Tu'un Sávi
Метлатонокська міштекська
отоманзька
Метлатоноцька міштекська (самоназва Tu'un Sávi, «мовлення народу дощу») — міштекський різновид регіону Ла-Монтанья на сході штату Герреро, Мексика, з близько 25 000 носіїв. Він належить до міштекського мовного комплексу отомангської родини та має спільне походження з десятками взаємно незрозумілих міштекських різновидів, поширених в Оахаці, Герреро та Пуеблі. Як і всі міштекські мови, він тональний (3 розрізнювальні тони) й має характерний для міштекської парно-строфний віршовий стиль, що вживається в ритуальному ораторстві. Носії метлатоноцької зазнають сильного міграційного тиску — багато з них є сезонними сільськогосподарськими робітниками на півночі Мексики та в Каліфорнії, США, де вони утворюють важливу діаспорну корінну громаду, організовану в межах Frente Indígena de Organizaciones Binacionales (FIOB).
Де нею розмовляють
31 основних слів мовою Метлатонокська міштекська
Вода
ndute
/ndute/
Вогонь
ñu'un
/ɲuʔun/
Сонце
nikandii
/nikandiː/
Місяць
yoo
/joː/
Зірка
kimi
/kimi/
Мати
na'án
/naʔán/
Батько
tatá
/tatá/
Я
yuʼu
/juʔu/
Ти
yoʼo
/joʔo/
Ім'я
sivi
/siβi/
Око
nduchi
/ndutʃi/
Рука
nda'a
/ndaʔa/
Серце
ini
/ini/
Любов
kunduu ini
/kundúː iniʔ/
Дерево
itun
/itun/
Дім
ve'e
/βeʔe/
Собака
tina
/tina/
Кішка
vilu
/βilu/
Їсти
kasi
/kasi/
Пити
kohó
/koʔó/
Один
i'in
/iʔin/
Два
uu
/uː/
Привіт
sa'a
/saʔa/
Дякую
tatu'un
/tatuʔun/
Добрий
va'a
/βaʔa/
Джерела
Порівняння слів
Порівняння зі спорідненими мовами Otomanguean
| Значення | Метлатонокська міштекська | Міштекська | Мікстепек-міштекська | Пінтупі-Лурича | Успантекська | Пітьянтьятьяра | Кора |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | ndute /ndute/ | ndute /ndute/ | ndute /ndute/ | kapi /kapi/ | jaʼ /haʔ/ | kapi /kapi/ | hapɨn /hapɨn/ |
| Вогонь | ñu'un /ɲuʔun/ | ñu'u /ɲuʔu/ | ñu'u /ɲuʔu/ | waru /waɻu/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | waru /waɻu/ | ta'ai /taʔai/ |
| Сонце | nikandii /nikandiː/ | nikandii /nikandiː/ | nikan /nikan/ | tjintu /cintu/ | qʼiij /qʼiːh/ | tjintu /cintu/ | tahaapuá /tahaːpwa/ |
| Місяць | yoo /joː/ | yoo /joː/ | yoo /joː/ | pira /piɻa/ | ikʼ /ikʼ/ | pira /piɻa/ | mɨhka /mɨhka/ |
| Зірка | kimi /kimi/ | kimi /kimi/ | kimi /kimi/ | kililpi /kiˈlilpi/ | ch'umil /tʃʼumil/ | kililpil /kiˈlilpil/ | sɨɨrabe /sɨːˈrabe/ |
| Мати | na'án /naʔán/ | na'án /naʔán/ | na'án /naʔán/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | nan /nan/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | naana /naːna/ |
