Lwoo
Ачолі
нілосахарський (східносуданський, нілотські, західнонілотський, південна луо)
Ачолі (аколі) — південнолуо мова західнонілотської гілки ніло-сахарської сім'ї. Нею розмовляє близько 1,5 мільйона осіб, переважно народ ачолі в регіоні Ачоліленд на півночі Уганди та в прилеглих районах Південного Судану. Вона використовує латинську абетку, близько споріднена з мовами ланго, алур і дголуо і є тональною мовою.
Де нею розмовляють
31 основних слів мовою Ачолі
Вода
pii
/piː/
Вогонь
mac
/matʃ/
Сонце
ceng
/tʃeŋ/
Місяць
dwe
/dwe/
Зірка
lakalatwe
/lakalatwe/
Мати
mego
/meɡo/
Батько
baba
/baba/
Я
an
/an/
Ти
in
/in/
Ім'я
nying
/ɲiŋ/
Око
wang
/waŋ/
Рука
cing
/tʃiŋ/
Серце
cwiny
/tʃwiɲ/
Любов
mar
/mar/
Дерево
yat
/jat/
Дім
ot
/ot/
Собака
gwok
/ɡʷok/
Кішка
ngabu
/ŋabu/
Їсти
cam
/tʃam/
Пити
mat
/mat/
Один
acel
/atʃel/
Два
aryo
/arjo/
Привіт
itye nining
/itje niniŋ/
Дякую
apwoyo
/apwojo/
Добрий
ber
/ber/
Порівняння слів
Порівняння зі спорідненими мовами Nilo-Saharan (Eastern Sudanic, Nilotic, Western Nilotic, Southern Luo)
| Значення | Ачолі | Ланго | Ануак | Луо | Нуер | Дінка | Сусу |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | pii /piː/ | pii /piː/ | pii /piː/ | pi /pi/ | pi /pi/ | piu /piu/ | yi /ji/ |
| Вогонь | mac /matʃ/ | mac /matʃ/ | mac /matʃ/ | mach /matʃ/ | mäc /mɛtʃ/ | mac /matʃ/ | te /te/ |
| Сонце | ceng /tʃeŋ/ | ceŋ /tʃeŋ/ | ceeŋ /tʃeːŋ/ | chieng' /tʃieŋ/ | caŋ /tʃaŋ/ | akɔ̈l /akɔl/ | soge /soɡe/ |
| Місяць | dwe /dwe/ | dwe /dwe/ | dwee /dweː/ | dwe /dwe/ | pay /paj/ | pɛɛi /pɛːi/ | kike /kike/ |
| Зірка | lakalatwe /lakalatwe/ | lakalatwe /lakalatwe/ | lɛɛr /lɛːr/ | sulwe /sulwe/ | räl /ral/ | kuel /kwɛl/ | tunbi /tunbi/ |
| Мати | mego /meɡo/ | mego /meɡo/ | min /min/ | mama /mama/ | maar /maːr/ | man /man/ | nga /ŋɡa/ |
| Батько | baba /baba/ | papo /papo/ | waad /waːd/ | baba /baba/ | gwaar /ɡwaːr/ | wun /wun/ | baba /baba/ |
| Я | an /an/ | an /an/ | än /an/ | an /an/ | ɣän /ɣan/ | ɣɛn /ɣɛn/ | n /n/ |
| Ти | in /in/ | yin /jin/ | in /in/ | in /in/ | jin /jin/ | yïn /jɪn/ | i /i/ |
| Ім'я | nying /ɲiŋ/ | nying /ɲiŋ/ | nyiŋ /ɲiŋ/ | nying /ɲiŋ/ | ciot /tɕɔːt/ | rin /rin/ | xili /xili/ |
| Око | wang /waŋ/ | waŋ /waŋ/ | waang /waːŋ/ | wang' /waŋ/ | waŋ /waŋ/ | nyin /ɲin/ | ya /ja/ |
| Рука | cing /tʃiŋ/ | cing /tʃiŋ/ | cing /tʃiŋ/ | lwedo /lwedo/ | tet /tet/ | cin /tʃin/ | belexɛ /belexɛ/ |
| Серце | cwiny /tʃwiɲ/ | cwiny /tʃwiɲ/ | cuny /tʃuɲ/ | chuny /tʃuɲ/ | lëŋ /lɛŋ/ | piöu /piɔu/ | biye /bije/ |
| Любов | mar /mar/ | amara /amara/ | mar /mar/ | hera /hera/ | nhok /nok/ | nhiär /n̪iar/ | xanunteya /xanunteja/ |
| Дерево | yat /jat/ | yat /jat/ | yat /jat/ | yath /jaθ/ | jïath /dʒiat̪/ | tim /tim/ | wuri /wuɾi/ |
| Дім | ot /ot/ | ot /ot/ | ot /ot/ | ot /ot/ | dööl /dɔːl/ | ɣöt /ɣɔt/ | banxi /banxi/ |
| Собака | gwok /ɡʷok/ | gwok /ɡwok/ | guok /ɡuok/ | guok /ɡuok/ | jiek /dʒiek/ | jɔ̈ŋ /dʒɔŋ/ | barɛ /baɾɛ/ |
| Кішка | ngabu /ŋabu/ | mbweko /mbweko/ | nyamur /ɲamur/ | paka /paka/ | gec /ɡetʃ/ | gec /ɡetʃ/ | nyɛɛsu /ɲɛːsu/ |
| Їсти | cam /tʃam/ | camo /tʃamo/ | cam /tʃam/ | chiemo /tʃiemo/ | cam /tʃam/ | cam /tʃam/ | don /don/ |
| Пити | mat /mat/ | matho /matʰo/ | maath /maːt̪/ | madho /maðo/ | math /mat̪/ | dek /dek/ | min /min/ |
| Один | acel /atʃel/ | acel /atʃel/ | acel /atʃel/ | achiel /atʃiel/ | kɛl /kɛl/ | tök /tɔk/ | keren /keɾen/ |
| Два | aryo /arjo/ | aryo /arjo/ | aryew /arjɛw/ | ariyo /arijo/ | rew /rɛw/ | rou /rou/ | firin /firin/ |
| Привіт | itye nining /itje niniŋ/ | itye nining /itje niniŋ/ | mali /mali/ | misawa /misawa/ | malɛ /malɛ/ | ke yïn /ke jin/ | inu uxara /inu uxaɾa/ |
| Дякую | apwoyo /apwojo/ | apwoyo /apwojo/ | apwoyo /apwojo/ | erokamano /erokamano/ | lɛrnyä /lɛɾɲa/ | alanyiek /alaɲiek/ | inu wali /inu wali/ |
| Добрий | ber /ber/ | ber /ber/ | ber /ber/ | maber /maber/ | gɔaa /ɡɔaː/ | piath /piat̪/ | fanyi /faɲi/ |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.