Адыгабзэ
Tiếng Adyghe
Caucasus Tây Bắc (Circassian)
Tiếng Adyghe (Tây Circassian) có một trong những bảng phụ âm phong phú nhất thế giới (hơn 50), trong khi nguyên âm chỉ 2-3. Sau cuộc chinh phục của Nga thế kỷ 19, đông đảo người Circassian phải lưu lạc khắp Đế quốc Ottoman.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Adyghe
Nước
псы
/psə/
Lửa
машӏо
/maʃʼo/
Mặt trời
тыгъэ
/təʁa/
Mặt trăng
мазэ
/maza/
Sao
жъуагъо
/ʐʷaːʁʷa/
Mẹ
ны
/nə/
Cha
ты
/tə/
Tôi
сэ
/sa/
Bạn
о
/wə/
Tên
цӀэ
/tsʼə/
Mắt
нэ
/na/
Tay
ӏэ
/ʔa/
Tim
гу
/ɡʷə/
Yêu
шӏу лъэгъун
/ʃʷʼə ɬaʁʷən/
Cây
чыгы
/tʃəɡə/
Nhà
унэ
/wəna/
Chó
хьэ
/ħa/
Mèo
чэтыу
/tʃatəw/
Ăn
шхэн
/ʃxan/
Uống
ефэн
/jafan/
Một
зы
/zə/
Hai
тӀу
/tʷʼə/
Xin chào
шӏуфес
/ʃʼwafes/
Cảm ơn
тхьауегъэпсэу
/tħawajaʁapsaw/
Tốt
дэгъу
/daʁʷ/
Chim cu cu
кукуу
/kʷǝkʷǝw/
Nguồn
- Smeets (1984) Studies in West Circassian Phonology and Morphology
- Kuipers (1960) Phoneme and Morpheme in Kabardian
- Ethnologue: ady
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ NW Caucasian (Circassian) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Adyghe | Tiếng Kabardian | Tiếng Ubykh | Tiếng Abaza | Tiếng Abkhaz | Tiếng Lak | Tiếng Kuay |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | псы /psə/ | псы /psə/ | bzə /bzə/ | дзы /dzə/ | аӡы /adzə/ | щин /ʃin/ | ɗaːʔ /ɗaʔ/ |
| Lửa | машӏо /maʃʼo/ | мафӏэ /mafʼa/ | mzʼə /mzʼə/ | мца /mtsa/ | амца /amtsa/ | цӏу /tsʼu/ | fəj /fəj/ |
| Mặt trời | тыгъэ /təʁa/ | дыгъэ /dəʁa/ | dəɣʷa /dəɣʷa/ | амра /amra/ | амра /amra/ | бургъ /burʁ/ | tʰaj /tʰaj/ |
| Mặt trăng | мазэ /maza/ | мазэ /maza/ | mazə /mazə/ | мыза /məza/ | амза /amza/ | барз /barz/ | luəŋ /luəŋ/ |
| Sao | жъуагъо /ʐʷaːʁʷa/ | вагъуэ /waːʁʷa/ | tʃʷʼakʲ /tʃʷʼakʲʼ/ | аяҵва /ajatsʷʼa/ | аеҵәа /ajtsʷʼa/ | цӀукӀу /tsʼukʼu/ | simʔaang /simʔaːŋ/ |
| Mẹ | ны /nə/ | анэ /ana/ | nan /nan/ | ан /an/ | ан /an/ | нину /ninu/ | mə /mə/ |
| Cha | ты /tə/ | адэ /ada/ | tʷə /tʷə/ | аба /aba/ | аб /ab/ | ппу /pːu/ | pə /pə/ |
| Tôi | сэ /sa/ | сэ /sa/ | sʁʷa /sʁʷa/ | сара /saˈra/ | сара /saˈra/ | на /na/ | aɲ /ʔaɲ/ |