| Батько | tatá /tatá/ | tatá /tatá/ | tatá /tatá/ | mama /mama/ | tat /tat/ | mama /mama/ | hahuá /hahwa/ |
| Я | yuʼu /juʔu/ | ruʼu /ɾuʔu/ | ruʼu /ɾuʔu/ | ngayulu /ŋajulu/ | in /in/ | ngayulu /ŋajulu/ | neʼu /ˈneʔu/ |
| Ти | yoʼo /joʔo/ | yoʼo /joʔo/ | yóʼó /joʔo/ | nyuntu /ɲuntu/ | at /at/ | nyuntu /ɲuntu/ | aʼu /ˈaʔu/ |
| Ім'я | sivi /siβi/ | sɨvɨ /sɨβɨ/ | sivi /siβi/ | yini /jini/ | b'ii /ɓiː/ | ini /ini/ | yeuwa /ˈjeuwa/ |
| Око | nduchi /ndutʃi/ | nduchi /ndutʃi/ | nduchi /ndutʃi/ | kuru /kuɻu/ | wach /watʃ/ | kuru /kuɻu/ | húi /hwi/ |
| Рука | nda'a /ndaʔa/ | ndo'ó /ndoʔó/ | ndo'ó /ndoʔó/ | mara /maɻa/ | qʼab /qʼab/ | mara /maɻa/ | mam /mam/ |
| Серце | ini /ini/ | ini /ini/ | ini /ini/ | kurunpa /kuɻunpa/ | kʼuʼx /kʼuʔʃ/ | kurunpa /kuɻunpa/ | hɨurí /hɨuri/ |
| Любов | kunduu ini /kundúː iniʔ/ | kúu ini /kúu ini/ | kúu ini /kúu ini/ | mukulya /mukuʎa/ | lóqʼ /lóqʼ/ | mukulya /mukuʎa/ | ka'na /kaʔna/ |
| Дерево | itun /itun/ | yutu /jutu/ | yutu /jutu/ | punu /punu/ | cheʼ /tʃeʔ/ | punu /punu/ | kɨré /kɨre/ |
| Дім | ve'e /βeʔe/ | ve'e /βeʔe/ | veʔe /veʔe/ | ngura /ŋuɻa/ | jaa /haː/ | ngura /ŋuɻa/ | kíh /kih/ |
| Собака | tina /tina/ | tina /tina/ | ina /ina/ | papa /papa/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | papa /papa/ | tsɨ'ɨ /tsɨʔɨ/ |
| Кішка | vilu /βilu/ | vilú /βilú/ | vilú /vilú/ | pusi /pusi/ | mis /mis/ | pusi /pusi/ | mistú /mistu/ |
| Їсти | kasi /kasi/ | kasi /kasi/ | kashi /kaʃi/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | waʼ /waʔ/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | kuá /kwa/ |
| Пити | kohó /koʔó/ | kohó /koʔó/ | kohó /koʔó/ | tjikini /cikini/ | ukʼ /ukʼ/ | tjikini /cikini/ | hi'i /hiʔi/ |
| Один | i'in /iʔin/ | in /ĩ/ | in /iʔn/ | kutju /kucu/ | jun /hun/ | kutju /kucu/ | cei /tsei/ |
| Два | uu /uː/ | uvi /uʔβi/ | uvi /uβi/ | kutjarra /kucaɾa/ | quiib' /kiːɓ/ | kutjara /kucaɻa/ | huapoa /waˈpoa/ |
| Привіт | sa'a /saʔa/ | nasáa /nasáː/ | nasáa /nasáː/ | palya /paʎa/ | saʼbʼal /saʔbal/ | palya /paʎa/ | ke'kuanenki /keʔkwanenki/ |
| Дякую | tatu'un /tatuʔun/ | tachu'un /tatʃuʔun/ | tachu'un /tatʃuʔun/ | palya /paʎa/ | maltyox /maltjoʃ/ | palya /paʎa/ | atsipiraá /atsipiraː/ |
| Добрий | va'a /βaʔa/ | vate /βate/ | vaha /vaʔa/ | palya /paʎa/ | utz /uts/ | palya /paʎa/ | huá'i /hwaʔi/ |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.