Tayal
ภาษาไต๋หย่า
ออสโตรนีเชียน (อตายาลิก)
อาตายัล (Tayal) เป็นภาษาฟอร์โมซาเหนือหลักของพื้นที่ภูเขาทางตอนเหนือของไต้หวัน มีผู้พูดราว 85K คน โดยมีผู้ใช้เป็นภาษาแม่ (L1) ในชีวิตประจำวันราว 10K คน ได้รับการยอมรับว่าเป็นหนึ่งใน 16 ภาษาออสโตรนีเซียนพื้นเมืองของไต้หวัน มีสองภาษาถิ่นหลัก: Squliq (อนุรักษ์นิยมมากกว่า เป็นพื้นฐานของมาตรฐาน) และ C'uli' โดดเด่นด้วยประเพณีการสักหน้า (ptasan) อันเป็นเครื่องหมายของการเข้าสู่วัยผู้ใหญ่ (ถูกห้ามโดยฝ่ายบริหารอาณานิคมญี่ปุ่นในปี 1913) สัณฐานวิทยาของกริยาที่อุดมด้วยการซ้ำคำและระบบการทำเครื่องหมายจุดเน้น (focus-marking) แบบออสโตรนีเซียนของอาตายัลเป็นหลักฐานสำคัญในสมมติฐานฟอร์โมซา-ในฐานะ-ถิ่นกำเนิด
พื้นที่ที่ใช้
31 คำหลักใน ภาษาไต๋หย่า
น้ำ
qsya'
/qsijaʔ/
ไฟ
puniq
/puniq/
ดวงอาทิตย์
wagi'
/waɡiʔ/
ดวงจันทร์
byacing
/bjatʃiŋ/
ดาว
pintuxan
/pintuxan/
แม่
yaya'
/jajaʔ/
พ่อ
yaba'
/jabaʔ/
ฉัน
kuzing
/kuziŋ/
คุณ
isu'
/ʔisuʔ/
ชื่อ
lalu'
/laluʔ/
ตา
roziq
/roziq/
มือ
qba'
/qbaʔ/
ใจ
nyux
/njux/
รัก
kmalu inlungan
/kmalu inluŋan/
ต้นไม้
qhuniq
/qhuniq/
บ้าน
ngasal
/ŋasal/
หมา
huzil
/huzil/
แมว
ngiyaw
/ŋijaw/
กิน
maniq
/maniq/
ดื่ม
mqwalax
/mqwalax/
หนึ่ง
qutux
/qutux/
สอง
sazing
/saziŋ/
สวัสดี
lokah
/lokah/
ขอบคุณ
mhuway
/mhuwaj/
ดี
blaq
/blaq/
แหล่งข้อมูล
เปรียบเทียบคำศัพท์
เปรียบเทียบกับภาษาตระกูล Austronesian (Atayalic) ที่เกี่ยวข้อง
| ความหมาย | ภาษาไต๋หย่า | ภาษาไท่ลู่เก๋อ | ภาษาบู๋นง | ภาษากัคชิเกล | ภาษาอีบัน | ภาษามลายูมาลูกูเหนือ | ภาษามลายูปาตานี |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| น้ำ | qsya' /qsijaʔ/ | qsiya /qsija/ | danum /danum/ | yaʼ /jaʔ/ | ai /ai/ | aer /aer/ | ayé /ajeʔ/ |
| ไฟ | puniq /puniq/ | puniq /puniq/ | sapuz /sapuz/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ |
| ดวงอาทิตย์ | wagi' /waɡiʔ/ | hidaw /hidaw/ | vali /vali/ | qʼij /qʼix/ | mata-ari /mataari/ | matahari /matahari/ | matari /mataʁe/ |
| ดวงจันทร์ | byacing /bjatʃiŋ/ | idas /idas/ | buan /buan/ | ikʼ /ikʼ/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulé /buleʔ/ |
| ดาว | pintuxan /pintuxan/ | pngrah /pŋərah/ | bintuhan /bintuhan/ | chʼumil /tʃʼumil/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintae /bintɛ/ |
| แม่ | yaya' /jajaʔ/ | bubu /bubu/ | tina /tina/ | teʼ /teʔ/ | indai /indai/ | mama /mama/ | emak /əmaʔ/ |
| พ่อ | yaba' /jabaʔ/ | tama /tama/ | tama /tama/ | tataʼ /tataʔ/ | apai /apai/ | papa /papa/ | aboh /aboh/ |