| Bạn | о /wə/ | уэ /wa/ | wʁʷa /wʁʷa/ | уара /waˈra/ | уара /waˈra/ | ина /ina/ | may /mɛː/ |
| Tên | цӀэ /tsʼə/ | цӀэ /tsʼə/ | pʼtsʼa /pʼtsʼa/ | хьыз /xʲəz/ | ахьӡ /axʲdz/ | цӀа /tsʼa/ | ngaan /ŋaːn/ |
| Mắt | нэ /na/ | нэ /na/ | bla /bla/ | ла /la/ | абла /abla/ | я /ja/ | mɜ̤t /mɜt/ |
| Tay | ӏэ /ʔa/ | ӏэ /ʔa/ | ɂa /ʔa/ | напы /napə/ | анапы /anapə/ | ка /ka/ | təy /təj/ |
| Tim | гу /ɡʷə/ | гу /ɡʷə/ | gʷə /ɡʷə/ | гвы /ɡʷə/ | агәы /aɡʷə/ | дакӏ /dakʼ/ | chlaj /tʂlaj/ |
| Yêu | шӏу лъэгъун /ʃʷʼə ɬaʁʷən/ | лъагъуныгъэ /ɬaʁʷənəʁa/ | — /—/ | бзиабара /bziabara/ | абзиабара /abziabara/ | ччан /tʃːan/ | phɯ /pʰɯ/ |
| Cây | чыгы /tʃəɡə/ | жыг /ʒəɡ/ | — /—/ | ҵла /tsʼla/ | аҵла /atsʼla/ | мурхь /muɾħ/ | ʔəŋ /ʔəŋ/ |
| Nhà | унэ /wəna/ | унэ /wəna/ | tʷəna /tʷəna/ | айни /ajni/ | аҩны /aːɥnə/ | къатта /qatːa/ | pno /pno/ |
| Chó | хьэ /ħa/ | хьэ /ħa/ | la /la/ | ла /la/ | ала /aˈlːa/ | ккун /kːun/ | sŋaːʔ /ŋaʔ/ |
| Mèo | чэтыу /tʃatəw/ | джэду /dʒadu/ | — /—/ | цгва /tsɡwa/ | ацгәы /atsɡʷə/ | ккац /kːats/ | chhlɔːk /tʂɔk/ |
| Ăn | шхэн /ʃxan/ | шхэн /ʃxan/ | — /—/ | фара /fara/ | афара /afara/ | ккаву /kːavu/ | sap /sap/ |
| Uống | ефэн /jafan/ | ефэн /jafan/ | — /—/ | жвара /ʒwara/ | ажәра /aʒʷra/ | гьавхь /ʕavħ/ | suəm /suəm/ |
| Một | зы /zə/ | зы /zə/ | za /za/ | заку /zaku/ | акы /akə/ | ца /tsa/ | mṳːy /muj/ |
| Hai | тӀу /tʷʼə/ | тӀу /tʷʼə/ | tqʷʼa /tqʷʼa/ | ҩба /ɥba/ | ҩба /ɥba/ | кӀива /kʼiwa/ | bar /ɓaːr/ |
| Xin chào | шӏуфес /ʃʼwafes/ | фӏэхъус /fʼaqʷəs/ | — /—/ | мшыбзи /mʃəbzi/ | мшыбзиа /mʃəbzia/ | салам /salam/ | sabaaj /sabaːj/ |
| Cảm ơn | тхьауегъэпсэу /tħawajaʁapsaw/ | фӏыщӏэ /fʼəʃʼa/ | — /—/ | таабит /taːbit/ | иҭабуп /itʰabup/ | барчаллагь /baɾtʃalːaʁ/ | khɔp /kʰɔp/ |
| Tốt | дэгъу /daʁʷ/ | фӏы /fʼə/ | — /—/ | бзи /bzi/ | абзиа /abzia/ | хъинсса /qinsːa/ | ɟɔ /dʑɔ/ |
| Chim cu cu | кукуу /kʷǝkʷǝw/ | кӏыгуугу /tʃʼǝɡʷuːɡʷ/ | kʷǝgʷ /kʷǝɡʷ/ | квыква /kʷǝkʷa/ | акәыкәы /akʷǝkʷǝ/ | ччикку /tʃːikːu/ | — |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.