Yag Dii
Tiếng Dii
Atlantic-Congo (Adamawa, Mbum-Day)
Tiếng Dii (cũng gọi là Duru, Dourou hay Yag Dii — "ngôn ngữ Dii") là một ngôn ngữ Adamawa thuộc Niger-Congo ở miền bắc Cameroon, vùng cao nguyên Adamawa quanh Ngaoundéré. Người Dii đã phát triển một văn hóa chăn nuôi gia súc khác biệt, đối lập với các xã hội Bantu nông nghiệp xung quanh. SIL Cameroon đã thực hiện nhiều công trình mô tả Yag Dii, với Bohnhoff (1986) là tài liệu tham khảo chuẩn.
Nơi được sử dụng
20 từ cốt lõi trong Tiếng Dii
Nước
mam
/mam/
Lửa
mvə̀
/mvə/
Mặt trời
ngə̄ə̀
/ŋɡəə/
Mặt trăng
mboɔn
/mbɔɔn/
Mẹ
na
/na/
Cha
ba
/ba/
Ăn
kpén
/kpen˥/
Uống
kpɔ̀
/kpɔ/
Yêu
kūngí
/ku˧ŋɡi˥/
Tim
ngēli
/ŋɡeli/
Cây
ngà
/ŋɡa/
Nhà
gā
/ɡa/
Chó
mvù
/mvu˩/
Mèo
ngwā
/ŋɡwa/
Tay
paà
/paa/
Mắt
ngə̀ə
/ŋɡəə/
Xin chào
mbóò
/mboo/
Cảm ơn
vɛɛɛ
/vɛːɛ/
Một
hīn
/hin/
Tốt
gáà
/ɡa˥a˩/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Atlantic-Congo (Adamawa, Mbum-Day) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Dii | Tiếng Kera | Tiếng Donno So | Tiếng Zande | Tiếng Lingala | tiếng Mende | Tiếng Embu |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | mam /mam/ | mam /mam/ | di /di/ | ime /ime/ | máí /mai/ | njei /ndʒei/ | mai /mai/ |
| Lửa | mvə̀ /mvə/ | ákə̀rə /akərə/ | yɔ /jɔ/ | nako /nako/ | mɔ́tɔ /mɔtɔ/ | ngombu /ŋɡombu/ | mwaki /mwaki/ |
| Mặt trời | ngə̄ə̀ /ŋɡəə/ | kêr /keːɾ/ | naa /naː/ | urure /uɾuɾe/ | mói /moi/ | foni /foni/ | rĩũa /ɾiua/ |
| Mặt trăng | mboɔn /mbɔɔn/ | mə̀sə̀rə /məsərə/ | ele /ele/ | diwi /diwi/ | sánzá /sanza/ | ngewɔ /ŋɡewɔ/ | mweri /mweɾi/ |
| Mẹ | na /na/ | nâ /naː/ | na /na/ | na /na/ | mamá /mama/ | nje /ndʒe/ | mami /mami/ |
| Cha | ba /ba/ | bâ /baː/ | ba /ba/ | ba /ba/ | tatá /tata/ | nya /ɲa/ | baba /baba/ |
| Ăn | kpén /kpen˥/ | nà /na/ | kɔɔ /kɔː/ | ri /ɾi/ | kolía /kolia/ | mɛ /mɛ/ | kũrĩa /kuɾia/ |
| Uống | kpɔ̀ /kpɔ/ | sā /saː/ | nɔ /nɔ/ | mbira /mbiɾa/ | komɛ́la /komɛla/ | ngu /ŋɡu/ | kũnyua /kuɲua/ |
| Yêu | kūngí /ku˧ŋɡi˥/ | kùm /kum/ | suuli /suːli/ | kpinyemu /kpiɲemu/ | bolíngo /boliŋɡo/ | ndolo /ndolo/ | wendo /wendo/ |
| Tim | ngēli /ŋɡeli/ | gùm /ɡum/ | kɛɛla /kɛːla/ | ngbongbo /ŋɡboŋɡbo/ | motéma /motema/ | mola /mola/ | ngoro /ŋɡoɾo/ |
| Cây | ngà /ŋɡa/ | kòsō /kosoː/ | ti /ti/ | ngua /ŋɡua/ | nzété /nzete/ | ngulu /ŋɡulu/ | mũtĩ /muti/ |
| Nhà | gā /ɡa/ | gòl /ɡol/ | gina /ɡina/ | bambu /bambu/ | ndáko /ndako/ | pɛlɛ /pɛlɛ/ | nyũmba /ɲumba/ |
| Chó | mvù /mvu˩/ | kŋā /kŋaː/ | gɛɛ /ɡɛː/ | ango /aŋɡo/ | mbwá /mbwa/ | nguje /ŋɡudʒe/ | ngui /ŋɡui/ |
| Mèo | ngwā /ŋɡwa/ | mūsā /muːsaː/ | monyi /moɲi/ | gbabo /ɡbabo/ | nyáu /ɲau/ | gɔngɔ /ɡɔŋɡɔ/ | nyau /ɲau/ |
| Tay | paà /paa/ | kéu /keu/ | nu /nu/ | be /be/ | lobɔ́kɔ /lobɔkɔ/ | lɔkɔ /lɔkɔ/ | guoko /ɡuoko/ |
| Mắt | ngə̀ə /ŋɡəə/ | gìr /ɡir/ | gi /ɡi/ | bangiri /baŋɡiɾi/ | líso /liso/ | ngama /ŋɡama/ | riitho /ɾiːθo/ |
| Xin chào | mbóò /mboo/ | ásālāmā /asaːlaːmaː/ | agandɛla /aɡandɛla/ | mo ima ya /mo ima ja/ | mbóte /mbote/ | bua /bua/ | mwega /mweɡa/ |
| Cảm ơn | vɛɛɛ /vɛːɛ/ | shùkūr /ʃukuːɾ/ | biguƞ /biɡũ/ | oni-tambua /oni-tambua/ | matɔ́ndɔ /matɔndɔ/ | bisɛ /bisɛ/ | nĩ baba /ni baba/ |
| Một | hīn /hin/ | ká /ka/ | tum /tum/ | sa /sa/ | mɔ̌kɔ́ /mɔkɔ/ | yila /jila/ | ĩmwe /imwe/ |
| Tốt | gáà /ɡa˥a˩/ | kúɗá /kuɗa/ | suuli /suːli/ | wene /wene/ | malámu /malamu/ | nyande /ɲande/ | mwega /mweɡa/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.