Schwäbisch
Швабська
Indo-European
Swabian (autonymously Schwäbisch) is an Upper German Alemannic variety, spoken by around 800,000 people in southwestern Germany — primarily in Baden-Württemberg around Stuttgart, the Black Forest, and the Swabian Jura, with smaller populations in Bavarian Swabia around Augsburg. Swabian is famously the dialect of the Stuttgart region — home to Mercedes-Benz, Porsche, Bosch, and the historic Daimler/Benz origin of the German automotive industry. Linguistically, Swabian is part of the Alemannic family alongside Swiss German (gsw) and Alsatian, with distinctive features including the Swabian /a/ → /ɔ/ shift, the diminutive suffix -le replacing Standard German -lein, and characteristic phrases like "Grüß Gott" and "Danggschee". Despite vibrant numbers, UNESCO classifies Swabian as vulnerable due to relentless Standard German pressure in education, media, and urban areas.
Де нею розмовляють
20 основних слів мовою Швабська
Вода
Wasser
/vasə/
Вогонь
Feuer
/foiɐ/
Сонце
Sonne
/sonə/
Місяць
Mond
/moːnd/
Мати
Mädder
/mɛdɐ/
Батько
Vadder
/fadɐ/
Їсти
essa
/ɛsə/
Пити
drengga
/dɾɛŋɡə/
Любов
Liab
/liə̯b/
Серце
Herz
/hɛɐts/
Дерево
Baum
/baum/
Дім
Hous
/haus/
Собака
Hond
/hond/
Кішка
Katz
/kats/
Рука
Hand
/hand/
Око
Aug
/aʊɡ/
Привіт
Grüß Gott
/ɡryːs ɡɔt/
Дякую
Danggschee
/daŋkʃeː/
Один
oine
/ɔinə/
Добрий
guad
/ɡuə̯d/
Джерела
Порівняння слів
Порівняння зі спорідненими мовами Indo-European
| Значення | Швабська | Східнофранконська | Баварська | Швейцарська німецька | Кельнський | Вальзерська | Німецька |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | Wasser /vasə/ | Wasser /vasːə/ | Wåssa /vɔsɐ/ | Wasser /vasːər/ | Wasser /vasɐ/ | Wasser /vasːər/ | Wasser /vasɐ/ |
| Вогонь | Feuer /foiɐ/ | Feier /faɪɐ/ | Feia /fɔɪɐ/ | Füür /fyːr/ | Füer /fyːɐ/ | Für /fyːr/ | Feuer /fɔɪ̯ɐ/ |
| Сонце | Sonne /sonə/ | Sunn /sʊn/ | Sun /sʊn/ | Sunne /sʊnə/ | Sonn /zɔn/ | Sunna /sʊnːa/ | Sonne /zɔnə/ |
| Місяць | Mond /moːnd/ | Maa /maː/ | Moo /moː/ | Mond /moːnd/ | Mond /moːnt/ | Maa /maː/ | Mond /moːnt/ |
| Мати | Mädder /mɛdɐ/ | Mudder /mʊdɐ/ | Muada /muɐdɐ/ | Mueter /muə̯tər/ | Moder /moːdɐ/ | Müeter /myə̯tər/ | Mutter /mʊtɐ/ |
| Батько | Vadder /fadɐ/ | Vadder /fadɐ/ | Voda /foɐdɐ/ | Vatter /fatər/ | Vatter /fatɐ/ | Atti /atːi/ | Vater /faːtɐ/ |
| Їсти | essa /ɛsə/ | esse /ɛsə/ | essn /ɛsn̩/ | ässe /æsə/ | esse /ɛsə/ | ässe /æsə/ | essen /ɛsn̩/ |
| Пити | drengga /dɾɛŋɡə/ | trinke /trɪŋkə/ | dringa /dɾɪŋɡɐ/ | trinke /trɪŋkə/ | drinke /dʁɪŋkə/ | trinke /trɪŋkə/ | trinken /tʁɪŋkn̩/ |
| Любов | Liab /liə̯b/ | Liebe /liːbə/ | Liab /liɐb/ | Liebi /liə̯bi/ | Leev /leːf/ | Liebi /liə̯bi/ | Liebe /liːbə/ |
| Серце | Herz /hɛɐts/ | Herz /hɛrts/ | Heaz /hɛɐts/ | Härz /hærts/ | Hätz /hɛts/ | Hërz /hɛrts/ | Herz /hɛʁt͡s/ |
| Дерево | Baum /baum/ | Bauma /baʊmaː/ | Bam /bãm/ | Baum /baʊ̯m/ | Boum /baʊm/ | Boum /boʊm/ | Baum /baʊ̯m/ |
| Дім | Hous /haus/ | Haus /haʊs/ | Haus /haʊs/ | Huus /huːs/ | Huus /huːs/ | Hus /huːs/ | Haus /haʊ̯s/ |
| Собака | Hond /hond/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnd/ | Hund /hʊnd/ | Hongk /hoŋk/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ |
| Кішка | Katz /kats/ | Katz /kats/ | Katz /kʰats/ | Chatz /xats/ | Katz /kats/ | Chatz /xats/ | Katze /kat͡sə/ |
| Рука | Hand /hand/ | Hand /hand/ | Hand /hɔnd/ | Hand /hand/ | Hand /hant/ | Hand /hant/ | Hand /hant/ |
| Око | Aug /aʊɡ/ | Aach /aːx/ | Aug /aʊɡ/ | Aug /aʊ̯ɡ/ | Auch /aʊx/ | Oug /oʊɡ/ | Auge /aʊ̯ɡə/ |
| Привіт | Grüß Gott /ɡryːs ɡɔt/ | Grüß Gott /ɡrʏs ɡɔt/ | Servus /sɛɐvʊs/ | Grüezi /ɡryə̯tsi/ | Tach /tax/ | Grüössi /ɡryə̯sːi/ | Hallo /haloː/ |
| Дякую | Danggschee /daŋkʃeː/ | Vergelt's Gott /fɛɐɡɛlts ɡɔt/ | Vagelts Gott /fɐɡɛlts ɡɔt/ | Merci /mɛrsi/ | Dankeschön /daŋkəʃøːn/ | Vergelts Gott /fɛrɡɛlts ɡɔt/ | Danke /daŋkə/ |
| Один | oine /ɔinə/ | ans /ans/ | oans /oɐns/ | eis /æɪ̯s/ | ein /aɪn/ | eins /æɪ̯ns/ | eins /aɪ̯ns/ |
| Добрий | guad /ɡuə̯d/ | guad /ɡuə̯d/ | guad /ɡuɐd/ | guet /ɡuə̯t/ | joot /joːt/ | guet /ɡuə̯t/ | gut /ɡuːt/ |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.