Nasa Yuwe
ภาษาปาเอซ
ภาษาโดดเดี่ยว (บางครั้งจัดอยู่ในกลุ่มปาเอซ)
ภาษาปาเอซ (Nasa Yuwe แปลว่า "ภาษาของผู้คน") เป็นภาษาของชาวนาซา (Nasa) ทางตะวันตกเฉียงใต้ของโคลอมเบีย โดยทั่วไปจัดเป็นภาษาโดดเดี่ยว (ข้อเสนอให้จัดอยู่ในตระกูลปาเอซัน (Paezan) ร่วมกับภาษาโดดเดี่ยวข้างเคียงยังเป็นที่ถกเถียง) เป็นภาษาที่มีวรรณยุกต์ มีพยัญชนะแบบขับลม (ejective) และระบบคำกริยาเชิงการณ์ลักษณะ (aspect) ที่ซับซ้อน ชุมชนนาซาดำเนินขบวนการด้านการศึกษาและการเมืองที่นำโดยชนพื้นเมืองที่ใหญ่ที่สุดของโคลอมเบีย (CRIC ก่อตั้งปี 1971) และมีการสอน Nasa Yuwe ในโรงเรียนชุมชนกว่า 100 แห่ง ได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติจากการที่ชาวนาซาต่อต้านการขับไล่อย่างสันติและต่อเนื่องในช่วงความขัดแย้งทางอาวุธของโคลอมเบีย
พื้นที่ที่ใช้
31 คำหลักใน ภาษาปาเอซ
น้ำ
ɨkh
/ɨkʰ/
ไฟ
ipx
/ipʰ/
ดวงอาทิตย์
sek
/seɡ/
ดวงจันทร์
a'
/aʔ/
ดาว
iic
/iːʔ/
แม่
mama
/mama/
พ่อ
tata
/tata/
ฉัน
adx
/aⁿdʒ/
คุณ
idx
/iⁿdʒ/
ชื่อ
eç
/eʔ/
ตา
yafx
/jafʰ/
มือ
ku'çx
/kuʔçʰ/
ใจ
weçx
/weçʰ/
รัก
wala
/wala/
ต้นไม้
kli
/kli/
บ้าน
yat
/jat/
หมา
ul
/ul/
แมว
nasame'
/nasameʔ/
กิน
ku'
/kuʔ/
ดื่ม
ɨçx
/ɨçʰ/
หนึ่ง
teʼ
/teʔ/
สอง
eena
/eːna/
สวัสดี
mañi
/maɲi/
ขอบคุณ
pay
/paj/
ดี
eçxa
/eçʰa/
แหล่งข้อมูล
เปรียบเทียบคำศัพท์
เปรียบเทียบกับภาษาตระกูล Language isolate (sometimes grouped as Paezan) ที่เกี่ยวข้อง
| ความหมาย | ภาษาปาเอซ | ภาษามิซัค | ภาษากิมบุนดู | ภาษาคิริบาส | ภาษาลุนดา | ภาษาโทเคเลา | ภาษาอุสปันเทโก |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| น้ำ | ɨkh /ɨkʰ/ | unø /unø/ | menha /meɲa/ | ran /ɾan/ | meji /medʒi/ | vai /vai/ | jaʼ /haʔ/ |
| ไฟ | ipx /ipʰ/ | nipi /nipi/ | tubia /tubja/ | ai /ai/ | kesi /kesi/ | afi /afi/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ |
| ดวงอาทิตย์ | sek /seɡ/ | shi /ʃi/ | muanya /mwaɲa/ | taai /taːi/ | itaŋwa /itaŋwa/ | la /la/ | qʼiij /qʼiːh/ |
| ดวงจันทร์ | a' /aʔ/ | atru /atɾu/ | ngonde /ŋɡonde/ | namwakaina /namʷakaina/ | kakweji /kakwedʒi/ | malama /malama/ | ikʼ /ikʼ/ |
| ดาว | iic /iːʔ/ | kualøm /kwalʌm/ | tetembwa /teˈtembwa/ | itoi /iˈtoi/ | katumbwa /katumbwa/ | fetu /fetu/ | ch'umil /tʃʼumil/ |
| แม่ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | tinau /tinau/ | mama /mama/ | mātua /maːtua/ | nan /nan/ |
| พ่อ | tata /tata/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tamau /tamau/ | tata /tata/ | tamana /tamana/ | tat /tat/ |
