Lwoo
Tiếng Acholi
Nile-Sahara (Eastern Sudanic, Nilotic, phía tây Nilotic, phía nam Luo)
Tiếng Acholi (Acoli) là một ngôn ngữ Luo phương Nam thuộc nhánh Nilotic Tây của ngữ hệ Nilo-Sahara. Ngôn ngữ này được khoảng 1,5 triệu người sử dụng, chủ yếu là người Acholi ở vùng Acholiland miền bắc Uganda và các khu vực lân cận thuộc Nam Sudan. Được viết bằng bảng chữ Latinh, nó có quan hệ gần gũi với tiếng Lango, Alur và Dholuo, và là một ngôn ngữ thanh điệu.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Acholi
Nước
pii
/piː/
Lửa
mac
/matʃ/
Mặt trời
ceng
/tʃeŋ/
Mặt trăng
dwe
/dwe/
Sao
lakalatwe
/lakalatwe/
Mẹ
mego
/meɡo/
Cha
baba
/baba/
Tôi
an
/an/
Bạn
in
/in/
Tên
nying
/ɲiŋ/
Mắt
wang
/waŋ/
Tay
cing
/tʃiŋ/
Tim
cwiny
/tʃwiɲ/
Yêu
mar
/mar/
Cây
yat
/jat/
Nhà
ot
/ot/
Chó
gwok
/ɡʷok/
Mèo
ngabu
/ŋabu/
Ăn
cam
/tʃam/
Uống
mat
/mat/
Một
acel
/atʃel/
Hai
aryo
/arjo/
Xin chào
itye nining
/itje niniŋ/
Cảm ơn
apwoyo
/apwojo/
Tốt
ber
/ber/
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Nilo-Saharan (Eastern Sudanic, Nilotic, Western Nilotic, Southern Luo) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Acholi | Tiếng Lango | Tiếng Anuak | Tiếng Luo | Tiếng Nuer | Tiếng Dinka | Tiếng Susu |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | pii /piː/ | pii /piː/ | pii /piː/ | pi /pi/ | pi /pi/ | piu /piu/ | yi /ji/ |
| Lửa | mac /matʃ/ | mac /matʃ/ | mac /matʃ/ | mach /matʃ/ | mäc /mɛtʃ/ | mac /matʃ/ | te /te/ |
| Mặt trời | ceng /tʃeŋ/ | ceŋ /tʃeŋ/ | ceeŋ /tʃeːŋ/ | chieng' /tʃieŋ/ | caŋ /tʃaŋ/ | akɔ̈l /akɔl/ | soge /soɡe/ |
| Mặt trăng | dwe /dwe/ | dwe /dwe/ | dwee /dweː/ | dwe /dwe/ | pay /paj/ | pɛɛi /pɛːi/ | kike /kike/ |
| Sao | lakalatwe /lakalatwe/ | lakalatwe /lakalatwe/ | lɛɛr /lɛːr/ | sulwe /sulwe/ | räl /ral/ | kuel /kwɛl/ | tunbi /tunbi/ |
| Mẹ | mego /meɡo/ | mego /meɡo/ | min /min/ | mama /mama/ | maar /maːr/ | man /man/ | nga /ŋɡa/ |
| Cha | baba /baba/ | papo /papo/ | waad /waːd/ | baba /baba/ | gwaar /ɡwaːr/ | wun /wun/ | baba /baba/ |
| Tôi | an /an/ | an /an/ | än /an/ | an /an/ | ɣän /ɣan/ | ɣɛn /ɣɛn/ | n /n/ |
| Bạn | in /in/ | yin /jin/ | in /in/ | in /in/ | jin /jin/ | yïn /jɪn/ | i /i/ |
| Tên | nying /ɲiŋ/ | nying /ɲiŋ/ | nyiŋ /ɲiŋ/ | nying /ɲiŋ/ | ciot /tɕɔːt/ | rin /rin/ | xili /xili/ |
| Mắt | wang /waŋ/ | waŋ /waŋ/ | waang /waːŋ/ | wang' /waŋ/ | waŋ /waŋ/ | nyin /ɲin/ | ya /ja/ |
| Tay | cing /tʃiŋ/ | cing /tʃiŋ/ | cing /tʃiŋ/ | lwedo /lwedo/ | tet /tet/ | cin /tʃin/ | belexɛ /belexɛ/ |
| Tim | cwiny /tʃwiɲ/ | cwiny /tʃwiɲ/ | cuny /tʃuɲ/ | chuny /tʃuɲ/ | lëŋ /lɛŋ/ | piöu /piɔu/ | biye /bije/ |
| Yêu | mar /mar/ | amara /amara/ | mar /mar/ | hera /hera/ | nhok /nok/ | nhiär /n̪iar/ | xanunteya /xanunteja/ |
| Cây | yat /jat/ | yat /jat/ | yat /jat/ | yath /jaθ/ | jïath /dʒiat̪/ | tim /tim/ | wuri /wuɾi/ |
| Nhà | ot /ot/ | ot /ot/ | ot /ot/ | ot /ot/ | dööl /dɔːl/ | ɣöt /ɣɔt/ | banxi /banxi/ |
| Chó | gwok /ɡʷok/ | gwok /ɡwok/ | guok /ɡuok/ | guok /ɡuok/ | jiek /dʒiek/ | jɔ̈ŋ /dʒɔŋ/ | barɛ /baɾɛ/ |
| Mèo | ngabu /ŋabu/ | mbweko /mbweko/ | nyamur /ɲamur/ | paka /paka/ | gec /ɡetʃ/ | gec /ɡetʃ/ | nyɛɛsu /ɲɛːsu/ |
| Ăn | cam /tʃam/ | camo /tʃamo/ | cam /tʃam/ | chiemo /tʃiemo/ | cam /tʃam/ | cam /tʃam/ | don /don/ |
| Uống | mat /mat/ | matho /matʰo/ | maath /maːt̪/ | madho /maðo/ | math /mat̪/ | dek /dek/ | min /min/ |
| Một | acel /atʃel/ | acel /atʃel/ | acel /atʃel/ | achiel /atʃiel/ | kɛl /kɛl/ | tök /tɔk/ | keren /keɾen/ |
| Hai | aryo /arjo/ | aryo /arjo/ | aryew /arjɛw/ | ariyo /arijo/ | rew /rɛw/ | rou /rou/ | firin /firin/ |
| Xin chào | itye nining /itje niniŋ/ | itye nining /itje niniŋ/ | mali /mali/ | misawa /misawa/ | malɛ /malɛ/ | ke yïn /ke jin/ | inu uxara /inu uxaɾa/ |
| Cảm ơn | apwoyo /apwojo/ | apwoyo /apwojo/ | apwoyo /apwojo/ | erokamano /erokamano/ | lɛrnyä /lɛɾɲa/ | alanyiek /alaɲiek/ | inu wali /inu wali/ |
| Tốt | ber /ber/ | ber /ber/ | ber /ber/ | maber /maber/ | gɔaa /ɡɔaː/ | piath /piat̪/ | fanyi /faɲi/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.