Woleaian
ภาษาวอเลอัย
ออสโตรนีเชียน (ไมโครนีเซียน)
ภาษาวอเลเอเป็นภาษาในกลุ่มชูกิกแกนกลางของสาขาโอเชียเนียในตระกูลออสโตรนีเซียน ใช้บนเกาะวอเลเอ เอออริปิก ฟาเราเลป อิฟาลิก เอลาโต และลาโมเตรกในรัฐยาป สหพันธรัฐไมโครนีเซีย รวมทั้งในชุมชนผู้ย้ายถิ่น งานภาคสนามล่าสุดประเมินว่ามีผู้พูด 3,000–6,000 คน และระบุภาษาย่อยใกล้ชิดกันหกแบบตามแต่ละอะทอลล์ การถ่ายทอดยังเข้มแข็งบนเกาะรอบนอก ซึ่งเด็กเรียนภาษาวอเลเอเป็นภาษาแรกและใช้เป็นภาษาหลักในชีวิตประจำวันเกือบทุกด้าน งานวิจัยล่าสุดจึงไม่จัดว่าเป็นภาษาใกล้สูญ ภาษานี้มีระบบสระที่หลากหลาย ลักษณนามสำหรับจำนวนและการครอบครอง และลำดับคำยืดหยุ่นแต่เน้นแบบผู้กระทำ–กริยา–ผู้รับ การเขียนสมัยใหม่ใช้อักขรวิธีอักษรละติน ส่วนอักษรพยางค์พื้นเมืองซึ่งเคยใช้เป็นหลักเพื่อการตกแต่งและพิธีกรรมได้สูญหายไปเกือบหมดในปลายศตวรรษที่ 20
พื้นที่ที่ใช้
31 คำหลักใน ภาษาวอเลอัย
น้ำ
shalú
/ʃaːlu/
ไฟ
yaafi
/jaːfi/
ดวงอาทิตย์
—
/—/
ดวงจันทร์
me-rame
/meraːme/
ดาว
fiiu
/fiːu/
แม่
sila
/sila/
พ่อ
taame
/taːme/
ฉัน
gaang
/ɡaːŋ/
คุณ
geeli
/ɡeːli/
ชื่อ
iit
/iːtʲ/
ตา
maate
/maːte/
มือ
paaú
/paːu/
ใจ
—
/—/
รัก
—
/—/
ต้นไม้
—
/—/
บ้าน
iimʷe
/iːmwe/
หมา
—
/—/
แมว
—
/—/
กิน
mʷoŋoo
/mwoŋoː/
ดื่ม
úlú
/uːlu/
หนึ่ง
yete
/jete/
สอง
riuuw
/ɾiːuw/
สวัสดี
—
/—/
ขอบคุณ
—
/—/
ดี
—
/—/
เปรียบเทียบคำศัพท์
เปรียบเทียบกับภาษาตระกูล Austronesian (Micronesian) ที่เกี่ยวข้อง
| ความหมาย | ภาษาวอเลอัย | ภาษาออสคัน | ภาษาบาบูซา | ภาษาอุมเบรีย | ภาษาแอโฟรเอชีแอติกดั้งเดิม | ภาษาออสโตรเอเชียติกดั้งเดิม | ภาษาดามิน |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| น้ำ | shalú /ʃaːlu/ | — /—/ | zalum /zalum/ | utur /ˈu.tur/ | *maw- /maw-/ | *ɗaːk /ɗaːk/ | — /—/ |
| ไฟ | yaafi /jaːfi/ | — /—/ | apoi /apoi/ | pir /pir/ | — /—/ | *ʔuːs /ʔuːs/ | l!ii /lǃiː/ |
| ดวงอาทิตย์ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | *tŋiːʔ /tŋiːʔ/ | — /—/ |
| ดวงจันทร์ | me-rame /meraːme/ | — /—/ | zilias /siliəs/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| ดาว | fiiu /fiːu/ | — /—/ | botto /botːo/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | l*i /ʎ͡ʘi/ |
| แม่ | sila /sila/ | maatúf /maːtof/ | tina /tina/ | matrer /ˈma.trer/ | *ʔim- /ʔim-/ | *maʔ /maʔ/ | — /—/ |
| พ่อ | taame /taːme/ | patír /patiːr/ | tama /tama/ | patre /ˈpa.tre/ | *ʔab- /ʔab-/ | — /—/ | — /—/ |
| ฉัน | gaang /ɡaːŋ/ | egom /egom/ | ka-ina /kaina/ | — /—/ | *ʔan- /ʔan-/ | *ʔaɲ /ʔaɲ/ | n!aa /ŋ͡ʘaː/ |
| คุณ | geeli /ɡeːli/ | tú /tuː/ | ijo /ijo/ | tu /tuː/ | — /—/ | — /—/ | n!uu /ŋ͡ʘuː/ |
| ชื่อ | iit /iːtʲ/ | númen /nuːmen/ | naan /naːn/ | nome /ˈnome/ | *sim- /sim-/ | — /—/ | m!ii /m͡ʘiː/ |
| ตา | maate /maːte/ | — /—/ | macha /matʃa/ | — /—/ | *ʕayn- /ʕayn-/ | *mat /mat/ | — /—/ |
| มือ | paaú /paːu/ | manim /manim/ | rima /rima/ | manuv-e /ma.ˈnu.we/ | — /—/ | *tiːʔ /tiːʔ/ | — /—/ |
| ใจ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| รัก | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| ต้นไม้ | — /—/ | — /—/ | kayu /kaju/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| บ้าน | iimʷe /iːmwe/ | trííbúm /triːbom/ | ruma /ruma/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| หมา | — /—/ | — /—/ | asu /asu/ | — /—/ | — /—/ | *cɔː /cɔː/ | — /—/ |
| แมว | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| กิน | mʷoŋoo /mwoŋoː/ | — /—/ | maan /maːn/ | — /—/ | — /—/ | *ɟaː /ɟaː/ | — /—/ |
| ดื่ม | úlú /uːlu/ | — /—/ | minum /minum/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| หนึ่ง | yete /jete/ | — /—/ | nata /nata/ | unu /ˈu.nu/ | — /—/ | *muːj /muːj/ | — /—/ |
| สอง | riuuw /ɾiːuw/ | dús /duːs/ | naroa /naroa/ | dur /dur/ | *sin- /sin-/ | *ɓaːr /ɓaːr/ | r!ii /ɽ͡ʘiː/ |
| สวัสดี | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| ขอบคุณ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| ดี | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
ส่วนหนึ่งของ LangMap — โครงการแสดงภาพทางภาษาศาสตร์ นี่คือสรุปแบบสถิตที่ค้นเก็บได้ แผนที่แบบโต้ตอบมีเสียงการออกเสียง ตัวกรอง และมุมมองลูกโลก