| ฉัน | kuzing /kuziŋ/ | yaku /jaku/ | saikin /saikin/ | rïn /rɨn/ | aku /aku/ | kita /kita/ | kawe /kawɛ/ |
| คุณ | isu' /ʔisuʔ/ | isu /ʔisu/ | suu /suʔu/ | rat /rat/ | nuan /nuan/ | ngana /ŋana/ | mu /mu/ |
| ชื่อ | lalu' /laluʔ/ | hangan /haŋan/ | ngaan /ŋaan/ | bʼiʼ /ɓiʔ/ | nama /nama/ | nama /nama/ | namo /namɔ/ |
| ตา | roziq /roziq/ | dowriq /dowriq/ | mata /mata/ | bʼaqʼ wach /ɓaqʼ watʃ/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mato /mato/ |
| มือ | qba' /qbaʔ/ | baga /baɡa/ | ima /ima/ | qʼaʼ /qʼaʔ/ | jari /dʒari/ | tangang /taŋaŋ/ | tagae /taŋajɛ/ |
| ใจ | nyux /njux/ | lnglungan /lŋluŋan/ | is-ang /isaŋ/ | k'u'x /kʼuʔʃ/ | ati /ati/ | hati /hati/ | ati /ati/ |
| รัก | kmalu inlungan /kmalu inluŋan/ | gmalu /ɡmalu/ | madaidaz /madaidaz/ | ajowabʼäl /axowaɓəl/ | rinduai /rinduai/ | cinta /tʃinta/ | cinto /tʃinto/ |
| ต้นไม้ | qhuniq /qhuniq/ | qhuni /qhuni/ | kahu /kahu/ | cheʼ /tʃeʔ/ | kayu /kaju/ | pohong /pohoŋ/ | pokok /pokoʔ/ |
| บ้าน | ngasal /ŋasal/ | sapah /sapah/ | lumaq /lumaq/ | jay /xaj/ | rumah /rumah/ | ruma /ruma/ | rumoh /rumoh/ |
| หมา | huzil /huzil/ | huling /huliŋ/ | asu /asu/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | ukui /ukui/ | anjing /andʒiŋ/ | anjeng /andʒeŋ/ |
| แมว | ngiyaw /ŋijaw/ | ngiyaw /ŋijaw/ | ngingiyaw /ŋiŋijaw/ | mes /mes/ | mayau /majau/ | ikung /ikuŋ/ | kuche /kutʃeʔ/ |
| กิน | maniq /maniq/ | meekan /meekan/ | maun /maun/ | waʼin /waʔin/ | makai /makai/ | makang /makaŋ/ | makae /makajɛ/ |
| ดื่ม | mqwalax /mqwalax/ | mimah /mimah/ | muqun /muqun/ | kumun /kumun/ | ngirup /ŋirup/ | minong /minoŋ/ | minon /minon/ |
| หนึ่ง | qutux /qutux/ | kingal /kiŋal/ | tasa /tasa/ | jun /xun/ | satu /satu/ | satu /satu/ | satu /satu/ |
| สอง | sazing /saziŋ/ | dha /daha/ | dusa /dusa/ | kaʼiʼ /kaʔiʔ/ | dua /dua/ | dua /dua/ | duo /duɔ/ |
| สวัสดี | lokah /lokah/ | malu /malu/ | uninang /uninaŋ/ | utz iwäch /uts iwætʃ/ | salam /salam/ | cerang /tʃeraŋ/ | nyaman ka /ɲaman ka/ |
| ขอบคุณ | mhuway /mhuwaj/ | mhuway /mhuwaj/ | uninang /uninaŋ/ | matyox /matjoʃ/ | terima kasih /terima kasih/ | tarima kase /tarima kase/ | terimo kasih /tərimo kaseh/ |
| ดี | blaq /blaq/ | malu /malu/ | masial /masial/ | utz /uts/ | manah /manah/ | bae /bae/ | baghuh /baɣuh/ |
ส่วนหนึ่งของ LangMap — โครงการแสดงภาพทางภาษาศาสตร์ นี่คือสรุปแบบสถิตที่ค้นเก็บได้ แผนที่แบบโต้ตอบมีเสียงการออกเสียง ตัวกรอง และมุมมองลูกโลก