Кӏваннав миццӏи
Tiếng Andi
NE Caucasian (Avar-Andic, Andic subgroup)
Andi (Кӏваннав миццӏи) is a Northeast Caucasian language of the Andic subgroup (Avar-Andic branch), spoken by around 6,000 people in nine villages of the Botlikh District of mountainous western Dagestan. Andi shares the Avar-Andic typological profile: a very large consonant inventory (~50+ phonemes including ejectives, pharyngealized, and labialized series), agglutinative morphology, ergative-absolutive alignment with split ergativity, four to five noun classes, and an elaborate spatial case system with multiple localization series. Andi has no official orthography of its own — Avar serves as the regional literary language, and Andi is transmitted orally; modern linguistic descriptions (Salimov 2010, Cercvadze 1965) use ad-hoc Cyrillic.
Nơi được sử dụng
20 từ cốt lõi trong Tiếng Andi
Nước
лъен
/ɬen/
Lửa
цӏай
/tsʼaj/
Mặt trời
миллӏи
/milːi/
Mặt trăng
борцӏцӏо
/bortsʼːo/
Mẹ
ила
/ila/
Cha
има
/ima/
Ăn
икъвин
/iqʷːin/
Uống
игьин
/iɣin/
Yêu
—
/—/
Tim
рокӏо
/rokʼo/
Cây
рикьва
/riqʷːa/
Nhà
хъоро
/qʼoro/
Chó
хвай
/χʷaj/
Mèo
—
/—/
Tay
рекьа
/rekʼa/
Mắt
гьаркӏо
/haɾkʼo/
Xin chào
—
/—/
Cảm ơn
—
/—/
Một
цеб
/tseb/
Tốt
—
/—/
Nguồn
- Salimov (2010) Andijskij jazyk: grammaticheskij ocherk, teksty, slovari
- Cercvadze (1965) Andijskij jazyk
- Glottolog: Andi
- Ethnologue: ani
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ NE Caucasian (Avar-Andic, Andic subgroup) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Andi | Tiếng Budukh | Tiếng Babuza (Favorlang) | tiếng Taa | Tiếng Kulon-Pazeh | Tiếng Hunzib | Tiếng Matsés |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | лъен /ɬen/ | хьед /ħed/ | zalum /zalum/ | ǃqhàa /ǃqʰaː/ | dalum /da.lum/ | лъи /ɬiː/ | mapi /maˈpi/ |
| Lửa | цӏай /tsʼaj/ | цӏай /tsʼaj/ | apoi /apoi/ | ǀʼàã /ǀʼãː/ | hapuy /ha.puj/ | цIə /tsʼə/ | tsibo /tsiˈbo/ |
| Mặt trời | миллӏи /milːi/ | рагъ /raʁ/ | — /—/ | ǁʼân /ǁʼã/ | rizax /ɾi.zax/ | бохъ /boq͡χ/ | šëdo /ʂɨˈdo/ |
| Mặt trăng | борцӏцӏо /bortsʼːo/ | ваз /vaz/ | zilias /siliəs/ | ǃqhàn /ǃqʰã/ | ilas /i.las/ | боцо /botso/ | use /uˈse/ |
| Mẹ | ила /ila/ | баб /bab/ | tina /tina/ | qáe /qae/ | ina /i.na/ | — /—/ | ëna /ɨˈna/ |
| Cha | има /ima/ | дада /dada/ | tama /tama/ | a̰a /a̰a/ | aba /a.ba/ | абу /abu/ | papa /paˈpa/ |
| Ăn | икъвин /iqʷːin/ | ухьун /uħun/ | maan /maːn/ | ʼâã /ʔãː/ | mekan /mə.kan/ | мухъа /muq͡χa/ | pe- /pe/ |
| Uống | игьин /iɣin/ | эджи /edʒi/ | minum /minum/ | kxʼāhã /kxʼaːhã/ | mimaazip /mi.maː.zip/ | хулIа /χuɬa/ | ak- /ak/ |
| Yêu | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Tim | рокӏо /rokʼo/ | юкӏ /jukʼ/ | — /—/ | ǀqʼàn /ǀqʼã/ | baga /ba.ɡa/ | ракIу /rakʼu/ | šobi /ʂoˈbi/ |
| Cây | рикьва /riqʷːa/ | тар /tar/ | kayu /kaju/ | ʼʘnàje /ʔʘnaje/ | kahuy /ka.huj/ | хонхе /χõχe/ | mado /maˈdo/ |
| Nhà | хъоро /qʼoro/ | кӏул /kʼul/ | ruma /ruma/ | — /—/ | xuma /xu.ma/ | — /—/ | šobo /ʂoˈbo/ |
| Chó | хвай /χʷaj/ | хвар /χʷar/ | asu /asu/ | ǂqhài /ǂqʰai/ | wazu /wa.zu/ | вə /wə/ | opa /oˈpa/ |
| Mèo | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Tay | рекьа /rekʼa/ | кул /kul/ | rima /rima/ | ǀkxʼàa /ǀkxʼaː/ | rima /ɾi.ma/ | коро /koro/ | mëbi /mɨˈbi/ |
| Mắt | гьаркӏо /haɾkʼo/ | ул /ul/ | macha /matʃa/ | ǃʼûĩ /ǃʼũĩ/ | daurik /da.u.ɾik/ | гьаре /hare/ | bëdi /bɨˈdi/ |
| Xin chào | — /—/ | салам /salam/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Cảm ơn | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Một | цеб /tseb/ | са /sa/ | nata /nata/ | ǂʼûã /ǂʼũã/ | adang /a.daŋ/ | гьəнс /həns/ | pazë /paˈzɨ/ |
| Tốt | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | кIотIу /kʼotʼu/ | — /—/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.