃakkoɾ/ | تشکر /taʃakkur/ | سپاس /sepɒːs/ | раҳмат /rahmat/ | سپاس /sipaːs/ | ספאס /sepɒːs/ | 𐭮𐭯𐭠𐭮 /spaːs/ |
| Tốt | خوب /xob/ | خو /xoː/ | خوب /xuːb/ | хуб /xub/ | نیک /neːk/ | חוב /xuːb/ | 𐭥𐭩𐭧 /weh/ |
| Chim cu cu | کوکو /kuːˈkuː/ | — | کوکو /kuːˈkuː/ | куку /kuˈku/ | — | — | — |
| Máy tính | کمپیوتر /kampjuːtar/ | — | کامپیوتر /kɒːm.pi.juː.teɾ/ | компютер /kɔmpjutɛr/ | — | — | — |
| Sushi | سوشی /suːʃi/ | — | سوشی /suː.ʃiː/ | суши /suʃi/ | شورماهی /ʃuːr maːˈhiː/ | — | — |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.