агъул чӏал
Tiếng Aghul
NE Caucasian
Aghul (Aghulan; native Аґул чӀал) is a Northeast Caucasian language of the Lezgic branch, spoken by around 30,000 people in the Agulsky and Kurakhsky districts of the Republic of Dagestan, Russia. Linguistically, Aghul is closely related to Lezgian (lez) and Tabasaran (tab), exhibiting the typical Northeast Caucasian features of large consonant inventories (with ejectives and uvulars), agglutinative morphology, ergative alignment, and complex case systems (~14 case forms). Aghul has four distinct dialect zones (Agul Proper, Koshan, Kerenkhyu, Tpig), with the Tpig variety being the most widely-spoken and the basis of the modern literary standard. The language received a Cyrillic literary norm in 1990 as part of post-Soviet Dagestan literacy programs.
Nơi được sử dụng
20 từ cốt lõi trong Tiếng Aghul
Nước
хьед
/ħed/
Lửa
цӏай
/tsʼaj/
Mặt trời
рагъ
/raʁ/
Mặt trăng
ваз
/vaz/
Mẹ
баб
/bab/
Cha
ада
/ada/
Ăn
ифи
/ifi/
Uống
ахъан
/aqʼan/
Yêu
кӏанди
/kʼandi/
Tim
юкӏ
/jukʼ/
Cây
тар
/tar/
Nhà
кьали
/qʼali/
Chó
хвай
/xwaj/
Mèo
кац
/kats/
Tay
хил
/xil/
Mắt
ул
/ul/
Xin chào
салам
/salam/
Cảm ơn
баркалла
/baɾkalːa/
Một
са
/sa/
Tốt
хъвай
/qwaj/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ NE Caucasian liên quan
| Nghĩa | Tiếng Aghul | Tiếng Budukh | tiếng Tabasaran | tiếng Lezgi | Tiếng Tsakhur | Tiếng Rutul | tiếng Dargwa |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | хьед /ħed/ | хьед /ħed/ | штар /ʃtar/ | яд /jad/ | хьад /ħad/ | хьед /ħed/ | шин /ʃin/ |
| Lửa | цӏай /tsʼaj/ | цӏай /tsʼaj/ | цӏа /tsʼa/ | цӏай /tsʼaj/ | цӏай /tsʼaj/ | цӏай /tsʼaj/ | цӏа /tsʼa/ |
| Mặt trời | рагъ /raʁ/ | рагъ /raʁ/ | рагъ /raʁ/ | рагъ /raʁ/ | верг /verɡ/ | варагъ /waraʁ/ | берхӏи /beɾħi/ |
| Mặt trăng | ваз /vaz/ | ваз /vaz/ | варз /varz/ | варз /varz/ | ваз /vaz/ | ваз /waz/ | баз /baz/ |
| Mẹ | баб /bab/ | баб /bab/ | бай /baj/ | диде /dide/ | йед /jed/ | нин /nin/ | нес /nes/ |
| Cha | ада /ada/ | дада /dada/ | дад /dad/ | буба /buba/ | дакӏ /dakʼ/ | дид /did/ | атта /atːa/ |
| Ăn | ифи /ifi/ | ухьун /uħun/ | ипӏуб /ipʼub/ | тӏуьн /tʼyn/ | аӏкӏвыс /aʕkʷʼəs/ | ухьун /uħun/ | букӏан /bukʼan/ |
| Uống | ахъан /aqʼan/ | эджи /edʒi/ | ужуб /uʒub/ | хъун /qun/ | ийыхьес /iijəħes/ | эджин /edʒin/ | даркьес /daɾqʼes/ |
| Yêu | кӏанди /kʼandi/ | — /—/ | ккунивал /kːunival/ | кӏан хьун /kʼan χun/ | ыкӏикна /əkʼikna/ | — /—/ | дигай /diɡaj/ |
| Tim | юкӏ /jukʼ/ | юкӏ /jukʼ/ | юкӏ /jukʼ/ | рикӏ /rikʼ/ | йикӏ /jikʼ/ | юкӏ /jukʼ/ | уркӏ /uɾkʼ/ |
| Cây | тар /tar/ | тар /tar/ | гар /ɡar/ | тар /tar/ | йывон /jəvon/ | хыл /χɨl/ | галга /ɡalɡa/ |
| Nhà | кьали /qʼali/ | кӏул /kʼul/ | хал /xal/ | кӏвал /kʼval/ | хав /xav/ | хал /χal/ | хъали /qali/ |
| Chó | хвай /xwaj/ | хвар /χʷar/ | хю /xy/ | кицӏ /kitsʼ/ | хӏвай /ħʷaj/ | хыних /χɨniχ/ | хя /xja/ |
| Mèo | кац /kats/ | — /—/ | кет /ket/ | кац /kats/ | кӏет /kʼet/ | гету /ɡetu/ | гата /ɡata/ |
| Tay | хил /xil/ | кул /kul/ | хил /xil/ | гъил /ʁil/ | хыл /xəl/ | хыл /χɨl/ | някӏ /ɲækʼ/ |
| Mắt | ул /ul/ | ул /ul/ | ул /ul/ | вил /vil/ | ул /ul/ | ул /ul/ | хӏули /ħuli/ |
| Xin chào | салам /salam/ | салам /salam/ | салам /salam/ | салам /salam/ | салам /salam/ | салам /salam/ | салам /salam/ |
| Cảm ơn | баркалла /baɾkalːa/ | — /—/ | чухсагъул /tʃuxsaʁul/ | чухсагъул /tʃuxsaʁul/ | бахытыд /baxətəd/ | — /—/ | баркалла /baɾkalːa/ |
| Một | са /sa/ | са /sa/ | саб /sab/ | сад /sad/ | са /sa/ | са /sa/ | ца /tsa/ |
| Tốt | хъвай /qwaj/ | — /—/ | ужу /uʒu/ | хъсан /qsan/ | йишда /jiʃda/ | йишды /jiʃdɨ/ | гӏяхӏил /ʕaħil/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.