Tiếng Betawi

Tiếng Betawi là khẩu ngữ gốc Mã Lai của Jakarta, tiếng nói hằng ngày của người Betawi — cộng đồng hình thành ở Batavia thời thuộc địa từ các dòng dõi Mã Lai, Sunda, Java, Bali, Hoa, Ả Rập và Mardijker. Về cấu trúc nó thuộc nhóm Malayic nhưng đã bị tiếp xúc ngôn ngữ tái cấu trúc mạnh mẽ: các đại từ nhân xưng thông thường của nó là từ mượn tiếng Phúc Kiến (guè 'tôi' từ 我, lu 'bạn' từ 汝), và phần lớn từ vựng hằng ngày đến từ tiếng Java, tiếng Bali, tiếng Ả Rập và tiếng Hà Lan. Dấu hiệu dễ nghe nhất của biến thể đô thị Jakarta là sự chuyển -a cuối từ thành -è (apa → apè, kita → kitè), cùng với việc mất -h cuối (rumah → ruma) và sự hạ thấp /ai/ và /au/ thành /aɛ/ và /o/ (air → aèr, kalau → kalo). Trong nhiều thế hệ nó được viết bằng một hệ chữ bắt nguồn từ chữ Ả Rập mà địa phương gọi là Arab Gundul cũng như bằng chữ Latinh, và có một truyền thống ca khúc và điện ảnh được ghi lại khá đồ sộ. Ethnologue xếp nó ở mức 6b, bị đe dọa: người lớn khắp vùng đại đô thị Jakarta vẫn nói nó, nhưng tiếng Indonesia đang thay thế nó ở giới trẻ, ngay cả khi đại từ và tiểu từ Betawi đã trở thành xương sống của tiếng Indonesia khẩu ngữ toàn quốc.