Adnyamathanha-na yarta
Аднямаятанха
пама-ньюнгський
Адняматанха (Adnyamathanha-na yarta, «мова країни адняматанха», або «народ пагорбів») — аборигенна мова сім'ї пама-ньюнга, що перебуває під критичною загрозою зникнення, із хребтів Фліндерс у Південній Австралії. Народ адняматанха глибоко пов'язаний із вражаючою геологією Фліндерс, яка фігурує в їхніх оповідях Yura Muda (Час сновидінь). Вілпена-Паунд (Ікара) та навколишні пасовища є центральними культурними об'єктами. Адняматанха поділяє риси сім'ї тура-юра з краще задокументованою каурна (рівнини Аделаїди, також майже вимерла) та вірангу. Довідкова граматика Шебека 1973 року зробила адняматанха доступною для академічної лінгвістики, а Adnyamathanha Traditional Lands Association підтримує триваюче відродження через шкільні програми та записи Yura Muda.
Де нею розмовляють
31 основних слів мовою Аднямаятанха
Вода
awi
/awi/
Вогонь
warlu
/waɻlu/
Сонце
yidnu
/jidnu/
Місяць
vuyu
/vuju/
Зірка
vurdli
/ˈvuɖli/
Мати
nyangka
/ɲaŋka/
Батько
arndu
/aɳɖu/
Я
ngai
/ŋai/
Ти
nhina
/n̪ina/
Ім'я
mityi
/mici/
Око
mina
/mina/
Рука
mara
/maɻa/
Серце
kurda
/kuɖa/
Любов
mukunha
/mukun̪a/
Дерево
urtu
/uʈu/
Дім
vakali
/vakali/
Собака
vurlpu
/vuɻlpu/
Кішка
vunmara
/vunmaɻa/
Їсти
ngalkanha
/ŋalkan̪a/
Пити
ulpanha
/ulpan̪a/
Один
mukuna
/mukuna/
Два
arlpili
/aɭpili/
Привіт
—
/—/
Дякую
mukunha
/mukun̪a/
Добрий
ngarrkanha
/ŋaɻkan̪a/
Джерела
Порівняння слів
Порівняння зі спорідненими мовами Pama-Nyungan
| Значення | Аднямаятанха | Нанда | Пінтупі-Лурича | Пітьянтьятьяра | Уанман | Марту-ванка | Олкол |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | awi /awi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kupa /kupa/ |
| Вогонь | warlu /waɻlu/ | warla /waɻla/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | waru /waɾu/ | paral /paɻal/ |
| Сонце | yidnu /jidnu/ | wurʼa /wuɾʔa/ | tjintu /cintu/ | tjintu /cintu/ | tjirntu /cinʈu/ | tjirntu /cɪɳʈu/ | naŋkari /naŋkaɻi/ |
| Місяць | vuyu /vuju/ | kanyala /kaɲala/ | pira /piɻa/ | pira /piɻa/ | kintirriny /kinʈiriɲ/ | kayalany /kajalaɲ/ | kakal /kakal/ |
| Зірка | vurdli /ˈvuɖli/ | indiya /indija/ | kililpi /kiˈlilpi/ | kililpil /kiˈlilpil/ | biyi /biji/ | piriny /piriɲ/ | el idnban /el ˈidnban/ |
| Мати | nyangka /ɲaŋka/ | ngamaji /ŋamadʒi/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngama /ŋama/ | yakaji /jakaɟi/ | ngangi /ŋaŋi/ |
| Батько | arndu /aɳɖu/ | kuthurra /kutʰuɻa/ | mama /mama/ | mama /mama/ | kirrki /kiɻki/ | mama /mama/ | kaba /kaba/ |
| Я | ngai /ŋai/ | ngayi /ŋaji/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngayu /ŋaju/ | ngayu /ŋaju/ | ay /aj/ |
| Ти | nhina /n̪ina/ | nyini /ɲini/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | inag /inaɡ/ |
| Ім'я | mityi /mici/ | yini /jini/ | yini /jini/ | ini /ini/ | yini /jini/ | yini /jini/ | ukal /ukal/ |
| Око | mina /mina/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɾu/ | mil /mil/ |
| Рука | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɾa/ | mara /maɻa/ |
| Серце | kurda /kuɖa/ | pulpara /pulpaɻa/ | kurunpa /kuɻunpa/ | kurunpa /kuɻunpa/ | kurda /kuɖa/ | kurtu /kʊɻʈu/ | piku /piku/ |
| Любов | mukunha /mukun̪a/ | kanyji /kaɲdʒi/ | mukulya /mukuʎa/ | mukulya /mukuʎa/ | kanyji /kaɲɟi/ | mukulyu /mukuʎu/ | kanyji /kaɲɟi/ |
| Дерево | urtu /uʈu/ | parntany /paɳʈaɲ/ | punu /punu/ | punu /punu/ | watiya /watija/ | watarrka /wataɻka/ | warray /waɾaj/ |
| Дім | vakali /vakali/ | nhurra /ɳuɻa/ | ngura /ŋuɻa/ | ngura /ŋuɻa/ | ngurra /ŋuɻa/ | ngurra /ŋura/ | mariŋ /maɻiŋ/ |
| Собака | vurlpu /vuɻlpu/ | kuwiyarl /kuwijaɻl/ | papa /papa/ | papa /papa/ | walyamarra /waʎamaɻa/ | papa /papa/ | kunpa /kunpa/ |
| Кішка | vunmara /vunmaɻa/ | paka /paka/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | ngarda /ŋaɖa/ | — /—/ | paka /paka/ |
| Їсти | ngalkanha /ŋalkan̪a/ | ngarna /ŋaɻna/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngarra /ŋaɻa/ | ngalku- /ŋalku/ | ngarinya /ŋaɻiɲa/ |
| Пити | ulpanha /ulpan̪a/ | nyuna /ɲuna/ | tjikini /cikini/ | tjikini /cikini/ | nyaa /ɲaː/ | tjiki- /cɪki/ | kupa nyaa /kupa ɲaː/ |
| Один | mukuna /mukuna/ | kuyu /kuju/ | kutju /kucu/ | kutju /kucu/ | kuyu /kuju/ | kutjarra-wangu /kucara waŋu/ | kuyu /kuju/ |
| Два | arlpili /aɭpili/ | wuthada /wut̪aɖa/ | kutjarra /kucaɾa/ | kutjara /kucaɻa/ | kujarra /kuɟara/ | kujarra /kucara/ | uchir /utʃir/ |
| Привіт | — /—/ | — /—/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | — /—/ | — /—/ |
| Дякую | mukunha /mukun̪a/ | — /—/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | walytjarra /waʎcaɻa/ | — /—/ | — /—/ |
| Добрий | ngarrkanha /ŋaɻkan̪a/ | walykumarra /waʎkumaɻa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.