| ฉัน | adx /aⁿdʒ/ | na /na/ | eme /eme/ | ngai /ŋai/ | ami /ami/ | au /au/ | in /in/ |
| คุณ | idx /iⁿdʒ/ | ñui /ɲui/ | eie /eje/ | ngkoe /ŋkoe/ | eyi /eji/ | koe /koe/ | at /at/ |
| ชื่อ | eç /eʔ/ | wetø /wetʌ/ | dijina /diˈʒina/ | ara /ˈara/ | ijina /idʒina/ | igoa /iŋoa/ | b'ii /ɓiː/ |
| ตา | yafx /jafʰ/ | kab /kab/ | dixi /diʃi/ | mata /mata/ | disu /disu/ | mata /mata/ | wach /watʃ/ |
| มือ | ku'çx /kuʔçʰ/ | mar /maɾ/ | lukwaku /lukwaku/ | bai /bai/ | chikasa /tʃikasa/ | lima /lima/ | qʼab /qʼab/ |
| ใจ | weçx /weçʰ/ | mun /mun/ | muxima /muʃima/ | nano /nano/ | muchima /mutʃima/ | fatu /fatu/ | kʼuʼx /kʼuʔʃ/ |
| รัก | wala /wala/ | kausrap /kawsɾap/ | henda /henda/ | tangira /taŋiɾa/ | kukeŋa /kukeŋa/ | alofa /alofa/ | lóqʼ /lóqʼ/ |
| ต้นไม้ | kli /kli/ | yu /ju/ | mukune /mukune/ | kai /kai/ | mutondu /mutondu/ | lakau /lakau/ | cheʼ /tʃeʔ/ |
| บ้าน | yat /jat/ | ya /ja/ | inzo /inzo/ | auti /auti/ | itala /itala/ | fale /fale/ | jaa /haː/ |
| หมา | ul /ul/ | kuchi /kutʃi/ | imbwa /imbwa/ | kamea /kamea/ | kawa /kawa/ | kuli /kuli/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ |
| แมว | nasame' /nasameʔ/ | mishi /miʃi/ | kasalu /kasalu/ | katu /katu/ | — /—/ | pusi /pusi/ | mis /mis/ |
| กิน | ku' /kuʔ/ | mɵ /mɵ/ | kudya /kudja/ | amwarake /amʷaɾake/ | kudya /kudja/ | kai /kai/ | waʼ /waʔ/ |
| ดื่ม | ɨçx /ɨçʰ/ | ushi /uʃi/ | kunwa /kunwa/ | nima /nima/ | kunwa /kunwa/ | inu /inu/ | ukʼ /ukʼ/ |
| หนึ่ง | teʼ /teʔ/ | kan /kan/ | -moxi /moʃi/ | teuana /teuana/ | wumu /wumu/ | tahi /tahi/ | jun /hun/ |
| สอง | eena /eːna/ | pa /pa/ | -iadi /jaːdi/ | uoua /uˈoua/ | ayedi /ajedi/ | lua /lua/ | quiib' /kiːɓ/ |
| สวัสดี | mañi /maɲi/ | ma'rik /maʔɾik/ | kiebi /kiebi/ | mauri /mauɾi/ | mwani /mwani/ | malo ni /malo ni/ | saʼbʼal /saʔbal/ |
| ขอบคุณ | pay /paj/ | payn /pajn/ | kishukutu /kiʃukutu/ | ko rabwa /ko ɾabʷa/ | nasakalili /nasakalili/ | fakafetai /fakafetai/ | maltyox /maltjoʃ/ |
| ดี | eçxa /eçʰa/ | kausrik /kawsɾik/ | kiá /kja/ | raoiroi /ɾaoiɾoi/ | chachiwahi /tʃatʃiwahi/ | lelei /lelei/ | utz /uts/ |
ส่วนหนึ่งของ LangMap — โครงการแสดงภาพทางภาษาศาสตร์ นี่คือสรุปแบบสถิตที่ค้นเก็บได้ แผนที่แบบโต้ตอบมีเสียงการออกเสียง ตัวกรอง และมุมมองลูกโลก