Чӑваш чӗлхи

Tiếng Chuvash

Turk (Oghur)

Ngữ hệTurk (Oghur) Người nói~1M Chữ viếtKirin (kèm Ӑ Ӗ Ҫ Ӳ) Quốc giaNga (Chuvashia) Ngôn ngữ chính thứcCộng hòa Chuvashia (đồng chính thức) Mức độ sống cònan toàn ISO 639-3chv

Tiếng Chuvash (Чӑвашла Čăvašla) là ngôn ngữ Turk nhánh Oghur duy nhất còn tồn tại và đại diện cho sự phân tách sâu xa nhất trong ngữ hệ Turk — tiếng Turk Chung ở một bên và tiếng Chuvash (Oghur) ở bên kia, với khoảng 1 triệu người nói dọc theo trung lưu sông Volga. Nó bảo tồn những đặc điểm Proto-Turk đã mất ở những nhánh Turk khác: hiện tượng rhotacism (Turk Chung z ↔ Chuvash r, ví dụ Turk Chung "ökü͡z" gia súc ↔ Chuvash "văkăr") và hiện tượng lambdacism (Turk Chung š ↔ Chuvash l), khiến nó có vai trò then chốt trong việc tái dựng lịch sử của tổ tiên Proto-Turk. Là hậu duệ trực tiếp của tiếng Bulgar Volga thời trung cổ được chứng thực trên các bia mộ thế kỷ 13-14, tiếng Chuvash là ngôn ngữ đồng chính thức cùng với tiếng Nga tại Cộng hòa Chuvashia (thủ phủ Cheboksary). Chữ Kirin với các dấu phụ (Ӑ ӑ Ӗ ӗ Ҫ ҫ Ӳ ӳ) đã là chuẩn mực từ năm 1872 (chính tả Yakovlev), thay thế những thử nghiệm ngắn ngủi trước đó với chữ Ả Rập và chữ Latinh.

Nơi được sử dụng

31 từ cốt lõi trong Tiếng Chuvash

Nước

шыв

/ʃɯv/

Lửa

вут

/vut/

Mặt trời

хӗвел

/xɘvel/

Mặt trăng

уйӑх

/ujəx/

Sao

ҫӑлтӑр

/ɕɔlˈtor/

Mẹ

анне

/anne/

Cha

атте

/atte/

Tôi

эпӗ

/ˈebə/

Bạn

эсӗ

/eˈzə/

Tên

ят

/jat/

Mắt

куҫ

/kuɕ/

Tay

алӑ

/ˈalə/

Tim

чӗре

/tɕɘre/

Yêu

юрату

/juratu/

Cây

йывӑҫ

/jɯvəɕ/

Nhà

ҫурт

/ɕurt/

Chó

йытӑ

/jɯtə/

Mèo

кушак

/kuʃak/

Ăn

ҫиес

/ɕies/

Uống

ӗҫес

/ɘɕes/

Một

пӗр

/pɘr/

Hai

иккӗ

/ikˈkə/

Xin chào

салам

/salam/

Cảm ơn

тав

/tav/

Tốt

лайӑх

/lajəx/

Chim cu cu

куккук

/kukˈkuk/

Máy tính

компьютер

/kəmˈpjuter/

Sushi

суши

/suˈʃi/

Nguồn

So sánh từ vựng

So sánh với các ngôn ngữ Turkic (Oghur) liên quan

Nghĩa Tiếng ChuvashTiếng Karachay-BalkarTiếng TuvaTiếng KyrgyzTiếng KumykTiếng NogaiTiếng Karakalpak
Nước шыв /ʃɯv/ суу /suw/ суг /suɣ/ суу /suː/ сув /suv/ сув /suv/ suw /suw/
Lửa вут /vut/ от /ot/ от /ot/ от /ot/ от /ot/ от /ot/ ot /ot/
Mặt trời хӗвел /xɘvel/ кюн /kyn/ хүн /xyn/ күн /kyn/ гюн /ɡyn/ күн /kyn/ kún /kyn/
Mặt trăng уйӑх /ujəx/ ай /aj/ ай /aj/ ай /ɑj/ ай /aj/ ай /aj/ ay /aj/
Sao ҫӑлтӑр /ɕɔlˈtor/ жулдуз /ʒulˈduz/ сылдыс /sɯlˈdɯs/ жылдыз /dʒɯɫˈdɯz/ юлдуз /julduz/ юлдыз /juldɯz/ juldız /ʒuldɯz/
Mẹ анне /anne/ ана /ana/ ава /ava/ эне /ene/ ана /ana/ ана /ana/ ana /ana/
Cha атте /atte/ ата /ata/ ача /atɕa/ ата /ɑtɑ/ ата /ata/ атай /ataj/ ata /ata/
Tôi эпӗ /ˈebə/ мен /men/ мен /men/ мен /men/ мен /men/ мен /men/ men /men/
Trang 1/4

Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.